III SA/Kr 865/07
WyrokWSA w Krakowie2007-12-10
Skład orzekający: Dorota Dąbek, Wiesław Kisiel, Krystyna Kutzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pisma organu celnego zatytułowane "Zawiadomienie", zawierające informację o niemożności pozytywnego rozpatrzenia wniosku i nieokreślające kwoty długu celnego, mogą być uznane za decyzje administracyjne, od których przysługuje odwołanie?Ratio decidendi
Pisma organu celnego zatytułowane "Zawiadomienie", które nie zawierają rozstrzygnięcia w zakresie określenia kwoty długu celnego, nie mogą być uznane za decyzje administracyjne. W związku z tym, odwołania od takich pism są niedopuszczalne. Zaskarżone postanowienia Dyrektora Izby Celnej stwierdzające niedopuszczalność odwołania są zgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżący złożył wnioski o sprostowanie zgłoszeń celnych dotyczących śmigłowców. Po uzupełnieniu braków formalnych, organ celny wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia kwoty długu celnego, uznając, że skarżący zadeklarował niewłaściwy kod celny i nie posiadał wymaganych pozwoleń. Organ celny wydał pisma zatytułowane "Zawiadomienie", informując o niemożności pozytywnego rozpatrzenia wniosków. Skarżący złożył odwołania od tych pism, traktując je jako decyzje administracyjne. Dyrektor Izby Celnej stwierdził niedopuszczalność odwołań, uznając pisma za informacyjne, a nie decyzje. Skarżący wniósł skargi do WSA, kwestionując stanowisko Dyrektora Izby Celnej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Dorota Dąbek Sędziowie NSA Wiesław Kisiel NSA Krystyna Kutzner (spr.) Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2007 r. spraw ze skarg A. W. P.H.U. "A" w K. na postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania skargi oddala
Wnioskami z dnia 10.05.2007 r skarżący A. W., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. "A" w K., zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego o sprostowanie niżej wymienionych zgłoszeń celnych dotyczących śmigłowca [...], poprzez korektę m.in. pola [...] dokumentu SAD w ten sposób , że zamiast symbol [...], jak zadeklarowano , należało wpisać symbol [...]:
1. JDA SAD OGL [...] z dnia [...],
2. JDA SAD OGL [...] z dnia [...],
3. JDA SAD OGL [...] z dnia [...],
4. JDA SAD OGL [...] z dnia [...],
5. JDA SAD OGL [...] z dnia [...].
Do wniosków skarżący dołączył Eksportowe Świadectwa Zdatności do Lotu, które w jego ocenie, uzasadniały wnioskowaną zmianę.
Złożone przez skarżącego wnioski zawierały braki formalne tj. brak było pełnomocnictwa dla osoby podpisanej pod wnioskami do reprezentowania skarżącego, a ponadto brak było dowodu uiszczenia należnej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W związku z powyższym, na wezwanie organu celnego, skarżący w dniu 12.06.2007r. tj. w miesiąc po złożeniu wniosków, braki te uzupełnił.
Następnie w dniu [...] Naczelnik Urzędu Celnego, działając m.in. na podstawie art.165 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, wszczął z urzędu postępowania celne w sprawie kwoty długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu z tytułu importu towarów objętych ww. zgłoszeniami celnymi. Zdaniem organu celnego, skarżący zaklasyfikował przedmiotowe śmigłowce do niewłaściwego kodu CN 8802 (TARIC 8802 11 10 00) ze stawką celną 0%, gdyż warunkiem dla ewentualnego zwolnienia od cła jest uzyskanie stosownego pozwolenia od właściwego organu celnego. W wyniku kontroli ww. zgłoszeń celnych pod kątem uprzywilejowanego traktowania zaimportowanych towarów, organ celny stwierdził brak stosownych pozwoleń, co spowodowało zaniżenie należności celnych.
Pismami z dnia 25.06.2007r. skarżący, działając na podstawie art. 141 Ordynacji podatkowej, złożył ponaglenia do Dyrektora Izby Celnej na nie załatwienie spraw w ustawowym terminie.
W odpowiedzi na ponaglenia, Naczelnik Urzędu Celnego pismami z dnia [...] zatytułowanymi "Zawiadomienie", poinformował skarżącego, że z uwagi na braki formalne złożonych wniosków nie było możliwe załatwienie tych spraw w terminie określonym w art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej. Niezwłocznie po usunięciu braków formalnych, organ celny przystąpił do kontroli zgłoszeń celnych, w wyniku której stwierdzono, że wnioski nie mogą być rozpatrzony pozytywnie .
Zaimportowane śmigłowce zostały zaklasyfikowany do kodu CN 8802 11 10 (kod Taric 8802 11 10 00). Towar objęty tym kodem podlega uprzywilejowanemu traktowaniu taryfowemu ze względu na przeznaczenie (stawka celna w wysokości 0 %). Warunkiem dla zastosowania uprzywilejowanego traktowania taryfowego ze względu na przeznaczenie jest uzyskanie stosownego pozwolenia od właściwego organu celnego (naczelnika urzędu celnego), wydanego zgodnie z art. 291-300 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93, po uprzednim złożeniu wniosku, a następnie objęcie towaru dozorem celnym do czasu nadania określonego przeznaczenia. Spełnienie określonego w przepisie warunku jest niezbędne na objęcie towaru daną podpozycją, w przeciwnym razie, ten sam towar winien być objęty inną podpozycją, dla której ustawodawca nie przewidział zwolnienia z cła.
Ponieważ skarżący nie załączył do zgłoszeń celnych wymaganych pozwoleń, Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniami z dnia [...] wszczął postępowania w sprawie określenia kwoty długów celnych podlegających retrospektywnemu zaksięgowaniu. W celu rozpatrzenia sprawy całościowo planowane było połączenie postępowań celnych wszczętych na wniosek skarżącego z dnia 10.05.2007r. w sprawie sprostowania zgłoszeń celnych, z postępowaniami wszczętym z urzędu w sprawie kwoty długów celnych podlegających retrospektywnemu zaksięgowaniu od towaru objętego zgłoszeniami.
Jednocześnie działając na podstawie art. 140 Ordynacji podatkowej, Naczelnik Urzędu Celnego poinformował, iż ze względu na usunięcie braków formalnych w miesiąc po złożeniu wniosków oraz w związku z wszczęciem postępowań z urzędu w celu rozpatrzenia sprawy całościowo, a także planowanym połączeniem postępowań wszczętych z urzędu z postępowaniami wszczętymi na wniosek, zakończenie postępowań celnych planowane było do dnia 31.07.2007r.
W dniu [...] organ celny wydał postanowienia w poszczególnych sprawach i połączył postępowania celne wszczęte na wniosek skarżącego z postępowaniami wszczętymi z urzędu w odniesieniu do każdego ze zgłoszeń celnych oddzielnie.
Z kolei od powyższych "Zawiadomień" skarżący złożył odwołania zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie: art. 20 Rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny; art. 2, art. 4 i art. 5 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, a także art. 1 i art. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1147/2002 z dnia 25 czerwca 2002r. w sprawie tymczasowego zawieszenia autonomicznych ceł Wspólnej Taryfy Celnej na niektóre przywożone towary posiadające świadectwo zdatności do lotu - poprzez przyjęcie, że złożony w dniu 10.05.2007r. wniosek o retrospektywne zastosowanie stawek określonych w art. 20 ust. 3 lit. f Rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny do towarów objętych przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi nie mogą być pozytywnie załatwione. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i retrospektywne zastosowanie "lotniczego zawieszenia taryfowego" w odniesieniu do zaimportowanego towaru .
W uzasadnieniu odwołań skarżący podniósł, że zgodnie z art. 139 § 2 Ordynacji podatkowej przedmiotowe sprawy winny były być załatwione niezwłocznie, gdyż do ich rozstrzygnięcia wystarczające było rozpatrzenie dowodów dołączonych przez skarżącego razem z wnioskami o wszczęcie postępowania. Do dnia 25.06.2007r. postępowania wszczęte na wniosek skarżącego nie zostały zakończone wydaniem decyzji, dlatego skorzystał art. 141 Ordynacji podatkowej i złożył do organu celnego wyższego stopnia, czyli Dyrektora Izby Celnej ponaglenia. Zgodnie z art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej "organ podatkowy wymieniony w § 1 (czyli organ podatkowy wyższego stopnia), uznając ponaglenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości". Do dnia złożenia odwołań od decyzji organ podatkowy wyższego stopnia nie podjął żadnego z tych działań. W dniu 5.07.2007r. skarżący otrzymał od Naczelnika Urzędu Celnego pisma zatytułowane "Zawiadomienie". Pisma to nie mogły, zdaniem skarżącego być traktowane jako odpowiedzi na ponaglenia, gdyż ponaglenia zostały skierowane do Dyrektora Izby Celnej, załatwienie ich leżało w wyłącznych kompetencjach Dyrektora Izby Celnej i skarżący nie otrzymał zawiadomienia o przekazaniu spraw do załatwienia Naczelnikowi Urzędu Celnego. Skoro pisma te nie mogły być traktowane jako wyznaczenie dodatkowego terminu zgodnie z art. 141 Ordynacji podatkowej, to rozpatrując je należało brać pod uwagę ich treść, a nie tytuł.
Pisma Naczelnika Urzędu z dnia [...] zawierały rozstrzygnięcia wniosków skarżącego oraz inne elementy decyzji administracyjnej, należało więc uznać je za decyzje administracyjne. Skarżący podniósł, że przedmiotowe pisma zostały wydane przez Naczelnika Urzędu Celnego, gdyż zostały podpisane z jego upoważnienia przez Kierownika Referatu. Zawierały one jednoznaczne rozstrzygnięcia złożonych wniosków poprzez stwierdzenie: "...W wyniku kontroli zgłoszenia stwierdzono, że wniosek Państwa nie może zostać rozpatrzony pozytywnie...". Oprócz tych niezbędnych elementów, akty te zawierały również powołanie podstawy prawnej "rozporządzenie Komisji (EWG) nr 2454/93" (ustanawiające wspólnotowy kodeks celny). Wyżej wymienione argumenty jednoznacznie nakazywały uznać pisma zatytułowane "Zawiadomienia" za decyzje administracyjne. Pisma te nie zawierały wprawdzie pouczeń o przysługujących środkach odwoławczych, jednak zgodnie z art. 214 Ordynacji podatkowej, brak pouczenia o prawie do odwołania nie może szkodzić stronie, tym bardziej nie może pozbawić strony prawa do wniesienia odwołania.
Wskazując na powyższe, skarżący zarzucił przedmiotowym decyzjom naruszenie przepisów prawa materialnego polegającego na:
1. błędnej interpretacji przez Naczelnika Urzędu Celnego art. l i 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1147/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie tymczasowego zawieszenia autonomicznych ceł Wspólnej Taryfy Celnej na niektóre przywożone towary posiadające świadectwo zdatności do lotu. Naczelnik bezpodstawnie uznał, na podstawie tego przepisu zawieszone są cła nie na towary, o których mowa w art. 1 Rozporządzenia a tylko na te towary, o których mowa w preambule Rozporządzenia.
2. błędnej interpretacji art. 2, 4 i 5 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej poprzez przyjęcie, że kraje członkowskie Unii nie mają obowiązku stosowania środków taryfowych zapisanych w zintegrowanej taryfie celnej Wspólnot Europejskich, zwanej "Taric".
W uzasadnieniu złożonych odwołań skarżący obszernie uzasadnił zgłoszone zarzuty poprzez analizę obowiązujących w tym zakresie przepisów .
Postanowieniami z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu "odwołań" z dnia 19.07.2007r. stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołań od "decyzji" wydanych przez Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].
W uzasadnieniu wydanych postanowień organ celny wyjaśnił, iż: art. 73 ust. 1 ustawy Prawo Celne stanowi, że do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy, art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja Podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.
Zgodnie z dyspozycją art. 127 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne, natomiast zgodnie z art. 207 tej ustawy organ podatkowy wydaje decyzję, która rozstrzyga sprawę, co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie. Jednocześnie art. 210 Ordynacji podatkowej określa wymogi formalne, jakim powinna odpowiadać decyzja.
Pisma organu celnego z dnia [...] nie zostały zatytułowane jako decyzja, nie powołano podstawy prawnej, ponadto przedmiotowe pisma zostały podpisane przez funkcjonariusza celnego, który nie posiada upoważnienia do podpisywania decyzji oraz nie zawierały pouczenia o trybie odwoławczym. W powołanych pismach nie zostały określone w sposób wiążący prawa i obowiązki strony w związku z okolicznościami sprawy. Przedmiotowe pisma zawierały jedynie przedstawienie stanu faktycznego wraz z opinią, że w wyniku kontroli zgłoszeń celnych, stwierdzono, że "wniosek Strony nie może zostać załatwiony pozytywnie".
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej, istotnym w tym przypadku jest fakt, że ww. pisma mają wyłącznie informacyjny wobec skarżącego charakter, gdyż organ odniósł się w nich jedynie do ponaglenia na niezałatwienie w ustawowym terminie wniosków skarżącego, stwierdzając m.in., że czas przeprowadzenia postępowania uległ przedłużeniu również z uwagi na błędy będące wynikiem działania samej strony, w tym ze względu na konieczność usunięcia braków formalnych.
Ponadto pisma zawierały wyjaśnienia dotyczące zastosowania uprzywilejowanego traktowania taryfowego towaru oraz wyznaczenie planowanego zakończenia postępowania celnego przez organ celny pierwszej instancji tj. do dnia 31.07.2007r.
W przedmiotowej sytuacji odwołania dotyczyły pism informacyjnych, które były zatytułowane "Zawiadomienie", a nie decyzji odmownie załatwiających żądanie skarżącego. W ocenie Dyrektora Izby Celnej analizowane pisma nie czyniły zadość formie nakazanej przez prawo, gdyż były jedynie wypowiedzią organu odnośnie zaklasyfikowania towaru (śmigłowca-helikoptera) do odpowiedniego kodu Taryfy celnej.
Pismo organu, adresowane do strony, ale nie wymieniające podstawy prawnej jego wydania nie jest decyzją, nie zawiera w szczególności istotnego i niezbędnego minimum wymogów formalnych decyzji, gdyż brak tych elementów pozbawia akt prawny charakteru normatywnego decyzji administracyjnej.
W konsekwencji organ celny stwierdził, że decyzją administracyjną - celną - nie jest pismo informujące stronę o niemożności załatwienia sprawy bez zawartego w nim rozstrzygnięcia. Brak rozstrzygnięcia w treści "decyzji" pozbawia dane pismo charakteru decyzji, bez niego w ogóle nie można mówić o decyzji. Rozstrzygnięcie musi być sformułowane w taki sposób, ażeby było możliwe następnie wykonanie decyzji dobrowolnie lub z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej. Takie stanowisko w kwestii rozstrzygnięcia tj. osnowy dokumentu zostało wyrażone przez NSA w Warszawie w postanowieniu z dn. 21.03.2003 r. [...].
Rozstrzygnięcie jest najważniejszym składnikiem decyzji, określa ono, jakie - ustalony przez organ stan faktyczny sprawy - rodzi skutki prawne.
W konsekwencji nie istnienie decyzji oznacza brak przedmiotu zaskarżenia i czyni odwołanie niedopuszczalnym.
Kolejnym równie istotnym, a jednocześnie mającym znaczący wpływ na byt decyzji, elementem niezbędnego minimum jest podpis osoby reprezentującej organ administracji (administracji celnej).
Zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny znajdującym swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądu administracyjnego "do momentu podpisania przez osobę reprezentującą organ administracji akt jest projektem decyzji i nie wchodzi jeszcze do obrotu prawnego. Wobec braku upoważnienia dla osoby, która podpisała "decyzje" do reprezentowania organu, należało przyjąć, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, że w aktach administracyjnych znajduje się jedynie projekt decyzji... (wyrok WSA w Warszawie z dnia 27.04.2006r. [...])".
Sporne pisma organu administracji celnej zostały podpisane, co prawda, przez funkcjonariusza celnego wraz z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego, ponadto przy umieszczonym podpisie zamieszczona została adnotacja, że osoba podpisująca pismo działa z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego. Zgodnie jednak z zakresem obowiązków i uprawnień funkcjonariusza celnego, który podpisał przedmiotowe pisma, jego upoważnienie nie obejmowało prawa do podpisywania decyzji.
Mając na uwadze powyższe, wobec braku upoważnienia do podpisywania decyzji dla funkcjonariusza celnego, który podpisał, przedmiotowe pisma można uznać, że stanowią jedynie projekty decyzji, a w związku z tym nie jest dopuszczalne wniesienie od nich odwołania.
Jako minimum elementów decyzji, organ celny stwierdził, że są to cztery składniki: określenie autora, adresata, rozstrzygnięcie, podpis osoby reprezentującej organ. Brak jednego ze składników albo wyklucza ustalenie podstawowych elementów stosunku prawnego, albo też nie wskazuje na to, że mamy do czynienia z objawem woli organu.
Na powyższe postanowienia wpłynęły skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w których skarżący wniósł o ich uchylenie jako w sposób rażący naruszających prawo strony do rozstrzygnięcia sprawy w trybie i terminach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skarg skarżący powtórzył dotychczasową argumentację, iż wobec nie załatwienia spraw w terminie wynikającym z Ordynacji podatkowej, w dniu 25.06.2007r. zostały złożone ponaglenia do organu podatkowego wyższego stopnia. W dniu 5.07.2007r. skarżący otrzymał od Naczelnika Urzędu Celnego pisma zatytułowane "Zawiadomienie", które nie mogły być traktowane jako odpowiedź na ponaglenia, gdyż załatwienie ich leżało w wyłącznych kompetencjach Dyrektora Izby Celnej. Pisma te zawierały wszystkie niezbędne elementy, jakie musi posiadać decyzja podatkowa i tak też zostały przez skarżącego potraktowane. Korzystając z przysługujących uprawnień skarżący złożył odwołanie od tej decyzji. Skarżący w całości podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu, nie zgadzając się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej przedstawionym w zaskarżonych postanowieniach, które oparto na orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym Kodeksu postępowania administracyjnego. Niniejsza sprawa jest sprawą celną i zgodnie z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV Ordynacji podatkowej. Tezy zawarte w tych wyrokach nie mogą więc być wprost zastosowane w postępowaniach toczących się na podstawie Ordynacji podatkowej.
Zdaniem skarżącego wobec rażącego naruszenia przez organ celny prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy w trybie i w terminach wynikających z treści przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej, należy uznać, że zaskarżone postanowienia naruszają obowiązujące przepisy, a tym samym wniosek o ich uchylenie był zasadny.
W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie dodając, że podstawą zaskarżonych rozstrzygnięć były przepisy Ordynacji podatkowej .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje :
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Dz 2002 r Nr 153, poz.1270) .
W rozpatrywanej sprawie skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Zgodnie z art. 73 ust.1 ww. ustawy Prawo celne, do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy, art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Przepis ten był powoływany przez obie strony sporu, jednak argumentacja stron została oparta przede wszystkim na przepisach Ordynacji podatkowej i Kodeksu postępowania administracyjnego, zamiast na Prawie celnym, którego przepisy miały zastosowanie w pierwszej kolejności .
Nadmienić też należy, że obie strony sporu były niekonsekwentne w swoim działaniu.
Wnioski skarżącego z dnia 10.05.2007r. o sprostowanie przedmiotowych zgłoszeń celnych, z punktu widzenia przepisów celnych, należało rozpatrzyć w trybie art. 23 ust.4 ww. ustawy Prawo celne. Przepis ten stanowi, że po zwolnieniu towaru organ celny może, z urzędu lub na wniosek, wydać postanowienie, w którym zmienia nieprawidłowe dane zawarte w zgłoszeniu celnym, inne niż określone w ust.2 tj. nie mające wpływu na wysokość długu celnego lub zastosowanej procedury celnej.
W rozpatrywanej sprawie wnioski skarżącego wszczęły postępowanie o zmianę danych zawartych w zgłoszeniach celnych w zakresie pola 36.
Mając na uwadze, że wnioski zostały podpisane przez pełnomocnika skarżącego, organ celny zasadnie wezwał skarżącego o przedłożenie pełnomocnictwa, natomiast nie był uprawniony do egzekwowania opłaty skarbowej należnej od pełnomocnictwa, gdyż zgodnie z art. 13 ust.1 i ust.2 pkt.2c ustawy z dnia 09.09.2000r. o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2004r., Nr 253, poz. 2532 ze zm.) organem właściwym w tym zakresie był prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce złożenia pełnomocnictwa. Wezwanie organu celnego z dnia 04.06.2007r. do przedstawienia dowodu zapłaty należnej opłaty skarbowej przez skarżącego należy uznać za czynność zbędną w przedmiotowym postępowaniu celnym.
Po usunięciu braków formalnych wniosków o zmianę zgłoszeń celnych, organ celny dokonał kontroli tych zgłoszeń i stwierdził, iż wnioski te nie zasługują na uwzględnienie, a ponadto, że w dokumentach tych zadeklarowano nieprawidłowe dane mające wpływ na wysokość kwoty długu celnego. A zatem w toku postępowania wszczętego na wniosek skarżącego, w wyniku kontroli dokumentów stwierdzono konieczność wydania decyzji określającej wysokość długu celnego w prawidłowej wysokości. W takiej sytuacji wydanie w dniu [...] postanowień o wszczęciu postępowań z urzędu w sprawie kwoty długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu, a następnie w dniu [...] postanowień o połączeniu tych postępowań z postępowaniami wszczętymi z urzędu, było nieuzasadnione i spowodowało tylko przedłużenie tych postępowań. Wystarczyło bowiem poinformować skarżącego o wynikach przeprowadzonej kontroli zgłoszeń celnych i zamierzonych w związku z tym czynnościach (decyzjach), bez konieczności wydawania postanowień z dnia [...] i z dnia [...]. Wszak nie każdy wniosek o zmianę danych w zgłoszeniu celnym w trybie art. 23 ust.4 musi być rozpatrzony pozytywnie, tak jak nie ma potrzeby wszczynania postępowania z urzędu, gdy trwa już postępowanie z wniosku strony o zmianę zgłoszenia celnego, w ramach którego dokonuje się kontroli tego dokumentu.
Na marginesie należy zauważyć, że ustawodawca w omawianym art. 23 Prawa celnego nie rozstrzygnął wprost, jak należy postąpić w sytuacji, jaka zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Bez wątpienia jednak, kierując się zasadą wyrażoną w 125 § 1 Ordynacji podatkowej, nakazującej organom działania w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia, wydawanie kolejnych postanowień o wszczęciu z postępowań z urzędu, a następnie o ich połączeniu z już trwającymi postępowaniami z wniosku skarżącego, w sposób oczywisty narusza tę zasadę.
Wracając do postępowań celnych w rozpatrywanej sprawie należy podnieść, że przedmiotem ich była zmiana przedmiotowych zgłoszeń celnych w zakresie wysokości kwot wynikających z długu celnego, co wynikało z uzasadnienia postanowień z dnia [...], które zostały doręczone skarżącemu w dniu 22.06.2007r. Oznacza to, że postępowania te powinny się zakończyć, zgodnie z art. 23 ust.2 Prawa celnego, wydaniem decyzji określających kwoty wynikające z długu celnego.
W rozpatrywanej sprawie skarżący w dniu 25.06.2007r. złożył do Dyrektora Izby Celnej ponaglenie na nie załatwienie spraw w ustawowym terminie, w trybie art. 141 Ordynacji podatkowej. Ponaglenie to zostało rozpatrzone przez organ celny pierwszej instancji wydaniem "Zawiadomienia" z dnia [...], wbrew treści art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej. Wszystkie zarzuty skarżącego w tym zakresie, a więc dotyczące naruszenie przede wszystkim właściwości organu należy uznać, zdaniem Sądu, za oczywiście uzasadnione. Niemniej jednak skarżący, działający przez profesjonalnego pełnomocnika, zamiast podjąć czynności zmierzające do uzyskania odpowiedzi na ponaglenia od właściwego organu tj. Dyrektora Izby Celnej, w dniu 19.07.2007r. złożył "odwołania od decyzji z dnia [...]". W tym też Sąd dopatrzył się niekonsekwencji postępowania ze strony skarżącego.
Odnosząc się do zarzutów skarg, należy odnieść się do istoty sporu w rozpatrywanej sprawie zawisłej przed tut. Sądem, a więc do kwestii, czy pisma organu celnego zatytułowane "Zawiadomienie" z dnia [...] można uznać za decyzje organu celnego, a w konsekwencji czy dopuszczalne były od tych aktów odwołania.
Odpowiadając na te pytania, należy mieć na uwadze przedmiot postępowań, w ramach których "Zawiadomienia" zostały wydane. Jak wyżej wykazano, przedmiotem tych wszystkich postępowań była zmiana zgłoszeń celnych w zakresie określenia kwoty długu celnego. Aby uznać dane pismo za decyzję wydaną w postępowaniu celnym, którego przedmiotem jest dług celny, niezależnie od wszystkich innych elementów, jakie decyzja powinna zawierać, najistotniejsze jest to, czy pismo takie zawiera rozstrzygnięcie, którym jest określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Bez pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, dalsze rozważania dotyczące innych elementów pisma (oznaczenie organu i strony, data wydania, powołanie podstawy prawnej, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o trybie odwoławczym, wreszcie podpis osoby uprawnionej) stają się bezprzedmiotowe.
Skarżący jako rozstrzygnięcie decyzji pierwszoinstancyjnych wskazał następujące zdanie zawarte w "Zawiadomieniu": "... wniosek Państwa nie może zostać rozpatrzony pozytywnie ...". Przytoczone zdanie w żaden sposób nie można uznać za rozstrzygnięcie w zakresie długu celnego, brak jest bowiem określenia kwoty długu celnego, a w konsekwencji pisma zatytułowane "Zawiadomienia" nie mogą być uznane za decyzje wydane w postępowaniach celnych wszczętych wnioskami skarżącego z dnia 10.05.2007r. Z tego powodu zaskarżone postanowienia Dyrektora Izby Celnej, stwierdzające niedopuszczalność wniesienia odwołania, należy uznać za zgodne z prawem, mimo że w sentencji organ celny stwierdził, iż odwołania zostały wniesione od "decyzji" .
Skargi nie mogły być uwzględnione, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko Dyrektora Izby Celnej nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonych postanowień. Sąd uchyla zaskarżone rozstrzygnięcia na podstawie art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ) - tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło