IV SA/Wa 2274/06

Dnia 10 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Hanna Parypa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2007 roku sprawy ze skargi H. S. - kuratora spadku po R. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia (...) września 2006 r. nr (...) w przedmiocie odmowy dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego E. G., adres do doręczeń: (...) , kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku VAT - tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. IV SA/Wa 2274/06 Uzasadnienie Pismem z dnia 20 maja 2004 r. skierowanym do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami, Geodezji i Katastru Urzędu W. [...] H. S., jako kurator spadku po R. S., zakwestionowała prawidłowość wpisu do ewidencji gruntów i budynków I. R. i L. R. jako współwłaścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. Wnioskiem z dnia 9 czerwca 2004 r. wnioskodawczyni zażądała dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z przedłożonymi przez siebie dokumentami. Wnioskodawczyni pismem datowanym na 20 marca 2006 r. sprecyzowała swe żądanie w ten sposób, że żąda dostosowania treści wpisów w ewidencji gruntów i budynków do wpisów w dziale drugim księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2004 r. nr [...] wprowadził zmiany w ewidencji gruntów i budynków w zakresie dotyczącym działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w W., polegającą na ujawnieniu jako jej współwłaścicieli P. S. i R. S. w miejsce I. R. i L. R. Decyzja powyższa została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia [...] października 2005 r. nr [...]. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent W. decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] odmówił wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków w zakresie dotyczącym przedmiotowej działki, polegającej na wpisaniu jako jej współwłaścicieli P. S. i R. S. w miejsce już wpisanych R. S., I. R. i L. R. Wnioskodawczyni złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Podniosła, że nadal żąda wpisania w ewidencji gruntów i budynków jako współwłaściciela przedmiotowej działki P. S. zamiast ujawnionych I. R. i L. R., a więc w wyniku dokonanej zmiany w ewidencji gruntów jako współwłaściciele figurowaliby P. S. i R. S. Odwołująca zgodziła się z tym, że organ ewidencyjny nie ustala, kto jest właścicielem danej nieruchomości, ale na podstawie odpowiednich dokumentów dokonuje zmian w ewidencji. Dokumentem takim jest, zdaniem odwołującej się, wpis do księgi wieczystej dokonany w dniu 5 października 1934 r. o sprzedaży przedmiotowej działki P. S. i R. S. W ocenie odwołującej się podstawą dokonywania wpisów w ewidencji gruntów i budynków nie mogą być akty notarialne dokumentujące sprzedaż przedmiotowej działki, stąd błędne jest wpisanie do tej ewidencji I. R. i L. R. jako współwłaścicieli przedmiotowej działki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2006 r. W uzasadnieniu wskazał, że organ ewidencyjny samodzielnie nie rozstrzyga o stanie prawnym nieruchomości, lecz dokonuje deklaratoryjnych wpisów do ewidencji gruntów i budynków na podstawie orzeczenia sądowego ustalającego ten stan. Jednocześnie organ zaznaczył, że dokonanie zmiany w ewidencji jest możliwe tylko na podstawie takiego dokumentu, który obrazuje aktualny stan prawny nieruchomości, stąd nie można dokonać zmiany na podstawie orzeczeń, po których pojawiły się kolejne tytuły własności. W związku z tym niemożliwe jest zadośćuczynienie żądaniu wnioskodawczyni, ponieważ księga hipoteczna p. n. "O.", w której zgodnie z zaświadczeniem sądowym z dnia 9 lipca 2004 r. widnieje zapis o akcie notarialnym z dnia 21 września 1934 r., na mocy którego P. S. i R. S. nabyli przedmiotową działkę, w większej części uległa zniszczeniu, a ponadto została zaliczona do "ksiąg dawnych" założonych przed dniem 1 lipca 1947 r. Zdaniem organu księgi takie utraciły moc, co potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego dla W. [...] z dnia 30 listopada 2001 r. nr 892/04. H. S., jako kurator spadku po R. S., wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podniosła, że błędne było wpisanie do ewidencji gruntów i budynków I. R. i L. R. jako współwłaścicieli przedmiotowej działki, ponieważ ich poprzednikowi prawnemu sąd odmówił jego wpisania do księgi wieczystej jako jej właściciela. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wspomnianej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stosownie do art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się ich właściciela. O tym natomiast, kto jest właścicielem danego gruntu rozstrzyga się na podstawie tytułów wymienionych w § 12 ust. 1 pkt 1-6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454), zwanego dalej "rozporządzeniem". Zgodnie z tymi przepisami prawa osób do gruntów uwidacznia się w ewidencji na podstawie następujących tytułów: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2) prawomocnych orzeczeń sądowych, 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, 4) ostatecznych decyzji administracyjnych, 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Wynika z powyższego, że wpisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają charakter pochodnych informacji o właścicielu gruntu, które wynikają z wyżej wymienionych tytułów. Słusznie więc organ zaznaczył, że organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, natomiast samodzielnie nie mogą rozstrzygać czyichkolwiek uprawnień do gruntu. Postępowanie ewidencyjne nie służy kreowaniu stanu prawnego gruntu bez istnienia któregoś ze wspomnianych wyżej tytułów. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich do gruntu bez powołania się na któryś z tytułów wymienionych w § 12 ust. 1 rozporządzenia. Skarżąca żądała w postępowaniu administracyjnym, aby z ewidencji gruntów i budynków wykreślić I. R. i L. R., a zamiast nich wpisać P. S., który byłby w niej ujawniony obok R. S. Jako tytuł do takiego wpisu skarżąca wskazała, że wpisani uprzednio I. R. i L. R. nie wykazali swych uprawnień właścicielskich do przedmiotowej działki, natomiast P. S. jest jej współwłaścicielem na podstawie aktu notarialnego z dnia 21 września 1934 r., na mocy którego P. S. i R. S. nabyli przedmiotową działkę, czego dowodem jest dokonany w dniu 5 października 1934 r. wpis tego aktu notarialnego do księgi wieczystej, co z kolei - zdaniem skarżącej - potwierdza zaświadczenie sądowe z dnia 9 lipca 2004 r. nr 894/04. Jak wskazano wyżej, organ ewidencyjny nie kreuje praw właścicielskich do gruntu, lecz dokonuje wpisów w ewidencji gruntów i budynków na podstawie określonych w § 12 ust. 1 pkt 1-6 rozporządzenia tytułów. Jednym z nich jest umowa zawarta w formie aktu notarialnego, dotycząca przeniesienia praw rzeczowych (czyli m. in. prawa własności) do nieruchomości. Jak wynika z aktu notarialnego z dnia 25 listopada 1958 r., repertorium nr [...], W. R. - poprzednik prawny I. R. i L. R. - nabył 1/4 udziału w prawie własności przedmiotowej działki. W związku ze śmiercią I. R. w dniu 21 kwietnia 2003 r. i nieprzeprowadzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia po nim spadku brak jest podstaw do wykreślenia jego oraz L. R. z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy ilekroć jest w niej mowa o ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) rozumie się przez to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Wynika z tego, że informacje w ewidencji gruntów mają być aktualne i nie mogą być do niej wprowadzane zapisy dotyczące osób, które zmarły. Z akt administracyjnych wynika, że P. S., którego wpisania do ewidencji gruntów i budynków żąda skarżąca, zmarł w dniu 9 kwietnia 1936 r. Wobec powyższych okoliczności nie jest dopuszczalne wpisanie P. S. do ewidencji gruntów i budynków jako współwłaściciela przedmiotowej nieruchomości, ponieważ nie odzwierciedlałoby to jej aktualnego stanu prawnego. W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 p. p. s. a. w pkt I sentencji wyroku oddalił skargę, a w pkt II sentencji wyroku orzekł o kosztach na podstawie art. 250 p. p. s. a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).