II SA/Wa 1704/07

WyrokWSA w Warszawie2007-12-10

Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Eugeniusz Wasilewski, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Straży Granicznej, będący współwłaścicielem domu jednorodzinnego w miejscowości pełnienia służby, jest uprawniony do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego?
Ratio decidendi
Funkcjonariusz Straży Granicznej, który jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego w miejscowości pełnienia służby, nie spełnia przesłanek do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Posiadanie domu jednorodzinnego, niezależnie od jego powierzchni, wyklucza przyznanie tego świadczenia zgodnie z przepisami ustawy o Straży Granicznej i Kodeksu cywilnego.
Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Straży Granicznej, ubiegał się o równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. W toku postępowania ustalono, że jest on współwłaścicielem domu jednorodzinnego w miejscowości, w której pełni służbę. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżący posiada lokal mieszkalny w rozumieniu przepisów ustawy. Skarżący kwestionował tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr), Sędziowie Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w przedmiocie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę II SA/Wa 1704/07 UZASADNIENIE Komendant Główny Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 92 ust. 3, art. 96 ust. 1 i art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r., Nr 234, poz. 1997) w związku z § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, oraz szczegółowych warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego zwrotu (Dz. U. Nr 118, poz. 1014 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania Pana M. M. od decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2007 r. uchylającej w całości decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. i orzekającej o odmowie przyznania Panu M. M. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia 26 października 2004 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Pan M. M. w dniu 23 października 2004 r. wystąpił do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z oświadczeniem mieszkaniowym do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W oświadczeniu wskazał, iż zamieszkuje w Z. przy ulicy [...], w lokalu mieszkalnym stanowiącym własność jego matki. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że dom, w którym zamieszkuje funkcjonariusz, stanowi jego współwłasność, w dniu 23 kwietnia 2002 r. uzyskał tytuł prawny jako współspadkobierca po zmarłym ojcu. W dniu 31 sierpnia 2006 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wydał decyzję uchylającą decyzję z dnia [...] listopada 2004 r. o przyznaniu funkcjonariuszowi równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i jednocześnie orzekł o utracie uprawnień do tego równoważnika z dniem 26 października 2004 r. w związku z faktem wejścia w posiadanie lokalu mieszkalnego położonego w miejscu pełnienia służby. W stosunku do decyzji w/w złożył odwołanie. Na skutek postępowania odwoławczego powyższa decyzja została uchylona z powodu popełnionych przez organ I instancji błędów proceduralnych, a postępowanie zostało umorzone. W dniu 18 kwietnia 2007 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Komendanta [...] z dnia [...] listopada 2004 r., na podstawie której przyznano funkcjonariuszowi równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., organ uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. i odmówił przyznania Panu M. M. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia 26 października 2004 r. Od decyzji w/w wniósł odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania zarzucał decyzji naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ organ nie uzyskał żadnych nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, jak również nie wyszły na jaw żadne nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, a ponadto naruszenie art. 96 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Rozpoznając odwołanie, organ podkreślił, że Pan M. M. zamieszkuje w miejscowości, w której pełni służbę i jest w posiadaniu domu jednorodzinnego. Zamieszkuje w domu, którego jest ustawowym współspadkobiercą i faktycznie nim włada jak właściciel bądź użytkownik. Zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Szczegółowe zasady przyznawania tego świadczenia określone zostały w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania. Z akt sprawy wynika, że w/w zamieszkuje w domu, którego jednym z właścicieli był jego nieżyjący ojciec. Organ podkreślił, że wobec powyższych ustaleń Pan M. M. nie spełnia warunków do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano również, że bezzasadne są zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 96 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, art. 16 w zw. z art. 155, 163 kpa, oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. W ocenie Sądu skarga analizowana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny przedmiotowej sprawy nie budzi wątpliwości. Z oświadczeń mieszkaniowych z dnia 21 lipca 2006 r. i 18 stycznia 2007 r. wynika, że skarżący z dniem 23 kwietnia 2002 r. stał się współwłaścicielem domu jednorodzinnego, w którym zamieszkuje z żoną i innymi członkami rodziny. Dom jest położony w Z. ul. [...], tj. w miejscowości będącej miejscem pełnienia służby przez skarżącego. Zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Podkreślić należy, że ustawa o Straży Granicznej jak i przepisy wykonawcze nie definiują pojęcia "posiadanie" lokalu mieszkalnego lub domu, wobec czego po definicję "posiadania" należy sięgnąć do przepisów Kodeksu cywilnego - posiadanie to faktyczne władanie, samoistne (właściciel) lub zależne (użytkownik, najemca) lub z tytułu innego prawa, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (art. 336 i następne kc). Pan M. M. jako współwłaściciel jest posiadaczem korzystającym z całego domu jednorodzinnego, w sposób niezależny od innych posiadaczy, skoro zakres współposiadania nie został prawnie ustalony. Następnie wskazać należy na przepis art. 99 pkt 2 wyżej powołanej ustawy, określający ujemne przesłanki do przydziału lokalu mieszkalnego decyzją administracyjną. Z powołanego przepisu wynika, że wyklucza się taki przydział w każdym przypadku posiadania domu jednorodzinnego niezależnie od powierzchni mieszkalnej. Zdaniem Sądu nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia przepisów art. 155 i 163 kpa, ponieważ w przedmiotowej sprawie nie miały one zastosowania. Wskazać należy, że organ prawidłowo zastosował art. 145 § 1 pkt 5 kpa, jako podstawę wznowienia postępowania. W dniu 21 lipca 2006 r. został ujawniony przez skarżącego fakt współwłasności domu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby, to właśnie ta okoliczność stała się przesłanką uzasadniającą wznowienie postępowania, ponieważ w dacie wydania decyzji o przyznaniu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ta okoliczność nie była organowi znana. Wobec powyższych ustaleń w ocenie Sądu organ prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy prawa, oraz dokonał ich właściwej wykładni. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło