II SA/Wa 1635/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Łukasz Mazur, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę II SA/Wa 1635/07 UZASADNIENIE Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., po rozpatrzeniu wniosku D. P. o przyznanie w drodze wyjątku wcześniejszej emerytury z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem, na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 ze zm.) postanowił odmówić przyznania świadczenia. W dniu 20 lipca 2007 r. Pani D. P. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku podała, że pracowała przez 18 lat, ale później choroba dziecka zmusiła ją do pozostania w domu, dziecko wymaga całodobowej opieki. Z uwagi na chorobę dziecka znacznie wzrosły wydatki rodziny. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r., po rozpatrzeniu wniosku Pani D. P. z dnia 20 lipca 2007 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 ze zm.) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki: - jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym; - nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności; - nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek; - nie ma niezbędnych środków utrzymania. Świadczenia wymienione w w/w ustawie obejmują emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy, w tym rentę szkoleniową, rentę rodzinną, dodatek pielęgnacyjny oraz dodatek dla sieroty zupełnej do renty rodzinnej Powyższą regulacją nie jest objęta emerytura z tytułu opieki nad dzieckiem specjalnej troski, przewidziana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz. U. Nr 28, poz. 149) utraciło moc na podstawie art. 194 w zw. z art. 3 omawianej ustawy. Wśród świadczeń przewidzianych w art. 3 ustawy nie ma wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki. Dalej organ podkreślił, że art. 83 powołanej ustawy do warunków, które muszą być spełnione, zalicza całkowitą niezdolność do pracy osoby ubiegającej się o świadczenie lub wiek - 60 lat dla kobiet - które uniemożliwiają podjęcie zatrudnienia. W sytuacji Pani D. P. przesłanka niemożności podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek nie zachodzi. Ponadto organ wskazał, że dochód czteroosobowej rodziny wynosi [...] zł, co uniemożliwia przyjęcie, że rodzina nie posiada niezbędnych środków utrzymania. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniosła, że decyzja jest dla niej krzywdząca. Podkreśliła, że przepracowała 18 lat, obecnie zajmuje się niepełnosprawnym dzieckiem, co uniemożliwia jej podjęcie pracy. Wskazała również, że w związku z chorobą córki rodzina ma duże wydatki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Wobec tego, że na podstawie art. 194 w zw. z art. 3 utraciło moc obowiązującą, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz. U. Nr 28 poz. 149), podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowi przepis art. 83 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o rentach i emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162 poz. 1118 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem ubezpieczonym oraz pozostałym po nim członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury i renty - nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej świadczeń przewidzianych w ustawie. Z przepisu tego wynika, że prawo do świadczeń w niej przewidzianych przysługuje wyłącznie w przypadku łącznego spełnienia przez wnioskodawcę określonych warunków. W przypadku skarżącej nie zostały łącznie spełnione przesłanki z art. 83 cytowanej ustawy. W sprawie niniejszej bezsporne jest, że Pani D. P., jest osobą całkowicie zdolną do pracy – nie legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do pracy oraz, że nie ma ukończonych 60 lat, czyli nie osiągnęła wieku emerytalnego. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że nie jest niezdolną do pracy osobą, która tej pracy nie podejmuje z uwagi na sprawowanie opieki nad chorym członkiem rodziny. Stan zdrowia córki skarżącej sam w sobie nie daje żadnych uprawnień dla matki do świadczeń z FUS. Rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku organ bada sytuację materialną rodziny i choć jest brana pod uwagę przy podejmowaniu decyzji, nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania świadczenia, nie jest to bowiem świadczenie socjalne, przyznawane stosownie do potrzeb wnioskodawcy. Na rozprawie skarżąca podała, że w gospodarstwie domowym znajdują się trzy osoby i rodzina ma na utrzymanie kwotę [...] zł. W tym miejscu podkreślić należy, iż brak niezbędnych środków utrzymania jako przesłanka do przyznania świadczenia w drodze wyjątku nie jest pojęciem zdefiniowanym w ustawie o emeryturach i rentach, dlatego posiadane środki utrzymania należy oceniać na tle wysokości minimalnej emerytury Jakkolwiek w subiektywnym odczuciu dochód [...] zł nie może być wystarczający do zapewnienia niezbędnych środków utrzymania, to organ rozstrzygający sprawę w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku musi kierować się obiektywizmem. Reasumując, w świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że ustalenia dokonane przez organ znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym i zostały w pełni oraz wyczerpująco rozpatrzone i w konsekwencji doprowadziły do wydania decyzji nienaruszającej obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.151 w zw. z art. 132 cytowanej wyżej ustawy, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.