VII SA/Wa 1717/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Paweł Groński (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), po rozpatrzeniu wniosku [...] Stowarzyszenia [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...], odmawiającym, na podstawie przepisu art. 31 § 2 kpa po rozpatrzeniu wniosku [...] Stowarzyszenia [...] , wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...], znak:[...], uchylającej decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] , nr [...], znak:[...], wnoszącą sprzeciw wobec zgłoszonych przez [...] Sp. z o. o. robót budowlanych polegających na montażu stacji nadawczo-przekaźnikowej telefonii cyfrowej [...] na dachu budynku biurowego P. przy ul. B. w R., na działce nr ewid. [...] i umarzającej postępowanie w przedmiotowej sprawie, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ zacytował przepis art. 31 § 1 i 2 kpa, zgodnie z którym organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu. Podniósł, że z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż przedmiotem kwestionowanego postępowania było ustalenie, czy roboty budowlane objęte zgłoszeniem przez [...] Sp. z o. o. wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie natomiast z przepisem art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.) w sprawach pozwolenia na budowę przepisu art. 31 Kpa nie stosuje się. W rezultacie – zdaniem organu - brak jest możliwości wszczęcia z urzędu, na skutek wniosku [...] Stowarzyszenia [...] z dnia [...], postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...], znak:[...]. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez [...] Stowarzyszenie [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze Stowarzyszenie wniosło o uchylenie skarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił postanowieniu niezastosowanie art. 31 kpa oraz naruszenie art. 46 pkt 4a ustawy Prawo ochrony środowiska. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podniosło, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie mógł odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...], gdyż w istocie decyzja ta nie ma nic wspólnego z postępowaniem w sprawie wydania decyzji pozwolenia na budowę. Ponadto przyjęcie zgłoszenia robót budowlanych polegających na montażu stacji nadawczo-przekaźnikowej telefonii cyfrowej [...] na dachu budynku biurowego P. przy ul. B. w R. stanowiło naruszenie przepisów prawa, co potwierdza m. in. teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1566/04. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga jest zasadna, ponieważ zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania był art. 31 § 1 pkt 1 kpa, zgodnie z którym organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie (art. 31 § 2 kpa). Z regulacji tej wynika, że organizacja społeczna może wystąpić o wszczęcie postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby, gdy spełnione zostaną łącznie dwie przesłanki, a mianowicie: postępowanie jest uzasadnione celami statutowymi organizacji i przemawia za tym interes społeczny. Rozstrzygając niniejszą sprawę należy uznać, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył obowiązujące przepisy postępowania, gdyż orzekł na podstawie cytowanego art. 31 § 1 pkt 1 kpa, jednakże opierając się na całkowicie innych przesłankach dotyczących braku możliwości udziału organizacji społecznej w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Wskazał bowiem, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] dotyczy pozwolenia na budowę i dlatego - powołując się na przepis art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego-stwierdził brak możliwości zastosowania przepisu art. 31 kpa. Odnosząc się do tej kwestii zauważyć należy, że sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji jest całkowicie nową sprawą administracyjną i jakkolwiek działania organu w postępowaniu nadzwyczajnym nie mogą być podejmowane w zupełnym oderwaniu od postępowania zwykłego, zakończonego weryfikowaną decyzją administracyjną, to jednak przesłanki m. in. dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu określonego podmiotu lub analiza zasadności i dopuszczalności wniosku o wszczęcie tego postępowania powinny być analizowane w kontekście właśnie nowej sprawy administracyjnej i według stanu prawnego obowiązującego w dacie zgłoszenia żądania. W rozstrzyganej sprawie organ odmówił wszczęcia z urzędu postępowania w zupełnie nowej sprawie administracyjnej dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...]. Ponadto należy podkreślić, że powyższą decyzją uchylono decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] wnoszącą sprzeciw wobec zgłoszonych przez [...] Sp. z o. o. robót budowlanych polegających na montażu stacji nadawczo-przekaźnikowej telefonii cyfrowej [...] na dachu budynku biurowego P. przy ul. B. w R., na działce nr ewid. [...],ze względu na brak decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych i umarzającej postępowanie w przedmiotowej sprawie ze względu na upływ terminu określonego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Trudno jest postępowanie zakończone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] uznać za tożsame z postępowaniem prowadzonym w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, w odniesieniu do którego ustawodawca celowo wykluczył możliwość wnoszenia żądań przez organizacje społeczne w trybie art. 31 kpa, ze względu na realne tendencje do nadmiernego przewlekania tego postępowania i utrudniania uzyskiwania decyzji administracyjnych przez inwestora. Reasumując w ocenie Sądu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył przepisy postępowania opierając zaskarżone rozstrzygnięcie na przepisie art. 31 kpa i jednocześnie nie odnosząc się do żadnych przesłanek zawartych w tym przepisie. Jednocześnie nie można podzielić poglądu organu, który jednoznacznie i kategorycznie stwierdził, iż postępowanie zakończone decyzją Wojewody [...] z dnia [...], dotyczącą w istocie kwestii proceduralnych odnoszących się do kompletności zgłoszenia robót budowlanych i terminu wniesienia sprzeciwu przez organ, jest tożsame z postępowaniem o udzielenie pozwolenia na budowę, do którego ma zastosowanie art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego. Rozpoznając na nowo wniosek [...] Stowarzyszenia [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązany będzie do uwzględnienia powołanych wyżej ustaleń Sądu oraz analizy przesłanek zawartych w art. 31 kpa. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 152 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 przedmiotowej ustawy.