I FZ 498/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "P" sp. z o.o. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 lipca 2007 r. sygn. akt I SA/Łd 887/07 w przedmiocie określenie wysokości wpisu stosunkowego od skargi w sprawie ze skargi "P" sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia 10 maja 2007 r. w sprawie odmowy zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego postanawia: uchylić zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 lipca 2007 r., sygn. I SA/Łd 887/07. Zarządzeniem z dnia 20.07.2007 r., sygn. akt I SA/Łd 887/07, Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwał "P" spółkę z o.o. – zwaną dalej "spółką" do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 15.015,00 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia 10.05.2007 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia spółki z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego. Jako podstawę obliczenia wpisu sądowego wskazano § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193) – zwanego dalej "rozporządzeniem". Powyższe zarządzenie został zaskarżone przez spółkę zażaleniem, w którym wniesiono o jego zmianę. Spółka podniosła, że jej zdaniem Sąd błędnie uznał, iż w sprawie od skargi należny jest wpis stosunkowy. Spółka zaakcentowała, że jej skarga dotyczy kwestii zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego, o którym mowa w art. 44 ustawy z 23.01.2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą o akcyzie", a więc jest to sprawa z zakresu zobowiązań podatkowych. W związku z tym spółka stanęła na stanowisku, że od skargi należny jest wpis stały w kwocie 500 zł określony w § 2ust 3 pkt 12 rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu zażalenia stwierdził, co następuje: Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy. W związku z taką jego oceną w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że ustawodawca, regulując kwestię opłat sądowych, dokonał podziału kategorii spraw na takie, które podlegają wpisowi stosunkowemu oraz na te, które podlegają opłacie stałej. W myśl art. 231 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwaną dalej "popsa" wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawa należny jest wpis stały. Jak słusznie wskazuje się w literaturze przedmiotu, dychotomiczny podział obu kategorii spraw, nie jest jednak podziałem prostym, gdyż użyte w przepisie sformułowanie "..w sprawach, których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne..." jest wyrażeniem nieostrym i stanowi daleko idące uproszczenie. Przedmiotem zaskarżenia nie mogą być bowiem należności pieniężne, ale akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 popsa. Dlatego też bardziej trafne jest określenie "spraw, w których przedmiotem zaskarżenia są należności jako spraw, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną, bądź stwierdzające jej istnienie (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 231). Taką interpretację art. 231 popsa wspiera również treść art. § 1 rozporządzenia, gdzie ustawodawca wyraźnie wskazał, że wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej (podkreślenie tut. Sądu) zaskarżonym aktem. W świetle powyższych wywodów można skonstatować, że o rodzaju wpisu sądowego decyduje w zasadzie charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a dokładnie to, czy przedmiot skargi – a więc rozstrzygnięcie organu – wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi. Jeżeli tak jest, to w sprawie powinien zostać pobrany wpis stosunkowy. Natomiast, gdy skarga nie dotyczy aktu powiązanego z należnością pieniężną, należy pobrać wpis stały. Poglądy te, przy uwzględnieniu powołanych regulacji ustawowych i podstawowych, nie budzą większych wątpliwości. Nadal jednak otwarta pozostaje kwestia sposobu ustalania związku zaskarżonego aktu z należnością pieniężną, a właściwie ustalenie, kiedy akt obejmuje daną należność pieniężną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wpis stosunkowy powinien zostać pobrany od skargi na akt, który w sposób bezpośredni wiąże się z należnością pieniężną. Bezpośredni związek między należnością pieniężną a obejmującym ją aktem zachodzi wtedy, gdy w danym akcie organ konkretyzuje (z reguł określa wysokość) tę należność. Innymi słowy, z danego aktu musi wynikać obowiązek zapłaty określonej kwoty pieniężnej (zob. szerzej na ten temat K. Stuła-Marcela, P. Łukasik, Wpis stały oraz wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawach podatkowych, MP nr 3/2007 r., s. 22-24). Przepisy prawa podatkowego przewidując zaś szereg sytuacji, w których rozstrzygnięcia organów podatkowych nie dotyczą należność pieniężnych wprost. Aczkolwiek nie oznacza to, że dany akt nie ma związku z należnościami pieniężnymi (np. decyzja w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowej). Niemniej jednak w takich okolicznościach działalność organów nie koncentruje się wokół samej należności pieniężnej (zobowiązania podatkowego). W tego rodzaju przypadkach organ oddziałuje na sytuację podatnika w inny sposób niż przez wymierzenie mu konkretnej kwoty do zapłaty, np. w postępowaniu w sprawie umorzenia zaległości podatkowej organ musi ocenić, czy została spełniona przesłanka "ważnego interesu podatnika" lub "ważnego interesu publicznego". Trudno więc twierdzić, aby w podanym przykładzie decyzja o umorzeniu/odmowie umorzenia zaległości podatkowej "obejmowała" tą zaległość. Dlatego też w takim przypadku zastosowanie znajdzie wpis stały określony stosownie do § 2ust 3 pkt 12 rozporządzenia. Przyjmując powyższe uwagi za punkt wyjścia, rację należy przyznać żalącemu, który twierdzi, że w przypadku skargi na decyzję o odmowie zwolnienia z obowiązku udzielenia zabezpieczenia akcyzowego powinien zostać pobrany wpis stały. W tego rodzaju rozstrzygnięciu organ nie odnosi się wprost do wysokości zobowiązania podatkowego. Obowiązkiem organu jest ustalenie, czy podmiot ubiegający się o zwolnienie spełnia przesłanki określone w art. 44 ust 2 ustawy o akcyzie uszczegółowione w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 01.03.2004 r. w sprawie zwolnień z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego (Dz. U. nr 35, poz. 313). Przedmiotem badania organu orzekającego jest m.in. kondycja finansowa podatnika oraz dotychczasowe wypełnianie przez niego obowiązków podatkowych, a nie prawidłowość określenia wysokości czy też naliczenia zobowiązania podatkowego. Warto przy tym podkreślić, że decyzja w kwestii zwolnienia z obowiązku zabezpieczenia nie zwalnia podatnika z konieczności zapłaty samego zobowiązania. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w przypadku zaskarżenia decyzji o zwolnieniu albo odmowie zwolnienia z obowiązku udzielenia zabezpieczenia akcyzowego należy pobrać wpis stały w kwocie 500 zł zgodnie z § 2ust 3 pkt 12 rozporządzenia. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.