VI SA/Wa 1792/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi W. na postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON oddala skargę Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy ze skargi Wspólnoty Lokali Mieszkalnych i Użytkowych Nieruchomość [...] ul. W. - skarżącej - utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Statystycznego w B. z dnia [...] marca 2007 r. odmawiające wydania zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON Wspólnocie Lokali Mieszkalnych i Użytkowych Nieruchomość [...] ul. W. Organ wskazał, że działał na podstawie art. 138 § I pkt I ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 22. art. 25 ust. I pkt 10 i art. 41 pkt I ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. Nr 88, poz. 439 z póź. zm.) w związku z § 1, § 4 ust. 1 pkt 1 i § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów gospodarki narodowej, w tym wniosków, ankiet i zaświadczeń, oraz szczegółowych warunków i trybu współdziałania służb statystyki publicznej z innymi organami prowadzącymi urzędowe rejestry i systemy informacyjne administracji publicznej (Dz. U. Nr 69, poz. 763 z póź. zm.). Ustalono, że organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON Wspólnocie Lokali Mieszkalnych i Użytkowych Nieruchomość [...] ul. W. Pismem z dnia 28 lutego 2007 r. Wspólnota Lokali Mieszkalnych i Użytkowych Nieruchomość [...] ul. W. zwróciła się z prośbą o wydanie zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON. Zdaniem organu I instancji we wniosku podano adres siedziby niezgodnie z § 7 ustęp 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie sposobu i metodologii (...). Zdaniem organu I instancji § 7 ustęp 2 ww. rozporządzenia stwierdza, iż: "Za adres siedziby osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej przyjmuje się adres siedziby organu zarządzającego (...)". Organ stwierdził, że zgodnie z dołączonymi do wniosku dokumentami, organem zarządzającym Wspólnoty Lokali Mieszkalnych i Użytkowych Nieruchomość [...] ul. W. jest Autorskie Studio Projektów [...] s.c. W związku z tym adresem siedziby Wspólnoty powinien być adres w/w spółki cywilnej. Organ II instancji powołując się na przepis § 7 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie sposobu i metodologii (...) uznał podobnie jak organ I instancji, iż za adres siedziby osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej przyjmuje się adres organu zarządzającego. Jego zdaniem z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 z późn. zm.) wynika, że ogół właścicieli, których lokale wchodzących w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. W celu reprezentacji interesów wspólnoty, zobowiązana jest ona w trybie przepisów ustawy o własności lokali ustanowić zarząd, który może być sprawowany bezpośrednio przez członków wspólnoty lub pośrednio przez licencjonowany podmiot z zewnątrz, jak to ma miejsce w tym przypadku. Wskazano, że w jej imieniu działa ustanowiony przez Wspólnotę Zarządca [...] spółka cywilna z siedzibą w [...]. Podniesiono, że Wspólnota złożyła sporządzony w dniu 28 września 2006 r. w Kancelarii Notarialnej w B. akt notarialny dotyczący umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego oraz umowy sprzedaży lokalu w budynku położonym w B. przy ul. W. Zgodnie z zapisem § 7 ust. 2 "do czasu wyboru sprawowania zarządu bądź podjęcia uchwały przez Wspólnotę Mieszkaniową o zawarciu umowy o zarząd (administrowanie), zgodnie z przepisami ustawy o własności lokali zarządcą nieruchomości, na której położony jest lokal będący przedmiotem umowy będzie Sprzedający" czyli Autorskie Studio Projektów [...] spółka cywilna z siedzibą w M. Zdaniem organu okoliczność, iż Pan M. Ś. i Pani B. Ś. działający jako wspólnicy spółki cywilnej Autorskie Studio Projektów [...] funkcji zarządcy są jednocześnie właścicielami lokali wchodzących w skład wspólnoty, nie ma wpływu na określenie siedziby wspólnoty. Skargę na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Wskazała na naruszenie przez organ art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów oraz brak rozpatrzenia dowodu z dokumentu jakim jest uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej w sprawie administracyjnego ukonstytuowania Wspólnoty Mieszkaniowej. Jej zdaniem dowolna ocena dowodów polegała na tym, że Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w Warszawie, wbrew odmiennej treści posiadanych dowodów uznał, że akt notarialny sprzedaży lokali mieszkalnych jest jedynym dokumentem ustalającym sposób organizacji i zarządzania Wspólnotą Mieszkaniową. Wskazała, że takiemu stanowisku zaprzecza uchwała nr 1 Wspólnoty Lokali Mieszkalnych i Użytkowych Nieruchomość [...] ul. W. Wskazuje, że powyższa uchwała stanowi o odrębności statutowej wspólnoty Mieszkaniowej od osób, które ją zarządzają. Pozostałe zarzuty zdaniem skarżących można formułować nawet na podstawie ustalonego przez organ administracji (a kwestionowanego przez skarżących) stanu faktycznego. Wobec czego podniosła błędną wykładnię § 7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 27 lipca 1999 roku w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów gospodarki narodowej, w tym wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń, oraz szczegółowych warunków i trybu współdziałania służb statystyki publicznej z innymi organami prowadzącymi urzędowe rejestry i systemy informacyjne administracji publicznej. Zdaniem skarżącej błąd ten polegał na tym, że nie rozróżniono pojęć adres i siedziba. A ponadto adres siedziby skarżącej Wspólnoty utożsamiono z siedzibą samego jej zarządcy. W jej ocenie mamy do czynienia z dwoma odrębnymi podmiotami jednym z nich jest Wspólnota i adres jej siedziby, a drugim z nich jest sam zarządca, który ma własną siedzibę i formalnie nie jest jej organem wspólnoty. Wskazuje, że uważna lektura treści ust. 2 § 7 rozporządzenia Rady Ministrów zalicza Wspólnotę mieszkaniową do kategorii ułomnych osób prawnych (art. 6 ustawy o własności lokali). Sposób zarządzania Wspólnotą oparto na zarządcy nieruchomości (art. 18 ustawy o własności lokali) i tym samym wykluczono powoływanie zarządu jako formalnego organu wspólnoty. Skarżąca uznała, że z uwagi na to, że zarządcami są osoby fizyczne, to nawet przyjmując sposób rozumowania stosowany przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, może ona wskazać jako adres siedziby Wspólnoty miejsce zarówno faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej, jak i zamieszkania. Jej zdaniem "Autorskie Studio [...] s.c." z siedzibą w M., jako zarządca nieruchomości, niezależnie od stosowanej przez organ administracji podstawy prawnej, może wskazać jako adres siedziby Wspólnoty [...] ul. W. Skarżąca twierdzi, że adres siedziby Wspólnoty Mieszkaniowej jest wskazany już w samej jej nazwie (art. 6 ustawy o własności lokali wyłączający stosowanie art. 41 k.c.). Stosując przepisy przywoływane przez organ administracji zarządca (nie będąc organem wspólnoty - osoby prawnej, a jedynie wykonując czynności tegoż organu -art. 18 ust. 1, ust. 3 w związku z art. 33 i art. 20 i art. 21 ustawy o własności lokali) może wskazać miejsce swego zamieszkania, jako adres siedziby Wspólnoty Mieszkaniowej, którą zarządza. Czyni to, jako właściciel lokalu wchodzącego w skład nieruchomości wspólnej. Podniesiono, że zgodnie z uchwałą i złożonym wnioskiem Wspólnota mieszkaniowa winna być rejestrowana pod następującą nazwą: "Wspólnota Lokali Mieszkalnych i Użytkowych Nieruchomość [...] ul. W. [...] ". Wskazano, że organ zarządzający wspólnotą mieszkaniową jest odrębnym od niej podmiotem (przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą), który został przez wspólnotę w ramach art. 18 ust. 1 ust. 3 w zw. z art. 33 ustawy o własności lokali wyznaczony do zarządzania lecz formalnie nie jest organem samej Wspólnoty. Mając na uwadze powyższe wnoszono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 85, poz. 388 ze zm.) nakładają na właścicieli lokali różnorodne obowiązki względem lokalu i względem nieruchomości wspólnej. W sprawie mamy do czynienia z obowiązkiem dotyczącym nieruchomości wspólnej, jakim jest wydanie zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON Wspólnocie Lokali Mieszkalnych i Użytkowych Nieruchomość [...]. ul. W. [...]. Wspólnota ta zgodnie z zapisem § 7 ust. 2 umowy, zarządzana jest przez M. Ś. i B. Ś. prowadzących działalność gospodarczą jako Autorskie Studio Projektów [...] spółka cywilna z siedzibą w M. Z akt sprawy wynika to, że doszło do ustanowienia zarządcy w akcie notarialnym. Zasadnicze znaczenie w danej sprawie ma kwestia, czy ustanowiony na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z 1994 r. zarząd (zarządca) dla nieruchomości wspólnej może występować w imieniu właścicieli lokali. W orzecznictwie Sądu Najwyższego i literaturze wskazywano na różnice w zakresie określenia statusu prawnego zarządu ustanowionego na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z 1994 r. i na podstawie art. 18 ust. 1 tej ustawy (por. przede wszystkim uzasadnienie uchwały z dnia 27 listopada 2003 r., III CZP 74/03, OSNC 2005, z. 1, poz. 6; uzasadnienie wyroku z dnia 14 stycznia 2004 r., I CK 108/03, niep.; zarząd w znaczeniu podmiotowym i zarząd w znaczeniu funkcjonalnym). Należy stwierdzić, że samą organizację i sposób wykonywania zarządu nieruchomością wspólną ustawodawca powierza przede wszystkim właścicielom lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową (w odpowiedniej umowie w formie aktu notarialnego lub w uchwale właścicieli lokali zaprotokołowanej przez notariusza; art. 18 ust. 1 i art. 18 ust. 2a ustawy z 1994 r.). Jeżeli właściciele nie skorzystali z takiego uprawnienia (nie ustanowili zarządcy w znaczeniu funkcjonalnym), mają wówczas zastosowanie odpowiednie zasady organizacji i wykonywania zarządu przewidziane w art. 19-33 ustawy z 1994 r. W tzw. dużych wspólnotach mieszkaniowych właściciele lokali są zobowiązani podjąć uchwałę o wyborze zarządu (art. 20 ust. 1 ustawy), natomiast w tzw. wspólnotach małych do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.c. i k.p.c. (art. 19). Przewidziano także możliwość ustanowienia zarządcy przymusowego przez sąd w sytuacji, w której m.in. nie powołano w ogóle zarządu (art. 26 ust. 1 ustawy). Taka regulacja prawna oznacza, że ustanowienie zarządcy (w znaczeniu funkcjonalnym) na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy wyklucza możliwość tworzenia zarządu (w znaczeniu podmiotowym) według postanowień art. 20 ustawy. Za taką wyłącznością określonej, przyjętej już raz formuły prawnej zarządu nieruchomością wspólną przemawiają także istotne względy natury organizacyjno-gospodarczej (brak potrzeby mnożenia struktur zarządu nieruchomością wspólną, problem ewentualnego rozkładu uprawnień pomiędzy takie struktury i in.). Jeżeli ustanowiono zarządcę na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z 1994 r. (ewentualnie także - na podstawie art. 18 ust. 2a ustawy), to zagadnienie działania zarządcy (osoby prawnej lub fizycznej) w imieniu właścicieli lokali i zakresu takiego upoważnienia sprowadza się w istocie do treści postanowień umowy lub uchwały właścicieli, przewidzianych w art. 18 ust. 1 i ust. 2a ustawy. Działanie zarządu jest działaniem samej wspólnoty. Należy wskazać, że ustawa o własności lokali przewiduje możliwość działania wspólnoty mieszkaniowej przez jej własne organy. Na podstawie art. 21 § 1 tej ustawy zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Norma ta expressis verbis odnosi się do zarządu jako organu wspólnoty mieszkaniowej. Tym samym gdy wspólnota mieszkaniowa ma zarząd (w znaczeniu podmiotowym, jako organ wspólnoty), wspólnota działała wtedy przez ten organ, a jego oświadczenia (tj. osób wchodzących w skład organu) stanowią oświadczenia samej wspólnoty. Tym samym zarząd, będący organem wspólnoty mieszkaniowej, do swego działania i wywołania skutku bezpośrednio w sferze prawnej wspólnoty nie potrzebuje żadnego pełnomocnictwa. Może więc zawierać umowy z osobami trzecimi, a normatywnie umowy te zawarte będą przez samą wspólnotę; może też reprezentować wspólnotę w postępowaniu sądowym, a działania zarządu przed sądem będą działaniami samej wspólnoty. Zastrzec jednak należy, że chodzi tu o czynności zwykłego zarządu. W ramach takich czynności zarząd działa samodzielnie, a jego działania stanowią działania samej wspólnoty. Istotą tego zarządu jest powierzenie, przekazanie osobie trzeciej, zupełnie odrębnemu od samej wspólnoty podmiotowi prawa, kompetencji do administrowania, zarządzania nieruchomością. Podstawową różnicą pomiędzy zarządem (w podmiotowym znaczeniu tego słowa) a zarządem powierzonym (zarządem w znaczeniu funkcjonalnym, inaczej też zarządcą) jest właśnie to, że zarząd wspólnoty jako organ tej wspólnoty działa w ten sposób, iż jego czynności są automatycznie czynnościami wspólnoty. Zarządzanie nieruchomością polega na podejmowaniu różnych czynności o charakterze technicznym, administracyjnym, jak i czynności polegające na podejmowaniu działań w sferze prawnej wspólnoty, ale ich istotą i wspólną cechą jest to, że podjęcie każdej z tych czynności jest wyraźnie zastrzeżone dla zarządcy. Określenie jakie czynności uprawniony jest podejmować zarządca wynikać może nie tylko z obowiązujących przepisów, ale także z zawartej ze wspólnotą umowy, na przykład z umowy o administrowanie. W tym stanie rzeczy organ przeprowadził prawidłową interpretację przepisu § 7 ustęp 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie sposobu i metodologii (...). Zgodnie z tym przepisem "Za adres siedziby osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej przyjmuje się adres siedziby organu zarządzającego (...)" zaś zgodnie z dołączonymi do wniosku dokumentami, organem zarządzającym Wspólnoty Lokali Mieszkalnych i Użytkowych Nieruchomość [...]. ul. W. [...] jest Autorskie Studio Projektów [...] s.c. W związku z tym adresem siedziby Wspólnoty powinien być adres spółki cywilnej. Wskazanie przez skarżącą na błędną wykładnię § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów gospodarki narodowej, w tym wniosków, ankiet i zaświadczeń, oraz szczegółowych warunków i trybu współdziałania służb statystyki publicznej z innymi organami prowadzącymi urzędowe rejestry i systemy informacyjne administracji publicznej polegające na nie rozróżnianiu pojęć "adres" i "siedziba" i utożsamianiu adresu siedziby Wspólnoty z siedzibą jej zarządcy nie jest zasadne. Podobnie jak wskazanie, iż błędnie zastosowano treści art. 46 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. Nr 88, poz. 439 z póź.zm.) i § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów gospodarki narodowej, w tym wniosków, ankiet i zaświadczeń, oraz szczegółowych warunków i trybu współdziałania służb statystyki publicznej z innymi organami prowadzącymi urzędowe rejestry i systemy informacyjne administracji publicznej z uwagi na to, że przepisy te nie normują i nie kreują podstaw do określenia siedziby osoby prawnej a właściwym do ustalenia siedziby ułomnej osoby prawnej jaką jest Wspólnota Mieszkaniowa, jest treść art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Z treści § 7 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów gospodarki narodowej, w tym wniosków, ankiet i zaświadczeń, oraz szczegółowych warunków i trybu współdziałania służb statystyki publicznej z innymi organami prowadzącymi urzędowe rejestry i systemy informacyjne administracji publicznej wynika, iż za adres siedziby osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej przyjmuje się adres organu zarządzającego. Nie można z twierdzeniem skarżącej, iż przyjęty powinien być adres siedziby Wspólnoty wskazany przez zarządcę [...], do wskazania którego skarżący miał prawo na podstawie § 7 ust. 2 przywołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów i czego dokonał w wniosku złożonym na formularzu RG-1. Regulacje zawarte w § 7 ust. 2 rozporządzenia mają zastosowanie w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą i dopuszczają przyjęcie za adres siedziby, wskazany przez tę osobę adres prowadzenia działalności, a w braku możliwości takiego wskazania -miejsce zamieszkania, co nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Jak wskazano wyżej tym konkretnym przypadku działanie zarządu jest działaniem samej wspólnoty i to zarząd jest tak jakby organem wspólnoty. Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ wyjaśnił sprawę w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 kpa. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.