II SA/Wa 1803/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Łukasz Bazyluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej - oddala skargę - Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., wydaną na podstawie art. 157 § 1 i 158 § 1 kpa, którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej z dnia [...] stycznia 2003 r. w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy. Wypowiedzenie stosunku służbowego zostało wydane na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) zwaną dalej "ustawą pragmatyczną" i § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 z późn. zm.). W uzasadnieniu Minister podał, że powołana decyzja Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej nie jest dotknięta istotną wadą, która uzasadniałaby stwierdzenie jej nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 ust. 2 kpa. Wyjaśnił, że decyzja Dowódcy Wojsk Lotniczych została wydana w istocie na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy pragmatycznej i w związku z tym zarzuty L. L. dotyczące naruszenia przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Organ podniósł, iż w sytuacji gdy L. L. nie skorzystał z przedstawionej mu przez organ wojskowy propozycji dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej, to nie może w związku z tym podnosić, iż organ wojskowy nie zbadał możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe. Pomimo braku zgody L. L. na wyznaczenie go na niższe stanowisko służbowe, organ poszukiwał innych stanowisk służbowych w celu zapewnienia skarżącemu kontynuowania zawodowej służby wojskowej. W wyniku tych czynności ustalono, iż brak było możliwości wykorzystania L. L. w dalszej służbie wojskowej. W tej sytuacji Dowódca Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej powołaną decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r., wydaną na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej, wypowiedział skarżącemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Decyzję o wypowiedzeniu stosunku służbowego doręczono adresatowi w dniu 30 listopada 2003 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem, a wobec tego, że nie skorzystał z przysługującego prawa wniesienia odwołania, decyzja ta stała się decyzją prawomocną. W obszernie uzasadnionej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. L. działający za pośrednictwem pełnomocnika procesowego wniósł o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2007 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r., zarzucając naruszenie: • art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej, przez to, że przewidziane ww. przepisie przesłanki do zwolnienia ze służby nie wystąpiły w chwili wręczenia wypowiedzenia, • art. 20 ust. 3 ustawy pragmatycznej poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji przedwczesnym zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej i ograniczeniu możliwości dalszego pełnienia służby wojskowej przez L. L., • art. 36 ust. 6 ustawy pragmatycznej poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż spełnione zostały określone ww. przepisie przesłanki, tj. przedstawienie propozycji wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, w sytuacji gdy propozycja została złożona przedwcześnie, • przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 i art. 107 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 156 § 1 ust. 2 kpa. Przepis ten stanowi, iż organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która wydana została m. in. z rażącym naruszeniem prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 § 1 kpa, może więc mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, m.in. wtedy, gdy została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie wyrażono pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej. Należy podkreślić, że nie każde naruszenie prawa będzie stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji. Tylko rażące naruszenie prawa może skutkować wydaniem rozstrzygnięcia pozytywnego dla strony. Na gruncie niniejszej sprawy nie można jednak mówić o istnieniu tego rodzaju podstaw. Na mocy rozkazu Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r., [...] został rozformowany, w wyniku czego stanowisko służbowe zajmowane przez L. L. zostało zlikwidowane. Wejście powyższego rozkazu w życie oznaczało przystąpienie do jego wykonywania, w tym także podejmowania personalnych decyzji, których bezpośrednim celem było osiągnięcie stanu założonego przez rozkaz przeformowania jednostki. Dla prawidłowości rozkazów personalnych istotne jest, aby były one wydane najwcześniej z chwilą wejścia w życie rozkazu o rozformowaniu. W przedmiotowej sprawie wypowiedzenie L. L. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej zostało dokonane decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., a zatem po wejściu w życie rozkazu Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej z dnia [...] czerwca 2002 r. Jak przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lipca 2001 r. w sprawie II SA 2673/00 (Lex 77681), wypowiedzenia stosunku służbowego można zatem dokonać w trakcie likwidacji lub zmniejszenia stanu etatowego jednostki, a nie tylko po zakończeniu tych procedur. Niewątpliwie zasadnicza przesłanka z przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej została spełniona, a zatem brak jest podstaw do kwestionowania wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Skoro więc dokonane skarżącemu wypowiedzenie stosunku służbowego wynikało z rzeczywistej likwidacji stanowiska jakie dotychczas zajmował, to była podstawa do zastosowania wyżej wskazanego. W niniejszej sprawie skarżący w dniu 8 listopada 2002 r. złożył oświadczenie, że nie wyraża zgody na wyznaczenie go na niższe stanowisko służbowe. W tej sytuacji zostały spełnione przesłanki określone w art. 36 ust. 3 ustawy pragmatycznej, umożliwiające dokonanie skarżącemu wypowiedzenia stosunku służbowego przez organ wojskowy na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy pragmatycznej. Jednakże organ nie skorzystał z możliwości przewidzianej z tego przepisu i zdecydował się na poszukiwanie możliwości zapewnienia skarżącemu kontynuowania zawodowej służby wojskowej pomimo, że w zaistniałej sytuacji nie był do tego zobowiązany. Poszukiwania innego stanowiska służbowego odpowiadającego kwalifikacjom L. L. zakończyły się niepowodzeniem i w związku z tym organ wojskowy wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 78 ust. 2 ustawy pragmatycznej. W sytuacji, gdy na skutek zmian organizacyjnych, związanych z rozformowaniem, zostają zlikwidowane poszczególne etaty jednostki, w której oficer pełni służbę, a jednocześnie żołnierz nie wyraził zgody na wyznaczenie go na inne (niższe) stanowisko służbowe wówczas właściwą podstawą prawną wypowiedzenia stosunku służbowego jest art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy pragmatycznej. Jednakże skoro organ poszukiwał innych stanowisk służbowych celem dalszego wykorzystania L. L. w służbie wojskowej, które to poszukiwania zakończyły się niepowodzeniem to bezpośrednią przesłanką dokonania skarżącemu wypowiedzenia były przesłanki określone w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej. Niewątpliwie przesłanki te zostały spełnione, a zatem brak jest podstaw do kwestionowania wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Reasumując, jeśli zatem w sprawie zostały wykazane przesłanki wynikające z art. 78 ust. 2 pkt 2 wojskowej ustawy pragmatycznej, to brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa w decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zarówno co do przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego, a tym bardziej brak jest podstaw do uznania, że decyzja wypowiedzeniowa rażąco narusza prawo. W ocenie Sądu, decyzja Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej z dnia [...] stycznia 2003 r. o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej nie zawiera wad, które uzasadniałaby stwierdzenie jej nieważności w trybie art. 156 § 1 kpa. Decyzja ta została bowiem wydana przez właściwy organ, skierowano ją do właściwej strony postępowania, opiera się na istniejącej podstawie prawnej, przy jej wydaniu nie doszło do rażącego naruszenia prawa, nadaje się do wykonania, a jej wykonalność nie powoduje czynu zagrożonego karą, nie zawiera także wad powodujących jej nieważność z mocy przepisów prawa. Wymaga podkreślenia, że jedynie wady tkwiące w samej decyzji dają podstawę do zastosowania powyższej regulacji. Z tych względów Sąd uznał wydane w sprawie decyzje za prawidłowe, a zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), skargę oddalił.