IV SA/Gl 492/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Starszy referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] nr [...] Decyzją z dnia [...] Nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta R. Kierownik Sekcji Dodatków Mieszkaniowych Ośrodka Pomocy Społecznej w R. odmówił E.K. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu wskazał, iż wymieniona w dniu [...] złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego do mieszkania przy ul. [...]. Wnioskodawczyni w deklaracji o dochodach oświadczyła, że jej gospodarstwo domowe składa się z [...] osób stale razem zamieszkujących i gospodarujących. W wyniku zaś przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w dniu [...] ustalono, że wnioskodawczyni wraz z rodziną nie zamieszkuje w przedmiotowym mieszkaniu, a co za tym idzie nie została spełniona zamieszkiwania i tworzenia wspólnego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Od powyższej decyzji E.K. złożyła odwołanie wyjaśniając, że obecnie przeprowadza remont mieszkania. Nie posiada odpowiednich środków, aby go szybko przeprowadzić. Przy pomocy rodziny stara się robić remont w miarę posiadanych środków. Strona podniosła, iż posiada [...] dziecko i nie może sobie pozwolić, aby przebywało w remontowanym i nie ogrzanym mieszkaniu , a zatem – jak to ujęła strona - "częściowo, chwilowo" przebywa u rodziców. Odwołująca wskazywała, iż jest osobą bezrobotną i wnosiła o pozytywne załatwienie sprawy. Decyzją Nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71 poz. 734 ze zmianami) oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 17 i art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami regulującymi tryb i zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych a okoliczności podniesione w tym odwołaniu dotyczące trudnej sytuacji finansowej rodziny nie mogą stanowić podstawy do jej zmiany lub uchylenia. Wskazano, iż stosownie do przepisu art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych -przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal, albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. O stałym zamieszkiwaniu w lokalu najemcy można mówić tylko wtedy, gdy cała życiowa działalność danej osoby zostaje ześrodkowana w tym właśnie lokalu w ten sposób, że stanie się on jej centrum życiowym tzn. gdy w mieszkaniu tym będą koncentrowały się wszystkie jej sprawy osobiste i majątkowe (wyrok SN V CKN 1827/00 z dnia 12 września 2001 roku). Z przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji wywiadu środowiskowego, .jak również z odwołania E.K. jednoznacznie wynika, że wymieniona wraz z rodziną w mieszkaniu przy [...] w R. nie zamieszkuje, gdyż obecnie przeprowadza w nim remont. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy wskazał, iż świetle powyższych ustaleń należało stwierdzić, że wymieniona nie spełnia wymogów określonych w art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zatem odmowa przyznania jej wnioskowanego dodatku mieszkaniowego jest zasadna. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca E.K. wnosiła o pozytywne rozpoznanie sprawy. Powtórzyła zarzuty podniesione w odwołaniu nie podając nowych okoliczności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. Przedmiotowa skarga musiała odnieść skutek. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zasady przyznawania świadczenia w postaci dodatku mieszkaniowego uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r., o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734). Stosownie zatem do treści art. 3 ust. 1 przywołanej ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r., dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa wart. 2 ust. 1 tej ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Przyznanie przedmiotowego świadczenia uwarunkowane jest również wielkością zajmowanego mieszkania w stosunku do ilości osób ( członków gospodarstwa domowego) zamieszkujących w danym lokalu mieszkalnym. Z kolei po myśli przepisu art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal, albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Trafnie organ odwoławczy przywołał orzeczenie Sądu Najwyższego, iż o stałym zamieszkiwaniu w lokalu najemcy można mówić tylko wtedy, gdy cała życiowa działalność danej osoby zostaje ześrodkowana w tym właśnie lokalu w ten sposób, że stanie się on jej centrum życiowym tzn. gdy w mieszkaniu tym będą koncentrowały się wszystkie jej sprawy osobiste i majątkowe. Kryteria ustawowe, od których uzależnione jest przyznanie dodatku mieszkaniowego są bezwzględnie obowiązujące i nie pozwalają na uznaniowe rozstrzygnięcie sprawy. Decyzja w sprawie dodatku mieszkaniowego nie jest wydawana w ramach uznania organu administracyjnego, który mógłby ocenić czy z uwagi na sytuację strony dodatek może być przyznany. Przepisy ustawy z 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych uzależniły go od spełnienia określonych w ustawie warunków, a nie wystąpienie któregokolwiek z nich powoduje, że dodatek nie przysługuje. Zgromadzony jednakże w sprawie - bardzo skromny – materiał dowodowy nie pozwala jednakże na wysnucie (wbrew temu co twierdzi organ odwoławczy) uprawnionego wniosku ,iż skarżąca wraz z rodziną w mieszkaniu przy ul. [...] w R. stale nie zamieszkuje, gdyż obecnie przeprowadza w nim remont. Stąd też zebrany materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie jednoznacznej tezy, iż wnioskodawczyni nie spełnia warunków do przyznania dodatku mieszkaniowego. Po pierwsze nie wynika to – jak twierdzi organ odwoławczy – z treści wywiadu środowiskowego z dnia [...]. W wywiadzie tym odnośnie przedmiotowej kwestii zamieszkiwania przez skarżącą w lokalu przy ul. [...] w R. zapisano bowiem jedynie, iż "mieszkanie jest w trakcie remontu". Ani słowem w treści wywiadu nie wspomniano, czy skarżąca wraz z rodziną zamieszkuje, czy też nie zamieszkuje w tym lokalu. Taką bowiem informacją nie jest uczyniony w terminie późniejszym przez bliżej niezidentyfikowaną osobę zapisek w górnej części pierwszej strony formularza wywiadu o treści "[...] – wydać decyzję odmowną nie zamieszkuje – [...]". Oczywistym bowiem jest, iż sama okoliczność, że w danym mieszkaniu jest prowadzony remont nie stanowi automatycznie, iż osoba zajmująca to mieszkanie stale w nim nie zamieszkuje. Powszechnie znaną okolicznością jest bowiem to, iż niektóre roboty remontowe, zwłaszcza dokonywane w lokalu o tak małej powierzchni użytkowej jak mieszkanie skarżącej ([...] m ²) mogą wymagać choćby czasowego (kilkudniowego, kilkunastodniowego) opuszczenia przez lokatora lokalu np. kapitalny remont podłóg, czy też kapitalny remont instalacji grzewczej, elektrycznej itp.. W takim bowiem przypadku, nawet kilkunastodniowa – wymuszona potrzebami remontu - nieobecność lokatora w mieszkaniu nie mogłaby być potraktowana jako okoliczność wskazująca na to, iż lokator ten stale w mieszkaniu nie zamieszkuje. Co więcej z pisma organu I instancji kierowanego do organu odwoławczego z dnia [...] ( pisma sporządzonego już po dacie wydania decyzji pierwszo-instancyjnej) wynika, iż organ ten ustalił w ewidencji ruchu ludności Urzędu Miasta R. (brak jest w aktach wzmianki w jakim trybie uzyskano tą informację, jak też jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego te ustalenia), iż skarżąca zamieszkuje czasowo w domu obecnego męża w R. przy ul. [...], zaś treść odwołania nie potwierdza wprost tej - jak już wyżej wspomniano nieudokumentowanej - informacji, gdyż skarżąca wskazuje w nim, iż z powodu remontu jedynie - jak to ujęła - "częściowo, chwilowo" przebywa u rodziny. Te właśnie twierdzenia skarżącej o "częściowej, chwilowej" niemożności zamieszkiwania w lokalu, w połączeniu z faktem remontu mieszkania, winny były skłonić organ odwoławczy do uzyskania wyjaśnień skarżącej i poczynienia ustaleń, czy niemożność zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu nie jest spowodowana jedynie koniecznością wykonania w określonym terminie konkretnych robót remontowych. Należy przypomnieć organom administracji obu instancji, że podjęcie decyzji jest możliwe dopiero po wypełnieniu wymogów wynikających z postanowień art. 7 oraz art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem po wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla sprawy. Jak zaś wynika z wyżej naprowadzonych ustaleń zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uprawnia do podjęcia jednoznacznych ustaleń w kwestii, czy skarżąca nie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu jedynie przez określony monet czasowy, z uwagi na potrzeby przeprowadzanego w nim remontu, czy też okoliczność nie zamieszkiwania w tym lokalu wiąże się z tym, iż faktycznie zamieszkuje ona stale w innym lokalu mieszkalnym. Na marginesie należy wskazać, iż z treści wywiadu środowiskowego również nie wynika, tak podstawowa informacja, czy lokal zajmowany przez skarżącą jest w ogóle wyposażony w meble i inny sprzęt niezbędny do stałego zamieszkiwania. Innymi słowy zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, czy skarżąca spełnia, czy też nie wymogi określone w art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a zatem czy odmowa przyznania jej wnioskowanego dodatku mieszkaniowego jest zasadna. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy rzeczą właściwego organu będzie uzupełnienie materiału dowodowego sprawy w naprowadzonych kierunkach. Następną zaś rzeczą będzie ocena wiarygodności przeprowadzonych dowodów, dokonanie ustaleń faktycznych i stosownie do ich wyniku wydanie właściwej treści rozstrzygnięcia, które należy umotywować wedle przepisanych prawem procesowym wymogów. Uwzględni organ wywody zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu, pamiętając o związaniu wyrażonym w nim stanowiskiem. Dlatego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a oraz art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji niniejszego wyroku. Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji odstąpiono od wyrzeczenia co do jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się wyroku w trybie art. 152 tej ustawy.