II SA/Rz 439/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi D. i R. S. na decyzję Wojewody z dnia (...) marca 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę -skargę oddala- Wojewoda decyzją z dnia [...] marca 2007r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. zwana dalej w skrócie k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania Centrum Handlowego [...] J. K., W. G.– Spółka jawna w R. (zwana dalej Spółką) uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2006r. 2006r. nr [...] w przedmiocie odmowy (z wniosku J. K.) wznowienia postępowania zakończonego własną decyzją ostateczną znak: [...] z dnia [...] maja 2006r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia D. i I. S. pozwolenia na budowę inwestycji pod nazwą rozbudowa, nadbudowa, przebudowa kamienic R. nr [...] i [...] w R. z przeznaczeniem na cele hotelarsko-gastronomiczno-rekreacyjne i handlowo-usługowo-biurowe wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, reklamami i pochylnią dla osób niepełnosprawnych na działkach nr 992, 991/2, 988, 1049,993/1, 994, i 991/3 obr. 207 w R. W odwołaniu Spółka wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] maja 2006r., wstrzymanie budowy, ponowne rozpoczęcie procedury o udzielenie pozwolenia na budowę zgodnie z prawem. Wniosek o wznowienie uzasadnia nieprawidłowe powiadomienie zgodnie z art. 130 (nie wskazano ustawy) o toczącej się procedurze wydania pozwolenia na budowę inwestycji kamienic R. nr [...] i [...] przez co zostali pozbawieni możliwości przeglądania akt sprawy i wnoszenia zastrzeżeń do planowanej inwestycji. W dniu [...] sierpnia 2006r. inwestor kamienic nr [...] i [...] naruszył własność odwołujących w związku z wykonaniem robót budowlanych na ścianie nośnej kamienicy R. [...] i dlatego dowiedzieli się o istnieniu pozwolenia na budowę kamienic nr [...] i [...]. W kamienicy Rynek [...] inwestor zamurował drzwi i okna piwniczne oraz pozbawił służebności wpisanej do księgi wieczystej nr [...]. Inspektor nadzoru budowlanego stwierdził, że inwestor na podstawie pozwolenia na budowę miał prawo wykonać roboty budowlane. - 2 - Organ odwoławczy uznał zasadność odwołania, ale z innych przyczyn niż wskazano w odwołaniu. Organ podał, że wniosek z dnia [...] sierpnia 2006r. (data wpływu do organu) o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy i pozwolenia na budowę dla inwestycji przebudowa kamienicy Rynek nr [...] i [...] w R. na działkach nr 992, 991/2, 988, 1049,993/1, 994, i 991/3 obr. 207 w R. złożył J. K. jako wspólnik firmy Centrum Handlowe [...] Sp.j. M. [...] oraz współwłaściciel kamienicy w R. R. nr 15. Jako przesłankę do wznowienia postępowania wskazał fakt doręczenia korespondencji oraz decyzji do siedziby firmy Centrum Handlowe [...] Sp.j. M. [...] osobie nieuprawnionej do jej odbioru. W księdze wieczystej dla kamienicy R. nr [...] Kw nr [...] Spółka ma służebność składania śmieci, przechodu przez podwórze na działce 892/2 z dnia [...].06.1949r., która według wnioskodawcy najprawdopodobniej obejmuje działkę objętą planowaną inwestycją. Z wnioskiem tej samej treści z dnia [...] sierpnia 2006r. (data wpływu do organu) jako wspólnik firmy oraz współwłaściciel kamienicy znajdującej się w R. R. [...] wystąpił W. G. Pismo z dnia [...] października 2006r., przy którym Spółka przesłała pełnomocnictwo pocztowe oraz wyjaśnienia dotyczące odbioru przesyłek Prezydent Miasta potraktował jako żądanie spółki jawnej o wznowienie postępowania i pismem z dnia [...] października 2006r. wezwał jej wspólników do wyjaśnienia, czy jest to wniosek o wznowienie postępowania. Organ pierwszej instancji przed upływem zakreślonego terminu, decyzją z dnia [...] października 2006r. znak: [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego swoją własną decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2006r. nr [...] uznając, że pisma oraz decyzja były doręczane prawidłowo. Organ przyjął, że J. K. nie ma przymiotu strony i nie mógł skutecznie złożyć wniosku o wznowienie postępowania, a przedstawione dokumenty odnośnie służebności nie skutkują wznowieniem postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wojewoda stwierdził, że organ pierwszej instancji błędnie uznał, iż wniosek złożyła osoba fizyczna niezwiązana ze spółką. Nieuzasadniona wydaje się przeprowadzona przez organ pierwszej instancji analiza doręczeń w stosunku do Spółki, gdyż organ rozpatrywał wniosek J. K. jako osoby fizycznej. Nie zasługuje na akceptację stanowisko organu pierwszej instancji, iż na podstawie przedstawionych przez wnioskodawcę informacji nie można było jednoznaczne ustalić istnienia służebności. To rzeczą organu jest ustalenie stanu faktycznego sprawy, do czego obliguje art. 7 i art. 77 k.p.a. Ponowne postępowanie powinno zmierzać do jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego, a rozważenia wymaga kwestia łącznego rozpoznania wniosków wspólników Spółki, gdyż dotyczą tej samej decyzji. Skargę do Sądu na wymienioną na wstępie decyzję Wojewody wnieśli D. i I. S. i zarzucili błędne przyjęcie, że w sprawie występuje przesłanka do wznowienie postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na to, że J. K. jako wspólnik spółki jawnej występujący we własnym imieniu jest stroną postępowania, które dotyczy tej spółki; przyjęcie możliwości wystąpienia przesłanka wznowienia postępowania wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. na podstawie, iż nieruchomość skarżących prawdopodobnie obciążona jest służebnością bez przedstawienia dowodów; pominięcie w sprawie upływu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania określonego w art. 148 § 1 k.p.a. W oparciu o te zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. Zdaniem skarżących Wojewoda przesądził, iż J. K. jest stroną postępowania bez względu na to, czy występuje jako osoba fizyczna i wskazuje prywatny adres zamieszkania jako adres doręczeń, czy też jako wspólnik spółki jawnej i też wskazuje adres zamieszkania jako właściwy do doręczeń. Skarżący wskazując na art. 8 Kodeksu spółek handlowych stwierdzili, że stroną postępowania wznowieniowego może być tylko spółka jawna. Organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że J. K. nie ma przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym. Zakwestionowanie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji przed upływem zakreślonego terminu do udzielenia odpowiedzi na pismo Prezydenta z dnia [...] października 2003r. nie miało wpływu na wynik sprawy, podobnie jak i sprawa służebności, gdyż działka nr 892/2 obciążona służebnością według księgi wieczystej nie była objęta pozwoleniem na budowę. Przyczyną wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest okoliczność, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, zauważyć należy, że pisma w postępowaniu o wydanie pozwolenia doręczano Spółce. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 138 § 2 k.p.a. zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Prezydent Miasta pismem z dnia [...] października 2006r. nr [...] wystąpił do Centrum handlowego [...] J.K., W.G. Sp.j. w R. o wyjaśnienie i uzupełnienie braków formalnych wniosku z dnia [...] października 2006r., sprecyzowanie żądań i podanie przyczyn wznowienia postępowania. Na udzielenie odpowiedzi organ zakreślił siedmiodniowy termin. Wymieniona Spółka pismo odebrała [...] listopada 2006r. (karta akt adm. I inst. nr 13). Natomiast decyzję organ pierwszej instancji wydał [...] października 2006r., a doręczona została J. K. [...] listopada 2006r. Odpowiedzi na pismo organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2006r. Spółka udzieliła w piśmie z dnia [...] listopada 2006r., które wpłynęło do organu [...] listopada 2006r. (karta akt admin. i inst. nr 16), czyli po wydaniu decyzji. Wydanie decyzji przed upływem terminu wyznaczonego stronie do udzielenia odpowiedzi na wezwanie organu jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia, że strona została pozbawione możliwości czynnego udziału w sprawie, czym naruszono art. 10 § 1 k.p.a., a to z kolei stanowi przesłankę do wznowienia postępowania. Z tych przyczyn organ odwoławczy zasadnie skasował decyzję organu pierwszej instancji. Zauważyć wypada, że pismo organu z dnia [...] października 2006r. było też elementem postępowania zmierzającym do ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz uzupełnienia materiału dowodowego. Dlatego też przedwczesne wydanie decyzji przez organ również i w tej płaszczyźnie należy uznać za naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. Z tych przyczyn Sąd stwierdził, że zarzut skargi jest nieuzasadniony. Prawidłowo organ zwrócił uwagę na rozbieżność organu pierwszej instancji polegającą na przyjęciu, że wniosek o wznowienie postępowania złożyła osoba fizyczna (sentencja decyzji organu pierwszej instancji), a dokonaną w uzasadnieniu decyzji oceną doręczeń pism i decyzji Spółce w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2006r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę D. i I. S., co stanowiło podstawę odmowy wznowienia postępowania. Legitymacje procesowa do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego posiada strona, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub, która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać, istnienie swojego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a. uzasadniającym jej udział. Zgodnie z art. 29 k.p.a. stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również inne nieposiadające osobowości prawnej. Zgodnie zaś z art. 30 § 1 k.p.a. zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych ocenia się według przepisów prawa cywilnego. Od wprowadzenia do kodeksu cywilnego art. 33 1 na podstawie art. 8 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. nr 94, poz. 1037 ze zm.) w związku z art. 29 k.p.a i art. 33 1k.c. spółka jawna może być stroną postępowania administracyjnego (wyrok WSA w Warszawie z 11.03.2004r. sy. akt II S.A./1563/03 LEX Komputerowy System informacji prawnej nr 158933). Przepis art. 331 k.c. został wprowadzony ustawą z dnia 14 lutego 2003r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 49, poz. 408) i wszedł w życie z dniem 25 września 2003r. Z dołączonego do akt administracyjnych sprawy, zakończonych ww. decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2006r. wypisu z ewidencji gruntów na dzień [...] kwietnia 2006r. wynika, że właścicielem nieruchomości nr 989 w R. jest Centrum Handlowe [...] J.K., W.G. Spółka jawna M. [...]. Stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę była Spółka, a nie osoby fizyczne. Skoro stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2006r. nr [...] była Spółka, to rzeczą organu, do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania jest w pierwszej kolejności ustalenie stron tego nowego postępowania, w tym zbadanie, czy wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od podmiotu, który ma legitymację procesową. Innymi słowy organ winien ustalić, czy Spółka nadal istnieje i czy jest właścicielką nieruchomości nr 989 w R. Akta administracyjne sprawy dowodzą, że organ pierwszej instancji nie ustalił dla postępowania wznowieniowego kręgu stron. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ winien podjąć czynności zmierzające do ustalenia stron postępowania wznowieniowego i legitymacji procesowej wnioskodawcy. Z tych przyczyn za nieuzasadniony należy uznać zarzut skargi o przyznaniu przez organ odwoławczy prawa strony w postępowaniu wznowieniowym zarówno wspólnikom spółki jawnej jak i samej Spółce. Natomiast zasadne jest twierdzenie skarżących, że spółka jawna może być stroną postępowania administracyjnego. W aktach administracyjnych sprawy zalega wypis z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) aktualny na dzień [...] wrzesień 2006r., w którym określono zasady reprezentacji Centrum Handlowego [...] Spółka jawna. Z zapisów rejestru wynika, że Spółka może być reprezentowana przez każdego wspólnika jednoosobowo (Dział 2 rubryka 1 KRS). Zatem w przypadku wykazania, że stroną postępowania jest nadal spółka jawna, przy uwzględnieniu zasady jednoosobowej reprezentacji Spółki skutkować winno prowadzeniem jednego postępowania administracyjnego pomimo złożenia dwóch wniosków, jednego podpisanego przez J. K., a drugiego przez W. G. Również i w tym zakresie prawidłowo organ odwoławczy zwrócił uwagę na potrzebę prowadzenia jednego postępowania administracyjnego o wznowienie postępowania. Ocena merytoryczna dotycząca istnienia bądź nie istnienia przesłanek wznowieniowych kwestionowanych w skardze na tym etapie postępowania, przy konieczności przeprowadzenia w całym zakresie fazy wstępnej postępowania wznowieniowego jest przedwczesna. Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd uznał, że zaistniały warunki do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., a w konsekwencji tego oddalenia skargi, jako nieuzasadnionej na podstawie art. 151 p.p.s.a.