II SA/Kr 127/07

WyrokWSA w Krakowie2007-12-11

Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Kazimierz Bandarzewski, Elżbieta Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roszczenie byłego właściciela o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przysługuje, jeżeli przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (przed 1 stycznia 1998 r.) ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz uczelni wyższej, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej?
Ratio decidendi
Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (przed 1 stycznia 1998 r.) ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz uczelni wyższej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Uczelnia wyższa posiada odrębną od Skarbu Państwa osobowość prawną i występuje w stosunkach cywilnoprawnych na równi z innymi podmiotami. Ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz uczelni z mocy prawa na podstawie ustawy o szkolnictwie wyższym jest skuteczne i nie podlega ocenie organów administracji.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o zwrot części wywłaszczonej działki. Organ pierwszej instancji odmówił zwrotu, uznając, że nieruchomość została zbyta na rzecz Skarbu Państwa, a następnie oddana w użytkowanie wieczyste Akademii [....] przed 1 stycznia 1998 r. i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając argumentację dotyczącą ustanowienia użytkowania wieczystego z mocy prawa na rzecz uczelni. Skarżąca kwestionowała zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że uczelnia nie jest osobą trzecią i że nabycie użytkowania wieczystego nastąpiło z mocy prawa, a nie w drodze czynności cywilnoprawnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie AWSA Kazimierz Bandarzewski WSA Elżbieta Kmiecik (del. / spr.) Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewody .... z dnia [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala W dniu [....] stycznia 2004r. do Starosty K. wpłynął wniosek W.K. o zwrot części działki nr [....] obręb [....] jed. ewid. P. miasto K. w granicach niewykorzystanej na cele wywłaszczeniowe części działki nr [....] . Wnioskodawczyni dołączyła do wniosku mapę będącą wstępnym projektem podziału działki nr [....] , na m.in. działkę nr [....] o powierzchni 0,31890 ha obr. [....] jed. ewid. [....] , która ma stanowić przedmiot roszczenia o zwrot Postanowieniem z dnia 10 lutego Starosta [....] przekazał sprawę do rozpoznania Prezydentowi Miasta K. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 23 czerwca 2006r., Nr [....] , działając na podstawie art. 4 pkt 9b1, art. 136 ust. 3, art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004r., Nr 261, póz. 2603 ze zm.) oraz art. 104 K.p.a. odmówił zwrotu części działki nr [....] o pow. 3,5321 ha obręb [....] jed. ewid. [....] m. K. , objętej księgą wieczystą nr [....] w granicach części określonej w załączniku graficznym do wniosku wywłaszczonej parceli 12.kat. [....] b.m. gm.kat. [....] W uzasadnieniu organ podał, iż działka nr [....] obręb [....] jed. ewid. [....] powstała z m.in. części wywłaszczonej parceli l.kat [....] o pow. 5866m2 położonej w b.m.kat. [....] , która stanowiła własność W.K. i która to została zbyta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie umowy sprzedaży z dnia [....] 1962r., zawartej w formie aktu notarialnego, w oparciu o przepis art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania. Zgodnie z decyzją Prezydium Rady Narodowej m.K. z dnia 12 lutego 1973r., Nr [....] . W/w nieruchomość przeznaczona była na cele budowy domów studenckich oraz pawilonu stołówki nowego zespołu Akademii [....] w K. Uzasadniał dalej organ, że w/w działka podlegała zmianom dotyczącym zarówno powierzchni jak i oznaczeń. Ostatecznie została ona oznaczona numerem [....] o powierzchni 35321 m2 w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [....] jed. ewid. [....] m. K. i żądanie zwrotu części tej działki o powierzchni 0,3180 ha stanowi przedmiot postępowania. Przytaczając następnie brzmienie przepisu art. 136 ust. 3 oraz art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ stwierdził, iż z wpisów dokonanych w księdze wieczystej nr [....] b.gm.kat. [....] wynika, że wywłaszczona nieruchomość oddana została przez Skarb Państwa w zarząd Akademii [....] w K., a następnie przed dniem 1 stycznia 1998r. z mocy art. 182 ustawy o Sygn. akt II SA/Kr 127/07 szkolnictwie wyższym stała się przedmiotem użytkowania wieczystego Uniwersytetu [....] , wpisanego w Kw nr [....] w dniu 28 kwietnia 1997r. Stąd też wobec zaistnienia hipotezy objętej art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami należało odmówić zwrotu części działki oznaczonej we "wstępnym projekcie podziału" jako działka nr [....] o powierzchni 31280m2. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła W.K. podnosząc w nim, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu l instancji, gdyż nie może być mowy o uzyskaniu prawa własności przez osobę trzecią, bowiem [....] [....] jest kontynuatorem prawnym [....] w K. , a więc jest to ta sama osoba prawna na rzecz, której dokonano wywłaszczenia nieruchomości. Zauważyła nadto odwołująca się, że dopiero po złożeniu wniosku o zwrot części oznaczonej nieruchomości jako działka nr [....] , obręb nr [....] , jednostka ewidencyjna [....] , Wojewoda [....] wydał decyzję o nabyciu prawa własności tejże nieruchomości na rzecz [....] . Wskazała nadto, że teren o zwrot części, którego wnosi jest zbyteczny i niezagospodarowany przez [....]. Wojewoda [....] decyzją z dnia 4 grudnia 2006r., Nr [....] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ przedstawił przebieg postępowania administracyjnego, przytoczył ponownie brzmienie przepisu art. 136 ust. 3 oraz 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz stwierdził, że nabycie przez [....] w K. prawa wieczystego użytkowania parceli l.kat. [....] nastąpiło z mocy prawa z dniem 27 września 1990r, kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym. Zauważył także organ II instancji, iż analiza zapisów zawartych w księdze wieczystej KW nr [....] nie pozwala na przyjęcie innego stanowiska niż zaprezentowanego przez organ l instancji, że przed dniem 1 stycznia 1998r. nastąpiło wpisanie na rzecz [....] w K. prawa wieczystego użytkowania. Uzasadniał dalej organ, iż w sprawie zaistniała zatem negatywna przesłanka o której stanowi art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym zbędne jest ustalanie czy przedmiotowa nieruchomość stałą się zbędna, czy też nie na cel wywłaszczenia. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wywiodła W.K. , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenie Sygn. akt II SA/Kr 127/07 kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez wadliwe założenie, że przepis ten wbrew jego literalnej treści znajduje zastosowanie do sytuacji, w której nabycie wieczystego użytkowania wywłaszczonej nieruchomości następuje z mocy prawa, a tym samym błędne ustalenie przez organ, że występuje negatywna przesłanka zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z art. 229 w zw. z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że na spornej nieruchomości doszło do ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej. W uzasadnieniu skargi skarżąca dowodziła, że nabycie z mocy prawa własności nieruchomości w oparciu o ustawę o szkolnictwie wyższym jest bez znaczenia zarówno z uwagi na fakt, że nabycie nie nastąpiło przez osobę trzecią, jak również z uwagi na brak podstaw do twierdzenia, że miała miejsce sprzedaż nieruchomości w rozumieniu art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżąca prezentowała stanowisko, iż szkoły wyższe nie są osobami trzecimi, lecz jednostkami organizacyjnymi Państwa. Ustanowienie zatem użytkowania wieczystego winno nastąpić w drodze czynności cywilnoprawnej, a nie z mocy ustawy. Akcentowała nadto skarżąca, że nieruchomość stałą się zbędna na cel wywłaszczenia określony w decyzji o wywłaszczeniu i tym samym podlega zwrotowi na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z 1985r., gdyż już wówczas zaktualizowały się przesłanki zwrotu byłemu właścicielowi. Wojewoda [....] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymują argumentację i wywody zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi "organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo - administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie Sygn. akt II SA/Kr 127/07 stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, póz. 1270). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 w/w ustawy). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Legalność decyzji, aktów prawa miejscowego, aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 p.s.a) bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialono-prawnym. Godzi się stwierdzić także, iż sąd administracyjny nie jest uprawniony, ani też władny do zastępowania organów administracji państwowej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych, a przy orzekaniu nie uwzględnia zasad współżycia społecznego, ani też nie bierze pod uwagę argumentów natury słusznościowej, czy celowości owej. Przedmiotem oceny, w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody [....] z dnia 4 grudnia 2006r., który utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 23 czerwca 2006r., Nr [....] , o odmowie zwrotu części działki nr [....] o pow. 3,5321 ha obręb [....] jed. ewid. [....] m. K. objętej księgą wieczystą nr [....] w granicach części określonej w załączniku graficznym do wniosku wywłaszczonej parceli [....] .kat. [....] b.m. gm.kat. R. Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna, odpowiadają prawu. Ustalony w sprawie stan faktyczny nie był kwestionowany przez skarżącą. Strony różniły się co do interpretacji przepisu art. 229 ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz.U. z 2004r., Nr 261, póz. 2603 ze zm,), zwanej dalej ustawą, oraz art. 182 ust. 1 ustawy z dnia o szkolnictwie wyższym. Sygn. akt II SA/Kr 127/07 Organy administracji państwowej procedujące w niniejszej sprawie przyjęły, iż przedmiotowa sprawa należy do kategorii spraw objętych działaniem przepisu art. 229 ustawy. Zgodnie z art. 229 roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Na wstępie zauważyć należy, iż przepis art. 229 ustawy zamieszczony jest w dziale VII tej ustawy zatytułowanym "Przepisy przejściowe, zmiany w przepisach obowiązujących i przepisy końcowe". Jest to przepis przejściowy o charakterze intertemporalnym. Istota tego rodzaju przepisów polega na tym, że odnoszą się one do stosunków prawnych zastanych w momencie wprowadzania w życie nowej regulacji prawnej i mają na celu specjalne uregulowanie tych stosunków prawnych w świetle wchodzących w życie nowych przepisów prawa. Z samej istoty, więc tego typu przepisów wynika, że punktem odniesienia jest dotychczasowy stan prawny oraz ukształtowane na jego podstawie stosunki prawne trwające w momencie wejścia w życie nowych przepisów (por. uchwała 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 1999 r., OPK 26/99, ONSA 2000/1/11). Celem art. 229 ustawy było usankcjonowanie stanu prawnego powstałego przed wejściem w życie tej ustawy w wyniku sprzedaży wywłaszczonej nieruchomości lub oddania jej w użytkowanie wieczyste, jeżeli prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Oznacza to, że jeżeli przed 1 stycznia 1998 r. rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w art. 229 ustawy i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi - następcy prawnemu - choćby spełnione były przesłanki do zwrotu wynikające z art. 136 w związku z art. 137 ustawy. Przyjęcie odmiennej wykładni art. 229 ustawy i ograniczenie stosowania tego przepisu jedynie do roszczeń powstałych na gruncie ustawy o gospodarce nieruchomościami bądź do sytuacji, gdy nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, nie dałoby się pogodzić z ratio legis tego przepisu. -Przeciwko poglądowi zaprezentowanemu w skardze przemawia nie tylko gramatyczna treść i cel tego przepisu ale także wykładnia systemowa, która to metoda interpretacji przepisu prawnego nakazuje brać pod uwagę założenia systemu prawa, w którym dany przepis funkcjonuje, treść innych norm prawa, jak również położenie przedmiotowego przepisu Sygn. akt II SA/Kr 127/07 w tekście aktu prawnego. Przepis art. 229 ma więc charakter stabilizujący stosunki prawne i gwarantuje ich pewność. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że postępowanie w rozważanej sprawie zostało wszczęte po dniu 1 stycznia 1998 r. (dzień wejścia w życie nowego prawa), a zatem zastosowanie w niniejszej sprawie znajdują przepisy nowej ustawy, w tym art. 229, na co zasadnie wskazały organy. Wniosek bowiem o zwrot części wywłaszczonej działki nr [....] o pow. 3,5321 ha obręb [....] jed. ewid. [....] m. K. objętej księgą wieczystą nr [....] w granicach części określonej w załączniku graficznym do wniosku wywłaszczonej parceli [....] kat. 96/11 b.m. gm.kat. R. , o powierzchni 0,31890 złożony został 14 stycznia 2004r. Z zebranego przez organy administracji materiału dowodowego wynika, że wywłaszczoną nieruchomością rozporządzono w sposób określony w art. 229 ustawy przed dniem 1 stycznia 1998 r. i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej. W niniejszej sprawie prawo wieczystego użytkowania [....] w K. m.in. nieruchomości objętej żądaniem zwrotu ujawnione zostało w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [....] w KW nr [....] w dniu 28 kwietnia 1997r, a więc przed wejściem w życie ustawy. Zatem zasadnie organy uznały, iż roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi - następcy prawnemu - choćby spełnione były przesłanki do zwrotu wynikające z art. 136 w związku z art. 137 ustawy (por. wyrok NSA W-wa l OSK 386/06, z dnia 30.01.2007r.). Odnosząc się do zarzutów skargi, iż [....] nie jest osobą trzecią w rozumieniu przepisu art. 229 ustawy stwierdzić należy, że omawiany przepis musi być wykładany w jego literalnym brzmieniu i w zestawieniu z przepisem art. 136 ust. 1-3 ustawy, a ponadto w powiązaniu z obowiązkiem, który ustawodawca nałożył na Skarb Państwa oraz gminę. Na tych bowiem tylko i wyłącznie dwóch podmiotach spoczywa realizacja roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli dysponują one prawem do nieruchomości. Jeśli tak, to zwrot zawarty w art. 229 ustawy "jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej" należy odczytywać w taki sposób, iż sprzedaży lub oddania w użytkowanie wieczyste mógł dokonać albo Skarb Państwa, albo gmina - właśnie na rzecz osoby trzeciej. Zatem Skarb Państwa ani gmina nie mieszczą się w pojęciu osoby trzeciej, którym to pojęciem posługuje się omawiany przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Omawiany przepis art. 229 Sygn. akt II SA/Kr 127/07 ustawy wymaga, aby to właśnie gmina lub Skarb Państwa sprzedały lub oddały nieruchomość w użytkowanie wieczyste przed dniem 1 stycznia 1998 r. Wbrew wywodom skarżącej stwierdzić należy, iż [....] nie jest, jak to określiła skarżąca, państwową jednostka organizacyjną. Art. 70 ust. 5 Konstytucji RP zapewnia szkołom wyższym autonomię na zasadach określonych w ustawie. Art. 8 z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 1990r., Nr 65, póz. 385 ze zm.), stanowił, że uczelnia ma osobowość prawną, a art. 22 ust. 1, że mienie uczelni obejmuje własność i inne prawa majątkowe. Ustęp zaś 2 i 3 tegoż artykułu przewidywał, że grunt państwowy może być oddany uczelni w użytkowanie wieczyste, a uczelnia jest zwolniona z opłat z tytułu użytkowania wieczystego. Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, iż uczelnie posiadają odrębną od Skarbu Państwa osobowość prawną, jak również występują w stosunkach cywilnoprawnych o charakterze majątkowym na równi z innymi podmiotami prawnymi, prowadząc gospodarkę finansową uczelni, za którą odpowiadają jako samodzielny podmiot prawa. Zauważyć godzi się nadto, iż przed dniem 1 stycznia 1998 r. można było mówić o obowiązku zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w razie spełnienia się przesłanek ustawowych, a nawet o celowym nabyciu prawa przez Skarb Państwa lub gminę po to, aby zrealizować roszczenie o zwrot (gdy z różnych przyczyn mimo wniosku byłych właścicieli i wbrew temu wnioskowi ustanowiono użytkowanie wieczyste). Świadczy o tym m.in. orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej materii, w którym niejednokrotnie akcentowano obowiązek zwrotu nieruchomości w tym znaczeniu, iż zachodzi konieczność podjęcia działań prowadzących do odzyskania prawa własności lub rozwiązania użytkowania wieczystego, jeżeli np. ustanowiono je mimo zgłoszenia wniosku o zwrot lub wbrew ustawowej zasadzie pierwszeństwa byłych właścicieli. W aktach sprawy brak jest dowodów pozwalających na przyjęcie, że skarżąca występowała z wnioskiem o rozwiązanie użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz [....] . Art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym przewidywał, iż dniem wejścia w życie ustawy: 1) grunty państwowe pozostające w zarządzie uczelni stają się przedmiotem użytkowania wieczystego uczelni, 2) budynki i urządzenia związane trwale z gruntami państwowymi pozostającymi w zarządzie uczelni państwowej stają się jej własnością, 3) pozostałe składniki mienia uczelni państwowej stają się jej własnością. Sygn. akt II SA/Kr 127/07 2. Przepisy ust. 1 nie naruszają praw osób trzecich, z wyłączeniem Skarbu Państwa. Z przepisu art. 182 ust. 1 pkt 1 i ustawy o szkolnictwie wyższym wynika, zatem iż użytkowanie wieczyste powstaje w tym wypadku z mocy samego prawa, a wpis ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, nie zaś konstytutywny. Kwestia, zatem ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz uczelni na mocy art. 182 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym pozostaje poza kognicją organów administracji. Organ administracji jak i sąd administracyjny w tym zakresie związane są rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, Dz. U. z 2001 r. Nr 124, póz. 1361 ze zm.). Podważenie stanu prawnego wynikającego z zapisów w księdze wieczystej jest możliwe w drodze powództwa o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), a więc na drodze postępowania przed sądem powszechnym (v. wyrok NSA z dnia 21.07.2006r., , syg. akt l OSK 1116/05). Pogląd taki wyrażony został także w wyroku NSA w Warszawie z dnia 22.03.2000r., syg. akt l SA 603/99. Sąd stwierdził w uzasadnieniu tegoż wyroku, że organ administracyjny rozpatrujący sprawę zwrotu nieruchomości, która pozostawała w dniu wejścia w życie ustawy o szkolnictwie wyższym w prawnym zarządzie uczelni, nie może w tej sprawie (zwrotu) wyrażać poglądów, czy uczelnia skutecznie nabyła prawo użytkowania wieczystego czy też nie. Nie może w tej kwestii również wypowiadać się organ administracji w postępowaniu administracyjnym, ponieważ ustawa nie upoważniła go do tego, nie przewidując prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie potwierdzenia przekształcenia prawa zarządu uczelni do gruntu w użytkowanie wieczyste. W wyroku NSA o syg. akt l OSK 4/05,LEX nr 188300; stwierdzono zaś, że w przypadku ustanowienia użytkowania wieczystego z mocy prawa, postępowanie o zwrot obciążonej tym prawem nieruchomości (w tym badanie przesłanki zbędności na ceł wywłaszczenia) może toczyć się dopiero po ewentualnym rozwiązaniu użytkowania wieczystego przez sąd powszechny na drodze cywilnoprawnej. Badanie skuteczności nabycia prawa użytkowania wieczystego przez uczelnię nie leży w zakresie kompetencji organów administracji i nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego, które w takich wypadkach podlega umorzeniu. W świetle, zatem powyższego uznać należało za prawidłową decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji. Sygn. akt II SA/Kr 127/07 Zauważyć należy nadto, że kwestia czy w razie zajścia okoliczności wskazanych w art229 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy postępowanie umorzyć, czy obmówić zwrotu jest kontrowersyjna w orzecznictwie i doktrynie prawa (np. wyrok z dnia 25 stycznia 2000 r., l SA 276/99, OSP 2001/5/80, T. Woś: "Wywłaszczanie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości" Warszawa 2004 r., s. 228-229), a tym samym również i z tego względu zapadłe decyzje odpowiadają prawu. Gdyby nawet nie zgodzić się z tym stanowiskiem to wskazać należy, iż taka wadliwość nie naruszałaby prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie. Mając zatem powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło