III SA/Łd 163/07

Dnia 11 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Asesor WSA Ewa Alberciak Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 roku sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...] Starosta Powiatu [...] działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) i art. 104 k.p.a. uznał M. J. za osobę bezrobotną z dniem 29 maja 2006 roku i odmówił przyznania prawa do zasiłku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że w dniu rejestracji wnioskodawca spełniał przesłanki warunkujące przyznanie statusu osoby bezrobotnej, natomiast suma okresów, o których mowa w art. 71 ust. 1 i 2 powołanej ustawy przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji jest krótsza niż 365 dni co stanowiło podstawę do orzeczenia o odmowie przyznania prawa do zasiłku. Decyzją z dnia [...], nr [...] Starosta Powiatu [...] działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b i art. 52 ustawy promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przyznał M. J. prawo do stypendium w wysokości 213,20 zł miesięcznie w okresie odbywania szkolenia, od dnia 17 lipca 2006 roku do dnia 30 sierpnia 2006 roku. Decyzją z dnia [...], nr [...] Starosta Powiatu [...] w związku zakończeniem szkolenia w dniu 30 sierpnia 2006 roku, orzekł o utracie przez M. J. prawa do stypendium z dniem 31 sierpnia 2006 roku. Decyzją zaś z dnia [...] roku nr. [...] Starosta Powiatu [...] działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a), art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy orzekł o utracie przez M. J. statusu osoby bezrobotnej z dniem 18 września 2006 roku z powodu nie stawienia się w wyznaczonym terminie w Powiatowym Urzędzie Pracy i nie powiadomienia w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Od powyższej decyzji odwołał się M. J. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i podnosząc zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. W uzasadnieniu wskazał, iż organ orzekający w niniejszej sprawie nie wyjaśnił należycie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, naruszając tym samym zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Podkreślił, iż w jego posiadaniu znajduje się dowód w postaci - karty dat stawienia się bezrobotnego w Powiatowym Urzędzie Pracy, a wyznaczony na dzień 24 października 2006 roku termin wizyty jeszcze nie minął. W piśmie z dnia 17 listopada 2006 roku, stanowiącym uzupełnienie odwołania skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i przywrócenie statusu osoby bezrobotnej podnosząc, iż w dniu 24 sierpnia 2006 roku został wezwany telefonicznie do Powiatowego Urzędu Pracy tylko po to, żeby otrzymać decyzję przyznającą prawo do stypendium, gdyż kolejny termin stawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy celem zgłoszenia gotowości do podjęcia zatrudnienia został wyznaczony na dzień 24 października 2006 roku, natomiast w dniu 18 września 2006 roku, jak zrozumiał miał stawić się w Urzędzie Pracy tylko w celu odebrania stypendium. Wskazał ponadto, iż nowy termin stawienia się w Urzędzie Pracy celem zgłoszenia gotowości do pracy nie został odnotowany w karcie dat stawienia się bezrobotnego. Z uwagi natomiast na oświadczenie pracodawcy o możliwości podjęcia zatrudnienia po ukończeniu szkolenia, pozbawienie statusu osoby bezrobotnej uniemożliwi szybkie uzyskanie uprawnień zawodowych niezbędnych do podjęcia zatrudnienia. Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z treścią art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonych terminach w celu potwierdzenia swej gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia. Starosta pozbawia natomiast statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa (art. 33 ust. 4 pkt 4 powołanej ustawy). Pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia nie stawienia się w powiatowym urzędzie pracy. Wraz z utratą statusu osoby bezrobotnej, bezrobotny traci wszelkie uprawnienia przysługujące na podstawie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Termin natomiast, o którym mowa art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy jest terminem prawa materialnego, a więc nie może być przywrócony na podstawie przepisów k.p.a. Przez pojęcie "wyznaczonego terminu" należy, zdaniem organu, rozumieć konkretną datę ustaloną przez powiatowy urząd pracy, w której bezrobotny obowiązany jest zgłosić się we właściwym urzędzie pracy w celu potwierdzenia swej gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwości zatrudnienia lub szkolenia. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała natomiast, że M. J. miał obowiązek potwierdzenia swej gotowości do pracy w dwóch terminach, tj. w dniu 18 września 2006 roku oraz w dniu 24 października 2006 roku. Termin wizyty w dniu 18 września 2006 roku został wyznaczony w dniu 24 sierpnia 2006 roku, co potwierdza treść oświadczenia skarżącego znajdującego się w aktach sprawy, zaś termin wizyty przypadający na dzień 24 października 2006 roku wyznaczono w dniu 29 maja 2006 roku. Skarżący zapoznał się wyznaczonymi terminami wizyt, potwierdzając ich przyjęcie do wiadomości własnoręcznym podpisem. W dniu 18 września 2006 roku skarżący jednak nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy celem potwierdzenia swej gotowości do pracy i nie poinformował powiatowego urzędu pracy o przyczynie niestawiennictwa ciągu następnych 7 dni. Odnosząc się natomiast do wyjaśnień złożonych przez skarżącego organ odwoławczy podkreślił, iż nie zasługują one na uwzględnienie, ponieważ zapis znajdujący się na druku oświadczenia o zdolności i gotowości do pracy wyznaczający termin kolejnej wizyty na dzień 18 września 2006 roku, z którym skarżący zapoznał się wyraźnie potwierdza, że w dniu 18 września 2006 roku skarżący miał obowiązek stawić się w powiatowym urzędzie pracy celem potwierdzenia swej gotowości do podjęcia zatrudnienia. Zapis, zdaniem organu jest czytelny i nie budzi zastrzeżeń, natomiast przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie wymagają, by powiadomienie urzędu pracy o przyczynie niestawiennictwa wiązało się osobistym stawiennictwem, gdyż informacja może być przekazana za pośrednictwem osób trzecich lub placówki pocztowej. Wyznaczone w niniejszej sprawie terminy wizyt w powiatowym urzędzie pracy potwierdzające gotowość do pracy – w dniu 18 września 2006 roku i 24 października 2006 roku nie miały dla skarżącego charakteru uciążliwego, zwłaszcza, że skarżący jest zameldowany i zamieszkuje w Z. Mając natomiast wątpliwości, który termin wizyty jest prawidłowy mógł dołożyć należytej staranności i zgłosić się do urzędu pracy celem ustalenia terminów wizyty, w których obowiązany był do stawiennictwa. Twierdzenie natomiast skarżącego, iż nie miał obowiązku stawienia się w powiatowym urzędzie pracy w dniu 18 września 2006 roku, ponieważ dysponował oświadczeniem pracodawcy o możliwości zatrudnienia po ukończeniu szkolenia nie ma żadnego znaczenia na treść niniejszego rozstrzygnięcia, gdyż podstawowym obowiązkiem osoby bezrobotnej jest obowiązek zgłaszania się w wyznaczonym terminie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu raz jeszcze podkreślił, iż w dniu 24 sierpnia 2006 roku na telefoniczne wezwanie powiatowego urzędu pracy stawił się w celu odebrania decyzji z dnia 19 lipca 2006 roku przyznającej prawo do stypendium. Wskazał, że działając w zaufaniu do pracownika urzędu, był przeświadczony, że przedstawione dokumenty są niezbędne do wypłaty stypendium, a potwierdzony własnoręcznym podpisem termin "18 września 2006 roku" dotyczy wypłaty stypendium. Podniósł, iż to na pracowniku urzędu ciąży obowiązek dochowania należytej staranności i informowania o wszystkich okolicznościach mających wpływ na sytuację prawną bezrobotnego. Wskazał, iż działał w dobrej wierze, a fakt ten potwierdza to, że w dniu 18 września 2006 roku stawił się urzędzie pracy po odbiór stypendium, gdzie poinformowano go, iż stypendium odbiera się placówce pocztowej. Trudno bowiem, jak wskazał skarżący uwierzyć, że dysponując oświadczeniem pracodawcy o możliwości podjęcia zatrudnienia po zakończeniu szkolenia bagatelizowałby wykonanie tak prostego obowiązku, jakim jest wizyta w urzędzie pracy celem zgłoszenia gotowości do podjęcia zatrudnienia. Wydanie zaskarżonej decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego spowodowało przerwanie szkolenia w jego połowie i uniemożliwiło szybkie uzyskanie uprawnień zawodowych niezbędnych do podjęcia zatrudnienia powodując powstanie szkody po stronie skarżącego i naruszając tym samym art. 8 i art. 7 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja jak również decyzja ją poprzedzająca nie zostały wydane z uchybieniami, które spowodowałyby konieczność ich uchylenia. Materialnoprawną przesłankę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 33 ust. 3 oraz ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), zgodnie z którymi bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonych terminach w celu potwierdzenia swojej gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia (art. 33 ust. 3 ustawy). Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy (art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy). Nie ulega zatem wątpliwości, że ustawodawca nakładając na bezrobotnego obowiązek zgłaszania się we właściwym urzędzie pracy - niewywiązanie się z tego obowiązku obwarował jednocześnie swojego rodzaju sankcją w postaci czasowego pozbawienia statusu osoby bezrobotnej i tym samym przywilejów, jakie się z tym statusem wiążą. Co więcej, jest to przepis obowiązujący w sposób bezwzględny i wypełnienie jego dyspozycji nakłada na organ obowiązek wydania decyzji zgodnej z treścią cytowanego przepisu. Ustawodawca nie pozostawił tu miejsca na działanie organu administracji w granicach uznania. Nie ulega także wątpliwości, że warunkiem zastosowania tejże sankcji jest pouczenie skarżącego o nałożonym na niego obowiązku w sposób umożliwiający mu jego późniejsze wykonanie. Spór do jakiego doszło między skarżącym a organem administracji sprowadza się w istocie do oceny sposobu pouczenia skarżącego przez urzędnika w dniu 24 sierpnia 2006 roku o konieczności stawienia się w urzędzie w dniu 18 września 2006 roku. Przede wszystkim wskazać należy, że w treści skargi skarżący nie kwestionuje, że podczas wizyty w urzędzie pracy w dniu 24 sierpnia 2006 roku złożył własnoręczny podpis na dokumencie, z którego wynikał kolejny termin obowiązkowego stawiennictwa w urzędzie pracy wyznaczony na dzień 18 września 2007 roku. Jednakże zdaniem skarżącego, mając na uwadze wcześniejszą rozmowę z urzędnikiem dotyczącą wypłaty przyznanego skarżącemu stypendium, uzasadnione było założenie przez stronę, że podpisywane dokumenty dotyczą tylko kwestii stypendium. Z taką argumentacją skarżącego nie sposób się zgodzić. Stosownie do treści art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Z kolei z treści art. 9 k.p.a. wynika zasada, zgodnie z którą organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nie sposób jednak wyprowadzić z powyższych przepisów wniosku, że organ otrzymując od strony potwierdzenie zapoznania się z dokumentem poprzez złożenie na nim własnoręcznego podpisu, zobowiązany jest do podjęcia jakichś dodatkowych, nadzwyczajnych działań zmierzających do potwierdzenia, że strona rzeczywiście zapoznała się z jego treścią. Przyjąć należy, że składając podpis pod dokumentem strona jest świadoma jego treści i znaczenia. Organ ma uzasadnione prawo pozostawać w zaufaniu do wagi podpisu składanego przez stronę postępowania. Poza oceną Sądu pozostaje przy tym kategoryczność sankcji nakładanej przez ustawodawcę wobec osoby bezrobotnej, która zaniedbała obowiązku wynikającego z treści art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących braku umieszczenia informacji o dacie kolejnej wizyty w urzędzie pracy w karcie zawierające wcześniej wyznaczone terminy, wyjaśnić należy, że obowiązujące przepisy nie regulują w sposób szczegółowy formy w jakiej należy powiadomić stronę o nałożonym obowiązku. W tej sytuacji należy przyjąć, że pouczenie przekazane w formie pisemnego oświadczenia, pod którym bezrobotny składa własnoręczny podpis jest skuteczne i nie było konieczności wpisywania tych danych do karty. Nie sposób zgodzić się również z argumentem, że trudno przypuszczać, by skarżący pozostając w oczekiwaniu na podjęcie zatrudnienia, zbagatelizuje nałożone na niego obowiązki. Organy dokonały bowiem właściwej oceny zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, w którym zasadnicze znaczenie ma potwierdzenie własnoręcznym podpisem dokumentu, z którego wynikał obowiązek zgłoszenia się do urzędu w dniu 18 września 2006 roku. Tym samym nie sposób zarzucić organowi naruszenia art. 7 k.p.a. Zarzuty skarżącego nie są zasadne. Z oświadczenia skarżącego załączonego do akt administracyjnych wynika, iż skarżący własnoręcznym podpisem potwierdził wyznaczone daty kolejnego stawienia się w urzędzie pracy - w dniu 24 października 2006 roku i 18 września 2006 roku. Podpisał również informację o przepisach i zapoznał się z konsekwencjami naruszenia tych przepisów. Nadto stwierdzić należy, iż z pism kierowanych do organów, odwołań skarżącego i skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wynika, iż skarżący nie jest osobą nieporadną lub zagubioną, a wprost przeciwnie - zna obowiązujące przepisy prawa, potrafi prowadzić swoje sprawy i zdaje sobie sprawę z wagi własnoręcznego podpisu. Nie było zatem powodu, aby organy traktowały skarżącego w sposób szczególny, praktycznie wykraczający poza obowiązujące normy prawa. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzył się zatem naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. TG.