I SA/Gd 818/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Bogusław Woźniak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Zbigniew Romała, Protokolant Referent Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi B. G. i Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Sygn. akt [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006 r. oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo opodatkował część gruntu będącego w posiadaniu podatnika według stawki dla działalności gospodarczej. Stwierdzono także, iż organ pierwszej instancji nie podał żadnego uzasadnienia dla swojego rozstrzygnięcia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt Gminy, decyzją z dnia [...],. ustalił B. i Z. G. zobowiązanie w podatku rolnym za 2006 r. w wysokości 111 zł, oraz zobowiązanie w podatku od nieruchomości w wysokości 471,00 zł. Określono jednocześnie terminy i kwoty płatności łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006 r. Za podstawę wydania decyzji organ podatkowy przyjął wykaz nieruchomości złożony przez podatników w dniu 12 grudnia 1996 r. z którego wynikało, że są oni właścicielami budynku mieszkalnego o pow. 141,80 m2, w którym znajduje się sklep spożywczo – przemysłowy o pow. 25,54 m2, zabudowań gospodarczych o pow. 95,90 m2, innych pomieszczeń o pow. 16 m2 oraz gruntów o pow. 0,20 ha. Dla celów podatku rolnego do opodatkowania przyjęto pow. 2,13 ha fizycznych co stanowiło 1,5455 ha przeliczeniowego. Organ pierwszej instancji zauważył, że do dnia 1 stycznia 2006 r. podatnicy nie złożyli nowego wykazu nieruchomości. B. i Z. G. złożyli odwołanie od wyżej opisanej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie, iż nie podlegają podatkowi od nieruchomości według stawek przewidzianych dla działalności gospodarczej. W uzasadnieniu strona podniosła, że niezależnie od tego czy w budynku mieszkalnym jest prowadzona działalność gospodarcza czy też nie, budynek zawsze zachowuje charakter mieszkalny. Ponadto, w ocenie strony organ podatkowy błędnie obliczył powierzchnie budynku. Zarzut ten strona wywiodła ze szkiców jakie zostały sporządzone przez biegłą sądową. Według tych dokumentów powierzchnia budynku wynosi 117,53 m2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i ustaliło wysokość łącznego zobowiązania podatkowego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2006 z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego w kwocie 575 zł, na którą składa się podatek rolny w wysokości 104 zł oraz podatek od nieruchomości w wysokości 471 zł, a także ustaliło terminy i kwoty płatności zobowiązania podatkowego za 2006 r. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, organ odwoławczy obniżył wysokość podatku rolnego do wysokości 104 zł, co wynikało z odmiennego obliczenia powierzchni gruntów podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało także korekty decyzji w zakresie podatku od nieruchomości w zakresie stwierdzonych błędów w wyliczeniach organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, że w budynku mieszkalnym stanowiącym własność podatników, w wyodrębnionym lokalu o pow. 25,54 m2 prowadzona jest działalność gospodarcza. Wskazując na treść art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organ odwoławczy stwierdził, iż także w sytuacji, gdy w części budynku mieszkalnego jest prowadzona działalność gospodarcza, do tej części stosuje się stawki podatku ustalone dla powierzchni wykorzystywanych dla prowadzenia działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie nie miało miejsca opodatkowanie gruntu podatkiem od nieruchomości przy zastosowaniu stawek dla działalności gospodarczej. Odnosząc się do zarzutów dotyczących błędnego ustalenia powierzchni budynku mieszkalnego organ podatkowy II instancji wskazał, że zgodnie z art. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi ich powierzchnia użytkowa wyrażona w metrach kwadratowych. Dane dotyczące powierzchni użytkowej mogą być ustalone na podstawie fizycznego obmiaru powierzchni budynku po wewnętrznej długości ścian. Obmiaru dokonuje podatnik i wykazuje powierzchnie użytkową w informacji o nieruchomościach, bądź w deklaracji. Tego sposobu ustalenia powierzchni nie można zastępować danymi np. z aktu notarialnego lub projektu architektonicznego budynku. Wartości tych nie można także ustalać na podstawie opinii sporządzonych na potrzeby innych postępowań. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że w 2006 r. podatnik złożył nową informacje o posiadanych nieruchomościach jednakże nie wykazał w niej powierzchni związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednocześnie uniemożliwił pracownikom organu podatkowego dokonanie obmiaru pomieszczeń. W tej sytuacji, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ pierwszej instancji zasadnie oparł się na danych przedstawionych przez podatnika w 1996 r. B. i Z. G. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że zasadniczą nieprawidłowością jest błędne wyliczenie powierzchni budynku mieszkalnego do opodatkowania, z czym wiąże się nie ustalenie stanu faktycznego. Skarżący wskazał, iż powierzchnia ta wynosi 116,20 m2 a nie jak błędnie przyjął organ podatkowy 141,80 m2. W części budynku mieszkalnego o pow. 25,54 m2 w 2006 r. była prowadzona działalność gospodarcza. W 1996 r. skarżący złożyli wykaz nieruchomości przyjmując błędną metodę liczenia co spowodowało, że podali powierzchnię 141,80 m2. Skarżący, w 2006 r. złożyli nowy wykaz nieruchomości, nie ujmując w nim pow. 25,54 m2, która była wykorzystywana dla celów działalności gospodarczej, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 28 marca 2006 r. Sygn. akt I SA/Gd 342/04 uznał, że budynki mieszkalne wyłączone są z opodatkowania stawkami przewidzianymi dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, nawet, gdy znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy. Skarżący podkreślił, że przyjmuje się, iż zajęcie części budynku na prowadzenie działalności gospodarczej nie zmienia charakteru budynku, gdyż nadal pozostaje on budynkiem mieszkalnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z. G. na rozprawie stwierdził, że organ błędnie wyliczył powierzchnię budynku mieszkalnego, albowiem w powierzchni 116,2 m2 mieści się powierzchnia 25,4 m2 przeznaczona do prowadzenia działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Skarga Z. i B. G. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie narusza prawa. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia powierzchni budynku dla celów podatku od nieruchomości, oraz zasadności zastosowania dla części powierzchni budynku tj. 25,45 m2 stawki przewidzianej dla powierzchni wykorzystywanych dla celów działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 5) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) określenie powierzchnia użytkowa budynku lub jego części oznacza powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, na co słusznie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że dane dotyczące powierzchni użytkowej mogą być ustalane na podstawie fizycznego obmiaru powierzchni budynku po wewnętrznej długości ścian. Wskazanego w ustawie sposobu obmiaru nie można zastępować innymi metodami, w tym opiniami sporządzonymi dla celów innych postępowań sądowych lub administracyjnych. Brak jest także podstaw, aby w postępowaniu podatkowym, dla celów określenia powierzchni użytkowej pomieszczeń, przyjmować ustalenia sądu powszechnego ustalającego i znoszącego współwłasność. Odnosząc się do zarzutu nie ustalenia stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że powierzchnia użytkowa wynosi 141,8 m2 należy stwierdzić, iż nie znajduje on potwierdzenia w przedłożonych aktach sprawy. Przede wszystkim należy stwierdzić, że w skardze strona skarżąca wyjaśnia, iż mając na uwadze argumentację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawartą w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 marca 2006 r. Sygn. akt I SA/Gd 342/04, obliczając powierzchnię budynku mieszkalnego nie ujęła w wykazie złożonym w dniu 14 września 2006 r. powierzchni, w których była prowadzona działalność gospodarcza. Należy zatem stwierdzić, że ze wskazanego przez skarżącego uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego nie można wywieść poglądu, że do powierzchni użytkowej budynku nie wlicza się powierzchni przeznaczonych na działalność gospodarczą. Sąd, w wyroku z dnia 28 marca 2006 r., wskazał, że zajęcie części budynku na prowadzenie działalności gospodarczej nie zmienia charakteru budynku, gdyż nadal pozostaje on budynkiem mieszkalnym, a zatem grunt pod tym budynkiem jest związany z tym budynkiem i nie może być opodatkowany stawkami dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Sąd wypowiedział się zatem tylko odnośnie kwestii związanej z opodatkowaniem gruntu, na którym posadowiony jest sporny budynek. Niezależnie od powyższego wywodu należy zauważyć, że opodatkowanie budynków mieszkalnych lub ich części według stawki przewidzianej dla działalności gospodarczej, o ile są one wykorzystywane dla takich celów ustawodawca dopuścił jednoznacznie w art. 5 ust. 2 lit b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z akt sprawy wynika niespornie, że część budynku mieszkalnego w sposób trwały wydzielona z powierzchni reszty budynku była wykorzystywana dla celów działalności gospodarczej (sklep spożywczo – przemysłowy). Organy podatkowe zasadnie przyjęły wobec powyższego, iż dla tej powierzchni należało zastosować stawkę przyjętą dla działalności gospodarczej. Odnosząc się do przesłanek, którymi kierował się skarżący pomniejszając powierzchnie budynku o powierzchnie przeznaczoną na działalność gospodarcza należy zauważyć, że podstawą opodatkowania budynków i ich części jest powierzchnia użytkowa. Zmiana sposobu wykorzystywania budynku nijak ma się do tejże powierzchni. Bez względu na to, czy budynek będzie zajmowany na cele mieszkalne, czy też na działalność gospodarczą, jego powierzchnia, będąca podstawą wymiaru podatku od nieruchomości, pozostanie taka sama. Na zmianę podstawy opodatkowania wpływ mogą mieć natomiast takie okoliczności, jak np. zbycie części budynku lub też jego rozbiórka czy rozbudowa obiektu. Sytuacje te nie mieszczą się jednak w pojęciu "zmiana sposobu wykorzystywania", o której mowa w art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. (R. Dowgier. Glosa do wyroku NSA z dnia 13 czerwca 2002 r., I SA/Łd 2272/2000. FK 2003/6/71 - t.3). Skarżący zarzucił, iż w powierzchni 116,4 m2 mieści się powierzchnia wykorzystywana dla celów działalności gospodarczej. Bezsporne jest, że w Informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej 12 grudnia 1996 r. strona skarżąca wykazała budynek mieszkalny o powierzchni 141,8 m2, w tym pomieszczenie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 25,54 m2. Jak wynika z akt sprawy nie zaistniały żadne okoliczności, które uzasadniałyby zmianę powierzchni użytkowej budynku (przebudowa, zbycie części budynku, rozbiórka). Ponadto, jak wynika z akt sprawy strona skarżąca uniemożliwiła przeprowadzenie czynności kontrolnych przez pracowników organu podatkowego, której celem był pomiar powierzchni użytkowej. Wójt Gminy pismem z dnia 2 października 2006 r. zawiadomił stronę o konieczności przeprowadzenia oględzin i dokonania pomiarów w pomieszczeniach stanowiących własność podatników. Jednakże, jak wynika z notatki służbowej sporządzonej w dniu 12 października 2006 r. przez pracownika organu podatkowego pierwszej instancji podatnik uniemożliwił dokonanie tej czynności. W ocenie Sądu nie zasługują na akceptacje argumenty stanowiące podstawę odmowy udostępnienia budynku mieszkalnego celem dokonania stosownych pomiarów. Należy zauważyć, że żaden przepis ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jak i Ordynacji podatkowej nie wymaga, aby osoba dokonująca pomiaru pomieszczeń posiadała uprawnienia budowlane. W celu dokonania pomiaru powierzchni użytkowej budynku nie jest również konieczne powoływanie biegłego. Jest to czynność, która polega na dokonaniu pomiaru wewnętrznych długości ścian a następnie obliczeniu pola powierzchni, co sprowadza się do pomnożenia dwóch wielkości. Pomiar kończy zsumowanie powierzchni wszystkich pomieszczeń. Ustawodawca w sposób jednoznaczny określa również w jaki sposób obliczyć powierzchnie pomieszczeń o niższej wysokości: jeżeli ich wysokość w świetle wynosi od 1,40 m do 2,20 m powierzchnię zalicza się do powierzchni użytkowej w 50 %, jeżeli wysokość pomieszczenia jest niższa niż 1,40 m powierzchnie pomija się (art. 4 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Zatem, skoro podatnik z przyczyn nieuzasadnionych uniemożliwił przeprowadzenie czynności dowodowej nie może skutecznie formułować zarzutu, iż nie został wyjaśniony stan faktyczny sprawy. W konsekwencji, w ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które nie dało wiary danym zawartym w Informacji dla celów podatku od nieruchomości złożonej przez skarżących w 2006 r. i uznało, że aktualne pozostają dane zawarte w informacji złożonej w 1996 r. Nie stwierdzone bowiem zostały żadne okoliczności, z których wynikałoby, że pierwotnie deklarowana powierzchnia rzeczywiście się zmieniła, podatnik natomiast uniemożliwił upoważnionemu pracownikowi organu podatkowego dokonanie czynności zmierzających do zweryfikowania danych zawartych w informacji złożonej w 2006 r. Jak wyżej wskazano, ustawa nie przewiduje sytuacji, gdy powierzchnie użytkową ustala się w inny sposób. Sąd nie dostrzegł również innych naruszeń prawa, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdzając naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.