II SA/Wa 1585/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Stanisław Marek Pietras, Protokolant Anna Siwonia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów nauki oddala skargę Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Dowódcy JW nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 54 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4, ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), w dalszej treści uzasadnienia zwanej ustawą pragmatyczną, oraz § 15 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. Nr 135, poz. 1451), w dalszej treści uzasadnienia zwanego rozporządzeniem MON z dnia 24 maja 2004 r., zobowiązującą ppor. rez. D. D. do zwrotu kosztów utrzymania i nauki w czasie studiów na [...] w okresie od października 1998 r. od czerwca 2003 r., w łącznej kwocie 30 259,94 zł. W uzasadnieniu podał, że oficer ten został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2005 r., na skutek odmowy podjęcia służby wojskowej na innym, równorzędnym stanowisku. W związku z tym, na podstawie powołanego art. 54 ustawy pragmatycznej, należało obciążyć tego oficera rezerwy kosztami jego nauki i wyżywienia na [...]. Wysokość kosztów do zwrotu wyliczona została stosownie do postanowień zawartych w § 15 powołanego rozporządzenia MON z dnia 24 maja 2004 r. i ustalona została zapisami księgowymi [...] z okresu studiów D. D. na tej uczelni. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. D. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie: ” art. 7, art. 11, art. 77 k.p.a. w związku z § 17 ust. 1-4 rozporządzenia MON z dnia 24 maja 2004 r., na skutek niewyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego wysokości kwot w poszczególnych kategoriach wydatków w kolejnych latach, ” art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., w związku z art. 140 k.p.a., poprzez nieprzedstawienie uzasadnienia faktycznego, ” § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącego bowiem rozporządzenie to zostało wydane po zakończeniu przez niego studiów, a więc podjęcie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów tego rozporządzenia narusza zasadę "lex retro non agit". Dowódca Wojsk Lądowych w odpowiedzi na skargę, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując skargę D. D. pod tym kątem, Sąd nie stwierdził, aby organy wojskowe, podejmujące zaskarżone decyzje o zobowiązaniu skarżącego kosztami jego wyżywienia i nauki na [...], dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną obciążenia ppor. rez. D. D. kosztami jego wyżywienia i nauki na [...] w latach 1998-2003 stanowił przepis art. 54 ust. 1 powołanej ustawy pragmatycznej. Z treści tego przepisu wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby organy wojskowe mogłyby obciążyć żołnierza zawodowego kosztami wyżywienia i nauki na wojskowej uczelni, a mianowicie: 1. żołnierz został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na skutek dokonanego przez niego wypowiedzenia lub z innej przyczyny leżącej po jego stronie, 2. zwolnienie zostało dokonane w czasie nie dłuższym, niż podwójnie liczony okres trwania studiów, licząc od dnia ukończenia nauki. Bezspornym jest w sprawie, że obydwie przesłanki zostały spełnione. D. D. studia na [...] ukończył w czerwcu 2003 r., a z dniem 31 stycznia 2005 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej, na skutek odmowy podjęcia służby na innym, równorzędnym stanowisku. Kwestie związane z ustaleniem równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę żołnierza zawodowego podlegających zwrotowi, uregulowano w Rozdziale 4, wydanego na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy pragmatycznej, rozporządzenia MON z dnia 24 maja 2004 r. W § 15 tego rozporządzenia określono zasady, według których należy wyliczyć rzeczywiście poniesione koszty w związku z nauką żołnierza zawodowego w zakresie zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia, świadczeń związanych z nauką, dojazdu do miejsca nauki, koszty udzielonej pomocy finansowej opisanej w § 3 ust. 1 rozporządzenia. W § 17 podano, że łączne rzeczywiste poniesione koszty wynikają z ewidencji księgowej, przeliczone na jednego żołnierza zawodowego. Sąd uznał, że przy wydawaniu zaskarżonych decyzji organy wojskowe przestrzegały zasad i warunków, według których należy ustalać wysokości kosztów wyżywienia i nauki, jakie zobowiązany jest zwrócić skarżący, a określonych w Rozdziale 4 powołanego rozporządzenia. Wysokość tych kosztów ustalono na podstawie danych z ewidencji księgowej [...] za okres 1998-2003 r., a więc okres, w którym studiował skarżący. Dane zawarte w ewidencji księgowej oparły się na wydatkach udokumentowanych zapisami w ewidencji, zgodnie z zasadami rachunkowości. Ewidencja księgowa określa koszty łączne uczelni dla każdego roku nauki. Wynikające z ewidencji księgowej łączne rzeczywiste poniesione przez tę uczelnię koszty za lata 1998-2003, zgodnie z § 17 rozporządzenia MON z 24 maja 2004 r., zostały przeliczone w odniesieniu na jednego żołnierza studiującego w tym okresie - razem ze skarżącym, na [...]. Koszt nauki i wyżywienia na [...] przypadający za lata studiów 1998-2003 na jednego żołnierza studiującego na tej uczelni w tym okresie, pomniejszony o okres służby skarżącego po zakończeniu studiów, stanowi kwotę, jaką zobowiązany jest on zwrócić w świetle postanowień art. 54 ust. 1 powołanej ustawy pragmatycznej. Wbrew zarzutom skarżącego, organy wojskowe przy wydawaniu zaskarżonych decyzji przestrzegały rygorów procedury administracyjnej. Przestrzegały więc zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Należycie i wyczerpująco informowały stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Wreszcie, w sposób wyczerpujący zebrano, rozpatrzono i oceniono cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadniono rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Nietrafny jest także zarzut, aby organy wojskowe podjęły zaskarżone decyzje na błędnej podstawie prawnej - rozporządzenia MON z 24 maja 2004 r., bowiem roszczenie o zwrot kosztów wyżywienia i nauki stało się wymagalne z dniem 31 stycznia 2005 r., a więc w dacie obowiązywania ustawy pragmatycznej. Prawidłowo więc, wydając zaskarżone decyzje, jako podstawę prawną powołano art. 54 ustawy pragmatycznej i przepisy wydanego na podstawie art. 55 tej ustawy rozporządzenia MON z 24 maja 2004 r. Z przytoczonych powodów należało stwierdzić brak uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonych decyzji i dlatego też Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.