II OSK 1122/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-07-10

Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Andrzej Gliniecki, Zdzisław Kostka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji organu pierwszej instancji nakładającej obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w ramach postępowania naprawczego, skutkuje utratą ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych?
Ratio decidendi
Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji nakładającej obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w ramach postępowania naprawczego, wraz z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, nie powoduje utraty ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, jeśli decyzja została wydana w terminie określonym w art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego. W takim przypadku postępowanie naprawcze nie jest zakończone, co uniemożliwia dopuszczenie obiektu do legalnego użytkowania.
Stan faktyczny
W sprawie chodziło o roboty budowlane polegające na adaptacji strychu na cele mieszkalne, które istotnie odbiegały od ustaleń pozwolenia na budowę. Organ nadzoru budowlanego wstrzymał roboty i nakazał dostarczenie projektu zamiennego. Inwestor zawiadomił o zakończeniu budowy, na co organ zgłosił sprzeciw. Następnie inwestorzy wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji zgłaszającej sprzeciw. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów nadzoru, uznając, że postanowienie o wstrzymaniu robót utraciło ważność z powodu braku ostatecznej decyzji w terminie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w punktach pierwszym i drugim oraz oddalił skargę. Zasądził solidarnie od B. i P. P. na rzecz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia NSA Zdzisław Kostka Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2009 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 1819/07 w sprawie ze skargi B. i P. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zgłaszającej sprzeciw w sprawie zakończenia robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym i drugim oraz oddala skargę; 2. zasądza solidarnie od B. i P. P. na rzecz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 500 zł (pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania. wyr. z 10.07.09 r. II OSK 1122/08 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem 27 marca 2008 roku, sygn. akt VII SA/Wa 1819/07 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zgłaszającej sprzeciw w sprawie zakończenia robót budowlanych oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Służby nadzoru budowlanego w dniu [...] sierpnia 2004 r., w trakcie kontroli robót budowlanych prowadzonych przez P.P., polegających na adaptacji strychu na cele mieszkalne w budynku przy ul. [...] w K., stwierdziły, że adaptacja strychu w/w budynku realizowana jest w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, tj. decyzji Burmistrza Miasta Karpacza z [...] kwietnia 1998 r. nr [...] oraz decyzji Starosty Jeleniogórskiego z [...] maja 2001 r., [...] zmieniającej pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę. Odstępstwa polegały na: wykonaniu w odmienny sposób otworów okiennych w ścianach zewnętrznych i połaciach dachowych (inna lokalizacja oraz inne rozmiary), zmianie układu ścianek działowych, zwiększeniu powierzchni mieszkania przez przesunięcie zewnętrznej ściany mieszkania od strony strychu o 45 cm, przesunięciu belki konstrukcyjnej, podtrzymującej dach o ok. 25 cm. Ponadto stwierdzono wykonanie kominka podłączonego do istniejącego przewodu kominowego. Zauważono również, że na strych prowadzą schody o szerokości 80 cm, co nie spełnia przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Postanowieniem z [...] sierpnia 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Jeleniej Górze na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał P.P. wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych przy adaptacji strychu na cele mieszkalne. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z [...] grudnia 2004 r. Jednakże Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 18 maja 2006 r. stwierdził nieważność tego ostatniego postanowienia, ponieważ zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zawierało własnoręcznych podpisów stron. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Jeleniej Górze w tym samym dniu, w którym wydał postanowieniu o wstrzymaniu robót tj. [...] sierpnia 2004 r. nakazał P.P., w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych prowadzonych przy adaptacji strychu, dostarczenie określonych dokumentów: 1) projektu budowlanego zamiennego adaptacji strychu na cele mieszkalne w budynku przy ul. [...] w K., z naniesionymi wszystkimi dokonanymi zmianami oraz ewentualnie zamierzonymi zmianami, zawierający projekt przebudowy schodów; 2) ekspertyzę techniczną zmian konstrukcyjnych więźby dachowej oraz stropu pod kondygnacją strychową, w związku ze zmianą układu obciążeń; 3) uzgodnienie dokonanych zmian z Wojewódzką Służbą Ochrony Zabytków oraz zarządcą budynku. Decyzja organu I instancji została w całości uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia decyzją organu II instancji z [...] grudnia 2004 r. nr [...], z uwagi na fakt, iż organ I instancji nie ustalił w sposób jednoznaczny zakresu oraz charakteru dokonanych przez inwestora odstępstw, które dałyby podstawę do nałożenia obowiązków określonych w zaskarżonej decyzji, a więc dokładnego określenia, czy wszystkie dokonane przez inwestora odstępstwa od zatwierdzonego projektu mają charakter odstępstw istotnych, uzasadniających podjęcie zapadłego rozstrzygnięcia. Dnia [...] marca 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiesił postępowanie w sprawie istotnego odstępstwa od warunków określonych w pozwoleniu na adaptację strychu z uwagi na toczące się postępowanie nieważnościowe w sprawie pozwolenia na budowę. W dniu [...] września 2005 r. a więc w czasie zawieszonego postępowania P.P. składa zawiadomienie o zakończeniu budowy załączając do niego oświadczenie inwestora i kierownika budowy, dziennik budowy, inwentaryzację powykonawczą oraz protokoły badań i sprawdzeń. W związku z tym zawiadomieniem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] września 2005 r. zgłasza na podstawie art. 57 ust. 4 i art. 54 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. Nr 207 poz. 2016 z 2003 r.) sprzeciw w sprawie zakończenia robót. Dnia [...] grudnia 2005 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy ten sprzeciw stwierdzając w uzasadnieniu, że w przypadku, gdy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, inwestor ma obowiązek przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie, zdaniem Wojewódzkiego Inspektora miał fakt, iż do chwili orzekania przez organ odwoławczy, nie zostało zakończone postępowanie organu I instancji w zakresie istotnych odstępstw przy przebudowie strychu na cele mieszkalne, a więc postępowanie dotyczące robót, o których zakończeniu zawiadomili B. i P.P.. Wobec powyższego, na tym etapie postępowania, nie może być zatem mowy o pozytywnym rozpatrzeniu przez organ wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie w/w części obiektu. W okresie późniejszym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] maja 2006 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nałożył na P.P. obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót, w terminie do [...] czerwca 2006 r. Decyzję tę Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2006 r. W dniu [...] lutego 2007 r. B. i P.P. wystąpili do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dolnośląskiego WINB z [...] grudnia 2005 r. utrzymującej w mocy sprzeciw Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2005 r. w sprawie zakończenia robót. Zarzucili organowi rażące naruszenie prawa poprzez mylnie przywołane w decyzji okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 i 51 ust. 4 prawa budowlanego. Wskazali również, że organ II instancji pominął fakt utraty ważności postanowienia [...] o wstrzymaniu robót z dniem [...] grudnia 2004 r. Podnieśli też, że inwestor w dniu zawiadomienia o zakończeniu robót legitymował się właściwym i aktualnym projektem budowlanym. W związku z art. 50 ust. 4 prawa budowlanego utrata ważności postanowienia PINB [...] wstrzymującego roboty budowlane oznacza, że niewydanie w tym terminie decyzji, o której mowa w art. 50a pkt 2 lub 51 ust 1 prawa budowlanego odnoszącej się do wstrzymania robót skutkuje brakiem zakazu prowadzenia robót. Inwestor może je kontynuować bez potrzeby otrzymania dodatkowego aktu administracyjnego. Przy zgodnej z prawem kontynuacji robót budowlanych i przy właściwym i aktualnym projekcie budowlanym inwestor zgodnie z wymogami pozwolenia na budowę, którym się legitymował w sposób właściwy przystąpił do zawiadomienia o zakończeniu robót właściwego organu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lipca 2007 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...], a po ponownym rozpatrzeniu wniosków stron decyzją z [...] sierpnia 2007 r. utrzymał w mocy własną decyzję. W ocenie organu nadzoru w dacie wydawania decyzji dot. zgłoszenia sprzeciwu, zarówno przed Powiatowym Inspektorem w Jeleniej Górze, jak i przed Dolnośląskim Wojewódzkim Inspektorem, nie zostało zakończone postępowanie w sprawie istotnego odstępstwa od warunków określonych w pozwoleniu na budowę, prowadzone przez PINB w Jeleniej Górze, dlatego decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].12.2005 r., nie jest dotknięta żadną z wad wskazanych w art. 156 § 1 kpa. B. i P.P. zaskarżyli Decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Sądu wskazując, że postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu powinno być umorzone, ponieważ odstępstw nie ma, a ponadto roboty zostały już wykonane. Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł w swoim uzasadnieniu, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem. Ustalenie, że decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, a zatem, że jest z nim oczywiście sprzeczna oznacza, że nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Co prawda jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada stabilności decyzji (art. 16 § 1 kpa), ale to nie może oznaczać akceptowania takiego stanu rzeczy, kiedy w obrocie prawnym pozostaje decyzja obarczona ciężkimi wadami prawnymi. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzono, że zgodnie z art. 55 pkt 2 tej ustawy inwestor przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego powinien uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4. Biorąc pod uwagę, że opisane wyżej roboty budowlane nie były realizowane w warunkach samowoli budowlanej, co eliminuje okoliczność opisaną w art. 49 ust. 5 prawa budowlanego należałoby rozważać zasadność sprzeciwu tylko w sytuacji opisanej w art. 51 ust. 4. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dacie wydawania decyzji dot. zgłoszenia sprzeciwu, zarówno przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Jeleniej Górze, jak i przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie zostało zakończone postępowanie w sprawie istotnego odstępstwa od warunków określonych w pozwoleniu na budowę, prowadzone przez PINB w Jeleniej Górze, dlatego decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].12.2005r., nie jest dotknięta żadną z wad wskazanych w art. 156 § 1 kpa. Organ nie wziął jednak pod uwagę, że fakt nie zakończenia postępowania w sprawie istotnego odstępstwa od warunków określonych w pozwoleniu na budowę nie uniemożliwiał inwestorowi realizacji inwestycji wobec utraty ważności postanowienia z [...] sierpnia 2004 r. Zgodnie bowiem z art. 50 ust. 4 prawa budowlanego postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym czasie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1. Co prawda, w sprawie organ wydał w tym samym dniu decyzję nakładającą na inwestora obowiązek przedłożenia organowi projektu zamiennego wraz z ekspertyzą techniczną, jednakże decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją organu odwoławczego. Organ nadzoru budowlanego nie wydał innego orzeczenia w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia inwestorowi postanowienia o wstrzymaniu robót, co spowodowało utratę jego ważności - art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego. W tej sytuacji, inwestor nie miał obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a jedynie obowiązek zawiadomienia organu o zakończeniu budowy zgodnie z art. 54 prawa budowlanego. Organ mógł w terminie 21 dni zgłosić sprzeciw, jeżeli wcześniej nałożył na inwestora określone obowiązki, o których jest mowa w art. 51 ust. 4 prawa budowlanego. W niniejszej sprawie inwestor w wyniku nieskutecznych działań organu nadzoru budowlanego nie dość, że mógł realizować dalej inwestycję, to nie miał w dniu wydawania kwestionowanych decyzji Powiatowego i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nałożonych żadnych obowiązków w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Powyższe w ocenie Sądu uzasadnia stanowisko, iż zaskarżone decyzje wydane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie czynią zadość zasadzie praworządności oraz zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 oraz 77 kpa i jednocześnie nie wypełniają przesłanek zawartych w przepisie art. 107 § 2 kpa. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie rozstrzygnięcia w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (odpowiednio v. wyrok NSA z 16 marca 1998 r., II SA 96/98 - LEX nr 41681). Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, a to: - art. 50 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że uchylenie decyzji wydanej w trybie art. 51 ust. 1 i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, powoduje utratę ważności postanowienia w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, co skutkuje możliwością kontynuowania i zakończenia robót budowlanych, pomimo że, decyzja organu I instancji została wydana w terminie, o którym mowa w art. 50 ust. 4 ustawy; - art. 54 prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że w toku postępowania naprawczego można przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy i nie jest wymagane uzyskanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Wskazując na powyższe, wniesiono o 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, 2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, że kasator nie zgadza się z rozstrzygnięciem sądu zawartym w zaskarżonym wyroku. Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. W myśl art. 50 ust. 4 tej ustawy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1. Z przepisów tych wynika, że możliwość wydania decyzji nakładającej taki obowiązek na inwestora ograniczona jest terminem 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego wydał [...] sierpnia 2004 r. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, polegających na adaptacji strychu na cele mieszkalne w budynku przy ulicy [...] w K., a następnie w tym samym dniu wydał decyzję, nakazującą w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych dostarczenia stosownych dokumentów, szczegółowo wymienionych w tej decyzji. Decyzja ta została zatem wydana przez właściwy organ przed upływem 2 miesięcy od wydania postanowienia w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4, a zatem został zachowany wymagany przepisem termin i postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych nie utraciło ważności. Ustawodawca postawił organowi jedynie wymóg wydania przed upływem dwóch miesięcy od doręczenia postanowienia decyzji nakładającej obowiązek, co oznacza, że w tym terminie decyzja nie musi stać się ostateczną. Fakt uchylenia przez organ odwoławczy decyzji z [...] sierpnia 2004 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji nie ma znaczenia dla zachowania terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4 ustawy. Termin ten został zachowany, skoro przed jego upływem właściwy organ wydał decyzję. Gdyby ustawodawca uzależnił ważność postanowienia od wydania ostatecznej decyzji, uczyniłby w tym zakresie stosowny zapis. Wprawdzie nie można wydać decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego po upływie ustawowego terminu, to jednak należy odróżnić sytuację, gdy organ administracji publicznej pozostaje bezczynny, tj. nie realizuje obowiązków, wynikających z tego przepisu od sytuacji, gdy organ wydaje decyzję w oparciu o przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy, która na skutek wniesienia środka odwoławczego przez stronę postępowania zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, co miało miejsce w niniejszym postępowaniu. To powoduje, że postępowanie naprawcze jest nadal w toku, a organ I instancji musi wydać decyzję po ponownym rozpatrzeniu sprawy. W wyroku z 27 listopada 2007 r. II OSK 1558/06 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż wykładnia i stosowanie w/w przepisu nie może naruszać zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i pozbawienia stron prawa do sądu, zagwarantowanego w art. 45 Konstytucji RP. Skoro na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych służy zażalenie, a następnie skarga do sądu administracyjnego oraz skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, to powyższe regulacje prawne chroniące istotne prawa stron muszą zostać uwzględnione przy interpretacji i stosowaniu art. 50 ust. 4. Stosowanie przepisów prawa budowlanego nie może pozbawiać stron możliwości skorzystania z przysługującego im prawa do wniesienia środków odwoławczych. Zatem, jeśli organ nadzoru budowlanego podejmie na podstawie art. 51a cytowanej ustawy w przepisanym terminie decyzję, którą następnie uchyli organ odwoławczy, bądź też sąd administracyjny uchyli decyzję ostateczną, to w takim przypadku postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych zostaje "skonsumowane", a tym samym nie może stracić ważności. Skoro postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2004 r. nie utraciło ważności, tym samym nie zostało zakończone postępowanie "naprawcze", prowadzone w trybie art. 51. Powyższe, uniemożliwia dopuszczenie obiektu do legalnego użytkowania, gdyż jednym ze sposobów zakończenia postępowania naprawczego jest decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, w której to decyzji organ musi nałożyć obowiązek uzyskania decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Dopiero po doprowadzeniu w trybie art. 51 ustawy obiektu do stanu zgodnego z prawem, można dopuścić obiekt do legalnego użytkowania, lecz nie w trybie zawiadomienia o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania, tylko w trybie art. 59 ustawy, po złożeniu wniosku o pozwolenie na użytkowanie i uzyskaniu decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie są trafne. Przepis art. 50 ust. 4 prawa budowlanego stanowi, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1 tej ustawy. Przytoczone unormowanie jest swoistą sankcją przeciwko bezczynności organu po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Jeżeli jednak we wskazanym terminie została wydana decyzja nakazująca rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, czy też jedna z decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 prawa budowlanego (co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie), to nie może być mowy o bezczynności organu. Dlatego też, uchylenie decyzji z [...] sierpnia 2004 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji nie zmienia faktu, że warunek z art. 50 ust. 4 prawa budowlanego został dopełniony. Trafnie więc konkluduje kasator, że tym samym nie zostało zakończone postępowanie "naprawcze", prowadzone w trybie art. 51, co uniemożliwia dopuszczenie obiektu do legalnego użytkowania. Z tych względów i biorąc pod uwagę, że w postępowaniu kasacyjnym nie stwierdzono naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 188 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznał, że skargę kasacyjną należało uwzględnić poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku w punkcie I i II i oddalenie skargi. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na zasadzie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło