I SA/Gl 817/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi T.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia towarów i usług do poszczególnych grup klasyfikacji statystycznych - interpretacja w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 6 października 2007 r. T.P. zwrócił się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego. Motywując wniosek odnotował, że od 7 stycznia 2005 r. przebywa w Areszcie Śledczym w T., gdzie nie pracuje i nie posiada środków pieniężnych w depozycie. Podkreślił, że jest osobą pozbawioną możliwości działania oraz korzystania z aktów prawnych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że w gospodarstwie domowym skarżącego pozostaje córka (ur. 18 lipca 1988 r.) oraz syn (ur. 24 sierpnia 2002 r.). Skarżący oświadczył dalej, że jest wieczystym użytkownikiem nieruchomości o wartości około [...] zł, na której została ustanowiona hipoteka na kwotę [...] mln zł. Łączne zadłużenie T.P. oszacował na kwotę około [...] zł. W wyniku analizy przywołanego wyżej oświadczenia w zestawieniu z zawartością akt sprawy, pismem z dnia 7 listopada 2007 r., wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i nadesłanie dokumentów źródłowych, w tym: 1) przedstawienie zaświadczenia Dyrektora Aresztu Śledczego w T. zawierającego informacje: o okresie, w jakim skarżący przebywa i ma przebywać w jednostce, o cennych przedmiotach i o wysokości środków pieniężnych przechowywanych w depozycie, o wysokości ewentualnych wynagrodzeń lub innych świadczeń otrzymywanych przez niego, z uwzględnieniem zapomóg (art. 114 Kkw) i nagród rzeczowych lub pieniężnych (art. 138 § 1 pkt 5 Kkw), oraz o wysokości wszelkich innych środków pozostających do jego dyspozycji, 2) wykazanie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego w R. przy ul. [...]; w tych ramach należało wyjaśnić kto w chwili obecnej zajmuje ten lokal i kto łoży środki pieniężne na związane z nim opłaty, 3) nadesłanie tytułu prawnego do nieruchomości w B., której skarżący jest wieczystym użytkownikiem; w tych ramach należało nadto wykazać ciążącą na niej hipotekę, 4) wykazanie zadłużenia na kwotę "około [...] mln zł", 5) złożenie wyjaśnień dotyczących stanu cywilnego skarżącego; w tych ramach należało złożyć oświadczenie czy skarżący pozostaje w związku małżeńskim, jeśli tak to należało wskazać żonę z imienia i nazwiska oraz jej aktualne dochody; w przypadku orzeczonej separacji bądź rozwodu wymagano nadesłania tytułu prawnego, na mocy którego rozwiązano związek małżeński. W przywołanym wyżej piśmie referendarza zawarto pouczenie, w myśl którego się niezastosowanie się do wezwania w terminie dwudziestu jeden dni lub we wskazanym zakresie może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy, określonej w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a. W dniu 3 grudnia 2007 r. (data złożenia w administracji Aresztu Śledczego w T.) do Sądu wpłynęło pismo procesowe skarżącego, w którym zwrócił się o przeprowadzenie dowodu z akt administracyjnych Urzędu Kontroli Skarbowej w K., wskazując przy tym na sygnatury dokumentów z [...] (trzy) oraz dokumentu z [...]. Z argumentacji zawartej w tym piśmie wynika, że dokumenty te odnoszą się do merytorycznych aspektów sprawy ze skargi T.P. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Intencją wnioskodawcy było w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata bądź doradcy podatkowego (vide pkt 4 druku PPF). Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata bądź doradcy podatkowego (art. 245 § 2 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia, ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego, co oznacza ni mniej ni więcej, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie ulega wątpliwości, że skarżący nie uczynił zadość powyższemu obowiązkowi, ponieważ nie zareagował na wezwanie do uzupełniania danych zawartych we wniosku. Uznano bowiem, że złożone do akt pismo procesowe z dnia 3 grudnia 2007 r. w żaden sposób nie czyni zadość wezwaniu referendarza sądowego. Godzi się w tym miejscu podkreślić, iż skarżący nie wykazał się chęcią współpracy w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy, pomimo tego, że referendarz sądowy zakreślił mu termin 21 dni na uzupełnienie wniosku. Takie działanie referendarza podyktowane było tym, że skarżący w chwili obecnej przebywa w areszcie śledczym, co z oczywistych powodów utrudniłoby mu zgromadzenie wymaganych dokumentów w terminie 7 dni. W wyniku poczynionych wyżej spostrzeżeń należało zauważyć, że bezskuteczność wezwania referendarza z dnia 7 listopada 2007 r. uniemożliwia weryfikację oświadczeń skarżącego, co więcej może wzmocnić wątpliwości co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Nie pozwala to uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05). W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.