I SA/Bd 714/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Asesor sądowy Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi K. K. i A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza W. z dnia [...] nr [...] 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz K. K. i A. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania I SA/Bd 714/07 U Z A S A D N I E N I [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza W. z dnia [...] w sprawie uznania zarzutu przedawnienia zobowiązania z tytułu opłaty adiacenckiej objętej tytułem wykonawczym za nieuzasadniony. W uzasadnieniu stwierdzono, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., pismem z dnia [...] wystąpił do Burmistrza W. z wnioskiem o zajęcie, w trybie przepisu art. 34 § l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowiska w sprawie, wniesionego w dniu [...] przez A. i K. K. zarzutu przedawnienia zobowiązania z tytułu opłaty adiacenckiej objętej tytułem wykonawczym. Pismo to było podyktowane wnioskiem strony sformułowanym przy okazji zażalenia na postanowienie w sprawie uznania przekroczenia terminu do złożenia zarzutów w tym postępowaniu egzekucyjnym. Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz W. odmówił uznania zarzutu przedawnienia zobowiązania z tytułu opłaty adiacenckiej za zasadny. Na powyższe postanowienie, pismem z dnia [...] wniesiono zażalenie i podniesiono, że brak jest podstaw do zwrócenia się w niniejszej sprawie przez organ egzekucyjny o zajęcie stanowiska przez wierzyciela i w konsekwencji wydania zaskarżonego postanowienia, gdyż wniosek dotyczył umorzenia postępowania, a nie złożenia zarzutów. Ponadto zobowiązani podnieśli, że opłata ma publicznoprawny charakter, wobec czego należy stosować 5-letni termin przedawnienia wynikający z przepisu art. 70 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. W konsekwencji, zdaniem zobowiązanych, egzekwowane świadczenie uległo przedawnieniu, a więc nie ma podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto, w ocenie skarżących, nawet gdyby przyjąć, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy k. c. to termin przedawnienia winien wynosić 3 lata z uwagi na prowadzoną na przedmiotowej nieruchomości działalność gospodarczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że w sprawie, Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., pismem z dnia [...] wystąpił do Burmistrza W. z wnioskiem o zajęcie, w trybie przepisu art. 34 § l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowiska w sprawie wniesionego zarzutu. Wobec powyższego Burmistrz W. jako wierzyciel w niniejszej sprawie, jest związany stanowiskiem organu egzekucyjnego, co do zakwalifikowania wniosku strony i powinien udzielić stosownej wypowiedzi w sprawie wniesionego zarzutu na podstawie w/w przepisu. Instytucja zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym służy ochronie praw między innymi zobowiązanego. Przewidziana w ramach tej instytucji wypowiedź wierzyciela odnośnie zgłoszonych zarzutów, której ustawodawca nadał sformalizowaną formę prawną, dzięki której stanowisko wierzyciela podlega kontroli sądowoadministracyjnej, ma na celu między innymi stworzenie możliwości rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym wątpliwości, co do dopuszczalności prowadzenia w danej sprawie egzekucji administracyjnej. W ocenie wierzyciela należności z tytułu opłaty adiacenckiej nie podlegają Ordynacji podatkowej, a do przedawnienia roszczeń z niej wynikających stosuje się przepis art. 118 k.c. ustanawiający 10-lemi termin przedawnienia. W skardze zarzucono naruszenie:1. art. 59 § l pkt 2 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2002, Nr 110, poz. 968 ze zm. ) w zw. z art. 70 w zw. z art. 2 § l pkt l ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, 2. art. 59 § l pkt 2 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 145 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, 3. art. 6, 7 i 8 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepoczynienie ustaleń co do dokładnej daty zakończenia prac, będących podstawą wymierzenia opłaty adiacenckiej. W oparciu o powyższe zarzuty zaskarżono postanowienie SKO w T. w całości i w tym zakresie wniesiono o jego uchylenie. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednocześnie zgodnie z art. 135 cyt. ustawy, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. To oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem (art. 1 § 2 u.s.a.) zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Podstawą działania organu był art. 34 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.z 2005r., Nr 229, poz.1954 ze zm.).Otóż, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Taki zapis jednoznacznie wskazuje, że postępowanie w sprawie zarzutów, także z jego konsekwencją w postaci postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela, może toczyć się jedynie po ich zgłoszeniu, czyli jest postępowaniem z wniosku, a nie z urzędu. Za wniosek w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie może być uznane przekazanie sprawy przez organ egzekucyjny wierzycielowi w celu zajęcia stanowiska, gdyż nie ma przepisu, który nadawałby temu działaniu taki skutek. W sprawie strona złożyła wniosek sformułowany wyraźnie, iż chodzi jej o umorzenie egzekucji wskazując na przedawnienie należności. Dokonała tego po terminie przewidzianym na składanie zarzutów w postępowaniu, co jest oczywistym w świetle tego, że wniosek taki sformułowano w zażaleniu na postanowienie uznające wcześniejsze zgłoszenie zarzutów za dokonane z przekroczeniem terminu. W takim wypadku zakwalifikowanie żądania jako dokonanego w trybie art. 33 u.e.a. jest dowolne, nie znajduje umocowania w stanie faktycznym. Merytoryczne orzekanie w kwestii zarzutów, które nie zostały zgłoszone, jest niedopuszczalne w świetle prawa. Wierzyciel otrzymując od organu egzekucyjnego sprawę w celu zajęcia stanowiska, ma obowiązek zbadać czy istnieje w tej kwestii stosowny wniosek zobowiązanego, brak takowego oznacza, że postępowanie jest bezprzedmiotowe i należy je umorzyć (art. 105 kpa w zw. z 18 u.e.a.). Mając na względzie powyższe oraz brak związania decyzją wydaną w sprawie w trybie art. 138 § 2 kpa, w ocenie Sądu uznając nie zgłoszone przez zobowiązanego zarzuty za niezasadne, organ naruszył art. 34 § 1 u.e.a. poprzez błędne zastosowanie i stosownie do art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające, należało uchylić. Ze względu na brak podstaw do merytorycznego orzekania w sprawie, kontrola sądowoadministracyjna orzeczeń w tym zakresie wykracza poza obowiązki Sądu. Dlatego też orzeczono jak w sentencji. M. Łent H. Adamczewska – Wasilewicz E. Kruppik – Świetlicka