VI SA/Wa 1783/07
WyrokWSA w Warszawie2007-12-12
Skład orzekający: Stanisław Gronowski, Piotr Borowiecki, Maria Jagielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy prawidłowo oddalił sprzeciw od decyzji o udzieleniu patentu na wynalazek, gdy skarżący zarzucał niespełnienie wymogów ustawowych (nieoczywistość, stosowalność) oraz naruszenie zasady niezmienności tekstu zgłoszenia poprzez niedopuszczalne uzupełnienia, a jednocześnie posiadał prawo ochronne do wzoru użytkowego zawierającego podobne elementy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że Urząd Patentowy nie przeprowadził w sposób wystarczający i przekonujący postępowania dowodowego w zakresie oceny stosowalności wynalazku oraz jego potencjalnego naruszenia praw wynikających z wcześniejszego prawa ochronnego na wzór użytkowy. Organ powinien był rozważyć, czy przedmiotowy wynalazek nie wkracza w zakres prawa udzielonego z wcześniejszym pierwszeństwem, a także precyzyjnie ocenić wpływ ewentualnego braku zapisu o magnesach w pierwotnym zgłoszeniu na istotę wynalazku i jego stosowalność.Stan faktyczny
Skarżący P. W. złożył skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP, która oddaliła jego sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu patentu na wynalazek "Przepływowy ogrzewacz wody". Skarżący zarzucał, że wynalazek nie spełnia wymogów ustawowych (nieoczywistość, stosowalność) oraz że doszło do naruszenia zasady niezmienności tekstu zgłoszenia poprzez niedopuszczalne uzupełnienia (dodanie "z magnesem" do opisu pływaków). Skarżący posiadał prawo ochronne do wzoru użytkowego obejmującego podobne rozwiązanie. Urząd Patentowy oddalił sprzeciw, uznając, że skarżący nie udowodnił braku stosowalności ani nieoczywistości rozwiązania, a dodanie słów "z magnesem" nie zmieniło istoty wynalazku.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję, stwierdzono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądzono od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz P. W. kwotę 1617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie Asesor WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Protokolant Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [..] czerwca 2007 r. nr Sp. [...] w przedmiocie oddalenia sprzeciwu w sprawie udzielenia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz P. W. kwotę 1617 zł (jeden tysiąc sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
P. W., działając przez swego pełnomocnika rzecznika patentowego W. F., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję nr Sp.[...] Urzędu Patentowego w przedmiocie unieważnienia patentu nr 190587 na wynalazek p.n. "Przepływowy ogrzewacz wody".
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
O udzielenie patentu na ww. wynalazek zwrócili się do Urzędu Patentowego podaniem złożonym dnia 21 lipca 2000r. M. J. i W. J. Jak wynika z opisu przepływowy ogrzewacz wody zbudowany z korpusu grzewczego z wmontowanymi w nim spiralami grzejnymi, korpusu sterującego wyposażonego w pływaki współpracujące z kontaktronami, charakteryzuje się tym, że w korpusie grzewczym uformowany jest kanał wlotowy wody zimnej i kanał wylotowy wody podgrzanej oraz dwa kanały grzewcze. Kanał wlotowy sterujący ma kanalik wlotowy wody umieszczony nad pływakiem. Wprowadzenie strugi wody ponad spoczywający na dnie kanału pływak przez odpowiednie umieszczenie kanalika przewężającego wlotowego powoduje najpierw wypełnienie kanału sterującego cieczą, a ustabilizowana struga wody pozbawiona pęcherzy powietrza, podnosi pływak w kanale sterującym ku górze. Urząd Patentowy pismem z dnia 22 czerwca 2005r. stwierdził, iż na rozwiązanie przedstawione według zastrzeżeń patentowych udzielić patentu nie można, ponieważ nie zostały w nim w dostateczny sposób ujawnione cechy przepływowego ogrzewacza wody, aby na ich podstawie znawca mógł zrealizować ogłoszony wynalazek. Jak stwierdził organ, zastrzeżenie nr 1 podaje ogólną cechę "pływaki współpracujące z kontaktronami" sugerując, że chodzi o pływaki znane z przytoczonego w zgłoszeniu ze stanu techniki tzn. wyposażone w magnesy, natomiast w opisie jak i w przykładzie wykonania wynalazku pominięto tę część rozwiązania, co sugeruje zdystansowanie się w zgłoszonym wynalazku od pływaków z magnesami. Powyższe stanowi oczywistą niejasność ujawnienia wynalazku. Nadto, organ wezwał zgłaszających do usunięcia wskazanych usterek formalnych. Zgłaszający nadesłali poprawione dokumenty zgłoszeniowe i wyjaśnienie, z którego wynikało, że niezamieszczenie w nieznamiennej części informacji, że pływaki współpracujące z kontaktronami wyposażone są w magnesy, nie miało na celu zdystansowania się w zgłoszonym rozwiązaniu od "pływaków z magnesami", ponieważ pływaki takie są cechą powszechnie znaną i wykorzystywaną w technice od lat, a pominięcie określenia "pływaki z magnesami" nie utrudni znawcy zrozumienia i zrealizowania zgłoszonego wynalazku. Powołano się na znaczenie terminu "kontaktron", które oznacza stosowany w automatyce i telemechanice łącznik elektryczny, którego styki są uruchamiane przez zmiany otaczającego pola magnetycznego. Jeśli kontaktron współpracuje z pływakiem (co stanowi cechę powszechnie znaną ) pływak musi być wyposażony w magnes aby układ zadziałał.
Decyzją z dnia [...] lipca 2005r. Urząd Patentowy RP udzielił patentu na zgłoszony wynalazek za numerem 190587.
Sprzeciw od tej decyzji złożył P. W.. Rozwiązaniu zarzucił niespełnianie ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu wynikających z art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości ( Dz. U. z 1984r. Nr 33, poz. 177 ze zm. ) – dalej uow. oraz naruszenie zasady niezmienności tekstu zgłoszenia wynalazku wynikający z art. 30 uow. w związku z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej ( Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1117 ze zm. ) – dalej pwp. Podniósł, iż zgłaszający w trakcie postępowania wprowadził zmiany mające wpływ na istotę wynalazku. Zmiany te zostały wprowadzone w opisie istoty projektu, zastrzeżeniu patentowym nr 1 i opisie przykładu realizacji wynalazku. W treści zgłoszenia, w części opisu wynalazku przedstawiającej jego istotę zapisano słowo "pływaki" a w treści opisu patentowego za tym słowem dodano słowa "z magnesem". W części przedznamiennej zastrzeżenia patentowego nr 1 zgłoszenia figuruje słowo "pływaki", a w treści opisu patentowego dodano wyrażenie "z magnesem". Podobnie uczyniono w przykładzie realizacji wynalazku. Z powyższego wynika, zdaniem wnioskodawcy, że w trakcie postępowania o udzielenie patentu doszło do zmiany istoty rozwiązania, treści zastrzeżenia patentowego nr 1 i przykładu realizacji wynalazku, co stanowi niedopuszczalne uzupełnienie zgłoszenia w świetle art. 30 uow. Jak wynika z zakresu przedmiotowego wynalazku przedstawionego w dacie dokonania zgłoszenia ani w opisie, ani w zastrzeżeniu patentowym nr 1, ani na rysunku nie uwidoczniono magnesów jako oddzielnej pozycji rysunkowej, tylko pokazano same pływaki bez magnesów. Przedstawione w taki sposób rozwiązanie nie nadaje się do stosowania, a więc nie spełnia wymogów art. 10 uow. Zatem, jak wywodził składający sprzeciw, wydana przez Urząd Patentowy decyzja o udzieleniu patentu wydana została z rażącym naruszeniem prawa, co prowadzi do konstatacji, iż decyzja, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. jest nieważna.
W odpowiedzi na sprzeciw, uprawnieni z patentu wnieśli o jego oddalenie, uznając go za bezzasadny. Zgłaszający mieli prawo dokonać zmiany zgłoszenia jeżeli zmiany te nie powodują zmiany istoty wynalazku, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, ponieważ współpraca kontaktronu z pływakiem w rozwiązaniu nie stanowi jego istoty. Istotą wynalazku była taka konstrukcja przepływowego ogrzewacza wody, która umożliwia podawanie wody nad pływak, czyli "od góry". W rozwiązaniach znanych ze stanu techniki strumień wody podawany był zawsze "od dołu", tak aby pływak był popychany do góry, co nie eliminowało, jak w rozwiązaniu chronionym patentem, ewentualnej pracy "na sucho" podgrzewacza. Co do braku w pierwotnej wersji zgłoszenia słów "z magnesem" przy słowie "pływaki", to pominięcie określenia " z magnesem" nie miało wpływu na rozumienie, nawet przez przeciętnego technika, że pływak aby współpracował z kontaktronem musi być wyposażony w magnes. Nie ma innej możliwości zadziałania układu elektrycznego i jest to dla uprawnionych oczywiste. Jeżeli kontaktron współpracuje z pływakiem, co stanowi cechę powszechnie znaną od co najmniej 50 lat, pływak musi być zaopatrzony w magnes. Uprawnieni powołali się na znaczenie pojęcia kontaktron; według Leksykonu Naukowo-Technicznego oraz Encyklopedii Powszechnej "kontaktron to łącznik elektryczny, którego styki są uruchamiane przez zmiany otaczającego pola magnetycznego, stosowany w automatyce i telemechanice". Mimo to uprawnieni, w wyniku wydanego przez Urząd Patentowy postanowienia, w celu wyeliminowania ewentualnych niejasności, uzupełnili zgłoszenie, dodając w części nieznamiennej zastrzeżeń słowo " z magnesem" do słowa "pływaki". Taka zmiana nie ma żadnego związku ze zmianą istoty wynalazku. W odpowiedzi na sprzeciw uprawnieni dodali, iż składający sprzeciw złożył w sądzie cywilnym pozew przeciwko uprawnionym o naruszanie kwestionowanym rozwiązaniem praw sprzeciwodawcy ze wzoru użytkowego, która to sprawa zakończyła się oddaleniem powództwa.
Na rozprawie przed Urzędem Patentowym pełnomocnik wnoszącego sprzeciw podtrzymał wniosek, wskazując jako podstawę naruszenie art. 10 uow. ( brak nieoczywistości rozwiązania ) i art. 30 uow. poprzez wprowadzenie do zgłoszenia wynalazku zmian, które nie znajdują potwierdzenia w pierwotnej wersji zgłoszenia. Pełnomocnik uprawnionych stwierdził, iż dodanie słów " z magnesem" nie miało znaczenia w świetle obowiązującego stanu techniki, a zarzut nieoczywistości nie został udowodniony.
Decyzją nr Sp. [...] z dnia [...] czerwca 2007r. Urząd Patentowy RP na podstawie art. 10 i art. 30 uow. w związku z art. 315 ust. 3 pwp. oraz art. 246 pwp. oddalił wniosek. Rozpatrując sprzeciw w trybie postępowania spornego organ stwierdził, iż stosownie do treści art. 255 ust. 4 pwp. jest związany granicami złożonego wniosku. Sporny wynalazek zgłoszony został w dniu 19 lipca 2000r. tj. przed dniem wejścia wżycie ustawy Prawo własności przemysłowej tak więc stosownie do art. 315 ust. 3 pwp. ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu organ ocenił według przepisów obowiązujących w dacie zgłoszenia tj. według przepisów ustawy Prawo o wynalazczości. Urząd Patentowy uznał, że wnioskodawca nie udowodnił zasadności zarzutu niespełniania przez sporny wynalazek wymogu stosowalności rozwiązania. Aby udowodnić brak tej przesłanki należy, zdaniem Urzędu, przedstawić dowody, że rozwiązanie nie nadaje się do stosowania ze względu na wadliwą konstrukcję.
Organ, opisując przedmiot wynalazku, stwierdził, iż w opisie realizacji wynalazku powołane są pływaki z magnesem i znajduje to wyraz w zdaniu: "W kanale sterującym 7 umieszczony jest pływak z magnesem 12". Zdaniem organu konstrukcja taka nadaje się do stosowania, ponieważ zamieszczone w opisie patentowym cechy konstrukcyjne gwarantują uzyskanie tego samego rezultatu przy wielokrotnym stosowaniu, co jest zgodne z decyzją Komisji Odwoławczej z dnia [...] października 1989 r. nr Odwoł. 1124/89 ( WUP nr 12 z 1991r. poz. 295 ). Co do zarzutu naruszenia zasady względnej niezmienności tekstu zgłoszenia poprzez dopisanie w toku postępowania o udzielenie patentu słów "z magnesem" w części nieznamiennej zastrzeżenia niezależnego nie miało wpływu na istotę rozwiązania przedstawionego w dacie zgłoszenia tj. na nowość i nieoczywistość rozwiązania. Za dopuszczalną i nie mającą wpływu na istotę wynalazku organ uznał zmianę redakcji zastrzeżeń patentowych. Nadto, zauważył organ, że uprawnieni dokonali poprawek na wniosek Urzędu Patentowego, który zawiadomieniem z dnia 22 czerwca 2005r. wezwał ich na podstawie art. 46 ust. 1 pwp. do wprowadzenia poprawek w dokumentacji zgłoszeniowej przez dopisane słów "z magnesem" pod rygorem umorzenia postępowania. Odnosząc się do kolejnego zarzutu nieoczywistości rozwiązania, Urząd Patentowy stwierdził, iż również ten zarzut nie został udowodniony. Nie przedstawiono bowiem dowodu na okoliczność, że przed datą pierwszeństwa znane było rozwiązanie lub rozwiązania, w oparciu o które przeciętny fachowiec z tej dziedziny mógłby bez wkładu myśli twórczej tj. tylko w oparciu o posiadaną wiedzę i za pomocą rutynowych działań otrzymać rozwiązanie objęte patentem. Przy merytorycznej ocenie nieoczywistości rozwiązania konieczne jest uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki. Rozwiązanie uważa się za oczywiste, gdy w świetle stanu techniki ujawnionego w jednym lub w łącznie w kilku rozwiązaniach wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z tej dziedziny. Powołując się na "Komentarz do prawa wynalazczego" autorstwa W. Kotarby i in. Organ stwierdził, iż w szczególności za rozwiązanie oczywiste uważa się np. rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków czy proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego celu. Sposób uwzględnienia stanu techniki przyjęty w praktyce i orzecznictwie polskiego i innych urzędów patentowych polega na wybraniu jednego dokumentu najbliższego rozwiązaniu przedmiotowemu i rozpatrywaniu nieoczywistości tego rozwiązania w stosunku do tego dokumentu. Dopuszcza się zastosowanie dwóch dokumentów przy ocenie nieoczywistości każdego rozwiązania cząstkowego w przypadku prostego zastąpienia znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami. Po analizie sprzeciwu organ uznał, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych dokumentów, które świadczyłyby o braku nieoczywistości rozwiązania objętego spornym patentem.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze P. W. domagał się uchylenia decyzji. Rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 7 Kpa przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, art. 10 § 1 Kpa. przez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów przed wydaniem decyzji oraz art. 77 § 1 Kpa. i art. 80 Kpa. przez nierozpatrzenie i nieocenienie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co miało wpływ na ocenę stanu faktycznego. Nadto zarzucił naruszenie art. 10 uow. art. 26, art. 29 i art. 30 uow. przez naruszenie zasady względnej niezmienności tekstu zgłoszenia wynalazku, a także naruszenie art. 18 ust. 3 uow. przez udzielenie patentu, z którego korzystanie mogło wkroczyć w zakres prawa ochronnego bez umożliwienia wypowiedzenia się w tym zakresie przez uprawnionego do prawa ochronnego.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż organ powołał się na dowód, który nie znajduje się w aktach sprawy tj. na zawiadomienie Urzędu Patentowego z dnia 21 czerwca 2007r. Uzupełnienie dokumentacji zgłoszeniowej przez dodanie po słowie "pływaki" słów "z magnesem" istotnie wpłynęło na zmianę konstrukcji przepływowego ogrzewacza wody będącego przedmiotem patentu, bowiem ogrzewacz wody z pływakiem bez magnesu wyposażony w kontaktron nie będzie działać i w związku z tym nie nadaje się do stosowania., a to oznacza, że taki ogrzewacz nie spełnia ustawowych, wynikających z art. 10 uow., warunków do uzyskania patentu. Dodanie magnesów zmieniło przedmiot patentu z rozwiązania, które nie nadawało się do stosowania w taki, który odpowiada wymaganiom dla uzyskania patentu. Urząd Patentowy nie może wzywać do dokonania takich zmian w zgłoszeniu patentowym, które modyfikowałyby zakres ochrony wynalazku. Skarżący podkreślił, iż w pierwotnej wersji zgłoszenia zarówno w opisie, jak też w treści zastrzeżenia patentowego nie było pływaków "z magnesem", a dodanie tych słów nie zostało poparte opisem pierwotnym, co jest sprzeczne z postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1991r. nr [...] Komisji Odwoławczej, na które organ się powołuje. Umieszczenie wyrażenia "z magnesem" w części przedznamiennej zastrzeżenia niezależnego patentu spornego jest bezprawne, bowiem nie było tego elementu w pierwotnej wersji zgłoszenia. Skarżący powołał się na pismo Wojewódzkiego Ośrodka Techniki Wynalazczości Zakładu Usług Technicznych w K. z dnia 19 lipca 2002r. przesłane do organu po opublikowaniu w Biuletynie UP ogłoszenia o zgłoszeniu spornego wynalazku. W piśmie tym poinformowano Urząd Patentowy, że na wymieniony w stanie techniki zgłoszenia wynalazku jako znany opis zgłoszeniowy wzoru użytkowego W-104749 p.n. "przepływowy ogrzewacz wody z dodatkowym czujnikiem" zostało udzielone prawo ochronne RU-58248. Równocześnie zgłoszono, iż istota rozwiązania ogrzewacza według wzoru i według wynalazku są takie same co do istoty. Urząd po otrzymaniu takiej informacji winien był zwrócić się do uprawnionego ze wzoru użytkowego Ru-58248, którym jest skarżący w przedmiotowej sprawie, o zajęcie stanowiska. Jak wynika z zastrzeżenia niezależnego ww. wzoru użytkowego pływaki z magnesem współpracujące z kontaktronami były ujęte w części znamiennej tego zastrzeżenia, a więc były objęte zakresem ochrony tego wzoru. Brak powiadomienia uprawnionego do prawa ochronnego oraz dopisanie w zgłoszeniu wynalazku elementów rozwiązania będących przedmiotem ochrony stanowi rażące naruszenie prawa tj. art. 7, art. 77 § 1 Kpa i art. 18 ust. 3, art. 80 ust. 1,2 i 3 uow.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Uznał, iż zarzuty naruszenia art. 7 i art. 10 Kpa. są bezzasadne ponieważ przepisy te dotyczą obowiązku organu wobec strony postępowania, a w przedmiotowej sprawie o udzielenie patentu skarżący nie jest stroną. Urząd nie był zobowiązany do informowania skarżącego o wszelkiej korespondencji prowadzonej ze zgłaszającym. Nie zgodził się z zarzutem, że opatentowane zostało, rozwiązanie nie nadające się do stosowania. Skarżący nie przedstawił dowodu, iż sporny wynalazek nie nadaje się do stosowania ze względu na wadliwą konstrukcję. Nie udowodniony został też zarzut niespełnienia w dacie zgłoszenia wymogu nieoczywistości rozwiązania ( art. 10 uow. ), ponieważ nie przedstawiono dowodu świadczącego, iż przed datą pierwszeństwa znane było rozwiązanie lub rozwiązania w oparciu o które przeciętny fachowiec z danej dziedziny mógłby bez wkładu myśli twórczej otrzymać rozwiązanie objęte patentem. W tej kwestii skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu. Co do zarzutu niedozwolonego uzupełnienia, to zgłaszający może, również bez wezwania Urzędu Patentowego, dokonywać zmian byleby nie powodowało to wprowadzenia dodatkowych elementów do ujawnionego w dacie zgłoszenia przedmiotu wynalazku. W przedmiotowej sprawie pływaki z magnesem powołane były w stanie techniki zgłoszenia, a więc uzupełnienie w części nieznamiennej zastrzeżenia niezależnego nie miało wpływu na istotę rozwiązania ani nie rozszerzyło zakresu żądanej ochrony. Za zbędną uznał organ ocenę skarżącego, że nikt nie może stosować kontaktronów współpracujących z pływakami z magnesem ze względu na to, że takie rozwiązanie jest przedmiotem wzoru użytkowego, którego prawo należy do skarżącego. Przedmiotem wynalazku może być inne rozwiązanie zawierające takie same elementy ale różniące się ich połączeniem i budową, która spełnia wymogi art. 10 uow. Urząd nie był zobowiązany przed wydaniem decyzji do wezwania uprawnionego ze wzoru do wypowiedzenia się, czy wynalazek nie wkracza w zakres udzielonej ochrony na wzór użytkowy, ponieważ uprawniony ze wzoru nie był stroną postępowania zgłoszeniowego na przedmiotowy wynalazek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrolowana pod tym kątem decyzja narusza prawo, a więc skarga podlega uwzględnieniu.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja nr Sp. [...] Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2007r. oddalająca sprzeciw P. W. wobec decyzji o udzieleniu patentu na wynalazek pt. "Przepływowy ogrzewacz wody" udzielony na rzecz M. J. i W. J..
Na wstępie należy stwierdzić, iż Urząd Patentowy, badając, czy przy udzieleniu patentu na wynalazek – przepływowy ogrzewacz wody - zachowane zostały warunki dla jego udzielenia, prawidłowo zastosował przepisy ustawy z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości ( Dz. U. z 1993r. Nr 26, poz. 117 ) – dalej uow., co znajduje podstawę w art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) – dalej pwp. Zgodnie z tym przepisem ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku (...) w Urzędzie Patentowym. Jak już wyżej zauważono, zgłoszenie przedmiotowego wynalazku do Urzędu Patentowego RP nastąpiło dnia 19 lipca 2000 r. tj. w czasie obowiązywania ustawy o wynalazczości i ta ustawa jest właściwa dla badania czy zachowane zostały ustawowe warunki dla uzyskania patentu.
Zgodnie z art. 10 uow. wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania. W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł sprzeciw od decyzji o udzieleniu patentu na wynalazek p.n. przepływowy ogrzewacz wody, a w wyniku podniesionego przez uprawnionego zarzutu bezzasadności sprzeciwu, stał się stroną postępowania spornego o unieważnienie patentu ( art. 255 pkt 9 pwp. ). Stosownie do art. 255 ust. 4 pwp. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. W rozpatrywanej sprawie skarżący jako składający sprzeciw, zarzucał, iż patent udzielony został z naruszeniem art. 10 uow. bowiem rozwiązanie wynikało w sposób oczywisty ze stanu techniki, a poza tym w świetle dokumentów zgłoszeniowych w ich pierwotnej treści – wynalazek nie nadawał się do stosowania. Ta ostatnia wada została wyeliminowana wskutek dokonania niedopuszczalnych, zdaniem skarżącego, poprawek w zgłoszeniu, a zmiana taka naruszała w sposób rażący art. 30 uow. Urząd Patentowy rozprawił się zarówno z zarzutem nieoczywistości rozwiązania, jak też jego niestosowalności, stwierdzając iż skarżący nie przedstawił dowodów zarówno na brak stosowalności, jak też brak nieoczywistości rozwiązania. Pomimo, że stwierdzenie decyzji co do nieprzedstawienia dowodu na brak nieoczywistości znajduje oparcie w materiale dowodowym, to jednak nie da się tego odnieść w sposób pewny do zarzutu niestosowalności rozwiązania. W ocenie Sądu, aby można było ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, iż wynalazek nadawał się do stosowania, należy rozstrzygnąć, jaki walor dla istoty rozwiązania nadającego się do stosowania ma zaopatrzenie pływaków w magnesy. Organ nie przeprowadził w tej części w sposób wystarczający i przekonujący postępowania dowodowego. Nieprawidłowość działania organu znalazła wyraz w poprawnych teoretycznie, aczkolwiek mało zindywidualizowanych rozważaniach i ogólnych wnioskach. Skarżący, nie formułując w sposób wyraźny zarzutu, występował w postępowaniu spornym jako zainteresowany wynikiem sprawy, bowiem posiada prawo ochronne do wzoru użytkowego Ru-58248 – przepływowego ogrzewacza wody. Okoliczność ta organowi była wiadoma z urzędu i prowadząc postępowanie w sprawie o unieważnienie patentu, ze względu na charakter zarzutów i specyfikę podmiotu zgłaszającego te zarzuty, organ winien był rozważyć, czy przedmiotowy wynalazek nie wkracza w zakres prawa udzielonego z wcześniejszym pierwszeństwem. Na etapie postępowania sądowego skarżący w sposób wyraźny wskazał naruszenie art. 18 ust. 3 uow. i dopiero w odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy odniósł się do tego zarzutu, co nie może już konwalidować zaskarżonej decyzji. Jak wynika z dowodów zgromadzonych w sprawie, skarżący cały czas kwestionował przedmiotowy wynalazek ze względu na element konieczny dla jego działania – pływak zaopatrzony w magnes. Był to element, który jak twierdzi skarżący, jest elementem chronionym wzoru użytkowego Ru-58248. Dodatkowo, skarżący twierdzi, iż niezamieszczenie w pierwotnych dokumentach zgłoszeniowych zapisu o zaopatrzeniu pływaków w magnesy stanowiło istotną wadę zgłoszenia rzutującego na istotę wynalazku, który gdyby nie niedopuszczalna poprawka, nie nadawałby się do stosowania. Powyższe zarzuty muszą zostać w sposób jednoznaczny wyjaśnione przez organ w prowadzonym ponownie postępowaniu, tym bardziej że uprawniony twierdził, iż zgłoszenie było czytelne dla przeciętnego technika, a zaopatrzenie pływaków w magnesy było ze względu na istotę kontaktronu, oczywiste i znane ze stanu techniki, a wpisanie go w zgłoszeniu lub nie miało wpływu na istotę wynalazku. Sąd administracyjny nie przeprowadza, za wyjątkiem określonym w art. 106 § 3 p.p.s.a. postępowania dowodowego, a nie posiadając wiedzy specjalistycznej, nie może ocenić wartości merytorycznej twierdzeń skarżącej i uprawnionego. Zaskarżona decyzja, nie wyjaśniając w sposób dostateczny kwestii wskazanych wyżej, obarczona jest więc wadą naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 i art. 107 § 3 Kpa.
Ponownie rozpatrując sprawę, Urząd Patentowy wyjaśni i oceni, czy wzór użytkowy skarżącego mógł, ze względu na zastrzeżone, jak twierdzi skarżący, elementy w postaci pływaków zaopatrzonych w magnesy, stanowić przeszkodę dla ochrony patentowej udzielonej dla przedmiotowego wynalazku. Organ dokona także precyzyjnej oceny, na ile ewentualny brak w zgłoszeniu rozwiązania polegający na pominięciu zapisu w zastrzeżeniu nr 1 zaopatrzenia pływaka w magnes, mógł mieć wpływ na istotę wynalazku i na ocenę, czy wynalazek ten nadaje się do stosowania. Powyższe pełne i jednoznaczne ustalenia umożliwią zarówno uprawnionemu, jak też skarżącemu na zaprezentowanie ostatecznego stanowiska, zaś organowi pozwolą na wydanie decyzji opartej na podstawie starannie zebranego i wszechstronnie ocenionego materiału dowodowego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 1153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. O niewykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach postępowania na zasadzie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło