I SA/Wa 1353/07
WyrokWSA w Warszawie2007-12-12
Skład orzekający: Monika Nowicka, Iwona Kosińska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości, oparte na zagadnieniu wstępnym dotyczącym rozpatrzenia odwołania od orzeczenia odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia wniosku dekretowego, zostało wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych, w szczególności w kontekście niejasności co do oznaczeń orzeczeń administracyjnych i ich statusu prawnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy administracji nie wyjaśniły dostatecznie kluczowych kwestii faktycznych i prawnych. W szczególności, nie ustalono jednoznacznie oznaczeń orzeczeń administracyjnych z 1949 r. i ich statusu prawnego po decyzji Ministra Infrastruktury z 2005 r., co uniemożliwiało prawidłową ocenę istnienia przesłanek do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Brak było również uzupełnienia materiału dowodowego o kluczowe dokumenty.Stan faktyczny
Skarżąca B.B. wniosła o zwrot nieruchomości, modyfikując następnie żądanie na podstawie przepisów dekretu z 1945 r. Prezydent W. zawiesił postępowanie administracyjne, co zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewody Mazowieckiego. Wojewoda uznał, że rozpatrzenie odwołania od orzeczenia z 1949 r. odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia wniosku dekretowego stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Skarżąca zarzuciła brak związku przyczynowo-skutkowego między rozstrzygnięciem dotyczącym przywrócenia terminu a postępowaniem o przyznanie prawa użytkowania wieczystego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody Mazowieckiego oraz postanowienie Prezydenta Miasta W., stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, i zasądzono od Wojewody Mazowieckiego na rzecz B.B. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie Asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi B.B. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz B.B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia B.B. utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot nieruchomości położonej w W. ul. [...], ozn. hip. [...].
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. zawiesił z urzędu wszczęte z wniosku B.B. postępowanie w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości położonej w W.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem B.B. złożyła zażalenie. W jego uzasadnieniu podniosła, że postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] jest bezpodstawne i wadliwe bowiem jej zdaniem Urząd m. W. powinien rozpocząć rozpatrywanie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości nie dążąc do rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu, ponieważ wniosek ten jest bezprzedmiotowy i nie powinien być już przedmiotem postępowania administracyjnego.
Po rozpatrzeniu złożonego zażalenia organ odwoławczy stwierdził, ze nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu swojego stanowiska Wojewoda wyjaśnił, że B.B. wystąpiła o zwrot nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] na podstawie art. 136 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 46 z 2000 r., poz. 543). Następnie pismem bez daty, które wpłynęło do Urzędu m. W. w dniu 3 sierpnia 2005 r. zmodyfikowała swoje żądanie wnosząc o rozpatrzenie swojego wniosku zgodnie z przepisami dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy i zgodnie z art. 1 tego dekretu grunt nieruchomości przeszedł na własność Gminy m. W., a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U z 1950 r. Nr 14 poz. 130) stał się własnością Skarbu Państwa.
Adwokat W.C. jako pełnomocnik W.S. dawnej współwłaścicielki nieruchomości w dniu 18 listopada 1948 r. złożył do Zarządu Miejskiego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do tej nieruchomości. Prezydent W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] kwietnia 1949 r. nr [...] nie przyznał prawa własności czasowej właścicielkom powyższej nieruchomości uzasadniając decyzję brakiem złożenia wniosku w terminie tzn. do dnia 23 lipca 1948 r. i w konsekwencji stwierdził, że znajdujące się na gruncie budynki stały się własnością gminy W. na mocy art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Prezydent W. wydał również orzeczenie administracyjne nr [...] z dnia [...] kwietnia 1949 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o własność czasową. Po rozpatrzeniu złożonego przez adw. W.C. odwołania z dnia 13 maja 1949 r. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] czerwca 1950 r. nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie administracyjne Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 1949 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej, natomiast odwołanie w części dotyczącej orzeczenia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności pozostawił bez biegu. W następstwie wniosku następców prawnych dawnych właścicieli o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionych orzeczeń, po wydaniu kolejnych decyzji i ich uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...] uchylił w całości decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 1950 r. w przedmiocie przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości i stwierdził nieważność decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 1950 r. nr [...] oraz poprzedzającego ją orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 1949 r. nr [...] nie przyznającego dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej. Decyzja Ministra rozpatrywała odwołanie od dwóch orzeczeń tzn. o odmowie przyznania własności czasowej jak również o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o własność czasową. Jednak Minister Infrastruktury rozstrzygnął powyższą kwestię jedynie w części rozstrzygnięcia dotyczącego przyznania prawa własności czasowej. Natomiast w odniesieniu do orzeczenia dotyczącego przywrócenia terminu Minister Infrastruktury w uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdził, iż "ze względu na zakres przedmiotowy zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. ocena legalności orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 1949 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu będzie przedmiotem odrębnego postępowania". Powyższą kwestię miał rozstrzygnąć Minister Budownictwa, do którego Prezydent W. skierował akta sprawy, lecz decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] na wniosek B.B. Minister Budownictwa umorzył postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 1949 r. nr [...] odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości.
Zatem odwołanie adw. W.C. z dnia 13 maja 1949 r. w części odnoszącej się do orzeczenia administracyjnego z dnia [...] kwietnia 1949 r. nr [...] odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej pozostaje do rozpatrzenia. Nadal w obiegu prawnym istnieje również orzeczenie administracyjne Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 1949 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o własność czasową.
W tej sytuacji Wojewoda wyjaśnił, że podstawa zawieszenia postępowania administracyjnego związana z zagadnieniem wstępnym jest niezależna od woli strony (stron) postępowania, natomiast wszystkie podstawy zawieszenia postępowania niezależne od woli strony mają charakter obligatoryjny. Postępowanie administracyjne zawiesza się, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia wstępnego zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne to zagadnienie, które nie było przedtem prawomocnie przesądzone na właściwej drodze. Powołując się na orzecznictwo organ odwoławczy stwierdził, że najważniejszą kwestią przesądzającą o tym, czy dane zagadnienie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu przepisów kpa, jest istnienie zależności (związku przyczynowego) między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.
Organ podkreślił, że nadal w obrocie prawnym funkcjonuje orzeczenie administracyjne Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 1949 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia wniosku na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r., a także nadal pozostaje do rozpatrzenia odwołanie adw. W.C. z dnia 13 maja 1949 r. w części odnoszącej się do orzeczenia administracyjnego z dnia [...] kwietnia 1949 r. nr [...] odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. W tej sytuacji Wojewoda stwierdził, że rozstrzygnięcie sprawy odwołania od orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 1949 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa w sprawie o zwrot przedmiotowej nieruchomości na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Zatem niezbędne jest przeprowadzenie przez Ministra Budownictwa postępowania nadzorczego mającego na celu ocenę legalności orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 1949 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej.
Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Na postanowienie Wojewody Mazowieckiego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B.B. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że jej zdaniem brak jest związku przyczynowo-skutkowego między rozstrzygnięciem dotyczącym prawidłowości orzeczenia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku dekretowego, a postępowaniem w sprawie przyznania prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu. Powołując się na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2005 r. skarżąca twierdzi, że termin ten nie rozpoczął swego biegu, a więc nie mógł upłynąć i to ten aspekt sprawy powinien być w pierwszej kolejności rozpatrzony w postępowaniu o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu, a nie w odrębnym postępowaniu administracyjnym dotyczącym jakiejkolwiek innej kwestii ubocznej.
Zdaniem skarżącej postępowanie w sprawie przywrócenia uchybionego terminu powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, zarówno ze względu na fakt śmierci wnioskodawcy, jak i ze względu na to, że termin ten nie rozpoczął biegu.
W tej sytuacji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie Wojewody Mazowieckiego do rozpatrzenia przedmiotowego postępowania ze względu na bezczynność Prezydenta W. i ewentualny konflikt interesów w sytuacji, gdy właściciel jest jednocześnie organem rozstrzygającym. Wniosła także o ustanowienie sankcji w stosunku do organów administracyjnych ze względu na ich bezczynność i niewykonanie wyroku Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Sąd wyłączył do odrębnego postępowania sprawę wymierzenia Prezydentowi W. grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.
Zgodnie z wyrażoną w art. 15 kpa (w związku z art. 144 kpa) zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie organ II instancji miał obowiązek ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę, a w wydanym orzeczeniu przedstawić swoje stanowisko wraz z uzasadnieniem faktycznym i prawnych, w tym także ustosunkować się do zarzutów podniesionych w zażaleniu. Organ nie może bowiem ograniczyć się jedynie do kontroli prawidłowości orzeczenia organu I instancji. Zdaniem Sądu Wojewoda Mazowiecki ponownie rozpatrując sprawę nie wyjaśnił dostatecznie kwestii zależności pomiędzy zawieszeniem postępowania w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego a postępowaniem w sprawie odwołania od orzeczenia administracyjnego z dnia [...] kwietnia 1949 r. [...] odmawiającego przywrócenia terminu, o rozpatrzenie którego zwrócił się 20 kwietnia 2007 r. do Ministra Budownictwa organ I instancji. Z decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2005 r., na którą powołują się zarówno organy, jak i skarżąca, wynika, że istnieją poważne wątpliwości, czy nastąpiło prawidłowe objęcie w posiadanie przedmiotowego gruntu przez gminę w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Niewątpliwie zaś zagadnienie to ma fundamentalne znaczenie zarówno dla kwestii ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej, jak i prawidłowości postępowania dotyczącego wniosku dekretowego, w tym sprawy przywrócenia terminu do jego złożenia. Tę kwestie podniosła w złożonym zażaleniu skarżąca. Organ II instancji nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń i nie wyjaśnił, czy zarzut ten jest zasadny, czy nie, jaki organ jego zdaniem jest władny rozstrzygnąć tę kluczową kwestię i w jakim trybie oraz jakie pociąga to za sobą konsekwencje prawne w sprawie prawidłowości kwestionowanego zawieszenia postępowania. Jeśli bowiem uznać, że w sprawie prawidłowości objęcia w posiadanie spornego gruntu istnieją uzasadnione wątpliwości, to bez ich rozstrzygnięcia nie sposób prawidłowo ocenić kwestii ewentualnego uchybienia terminu do złożenia wniosku dekretowego, skoro nie ustalono, czy i kiedy termin ten rozpoczął swój bieg. Organy obu instancji nie wyjaśniły, czy ich zdaniem kwestia ta została już rozstrzygnięta, jak twierdzi skarżąca, czy też rozstrzygnąć ją ma obecnie Minister Infrastruktury w trakcie rozpatrywania odwołania od orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1949 r. odmawiającego przywrócenia terminu, a więc w ramach postępowania o charakterze "wpadkowym" w stosunku do postępowania o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej.
Nadto zgodnie z art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, zadaniem organu administracji publicznej jest podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w celu ustalenia stanu sprawy zgodnie z rzeczywistością. Oznacza to, że obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozostaje w ścisłym związku z obowiązkiem wcześniejszego zgromadzenia całego materiału dowodowego. Zaniechanie przez organ administracji publicznej podjęcia czynności procesowych, zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego stanowi uchybienie przepisom postępowania administracyjnego i skutkuje wadliwością wydanego orzeczenia.
Z analizy akt administracyjnych, przede wszystkim postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] wynika, że dnia [...] kwietnia 1949 r. Prezydent W. wydał dwa orzeczenia administracyjne o tym samym numerze [...] (str. 2 postanowienia drugi akapit od góry) jedno dotyczące odmowy przywrócenia terminu, drugie odmawiające przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem organu I instancji Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] stwierdził nieważność jednego z tych orzeczeń o nr [...] dotyczącego nieprzyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej. W tej sytuacji organ I instancji uznał, że pozostało do rozpatrzenia odwołanie od drugiego orzeczenia administracyjnego z dnia [...] kwietnia 1949 r. o odmowie przywrócenia terminu, rozpatrzenie którego stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa w sprawie o przyznanie w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. prawa użytkowania wieczystego (dawniej prawa własności czasowej) do gruntu nieruchomości warszawskiej.
Z akt sprawy wynika, że także organ odwoławczy obu orzeczeniom z dnia [...] kwietnia 1949 r. przypisuje oznaczenie "[...]".
Rozpatrując przedstawioną sprawę Sąd zważył natomiast, że w nadesłanych aktach znajdują się dwie kserokopie orzeczeń zapadłych w przedmiotowej sprawie w dniu [...] kwietnia 1949 r.: orzeczenia administracyjnego odmawiającego przywrócenia terminu, które zostało oznaczone numerem "[...]" (k-10 akt adm. teczka nr 4) oraz orzeczenia administracyjnego dotyczącego odmowy przyznania prawa własności czasowej, które zostało oznaczone numerem "[...]" (k-9 akt adm. teczka nr 1). W aktach znajduje się także kserokopia poświadczonego za zgodność odpisu tego ostatniego orzeczenia administracyjnego z dnia [...] kwietnia 1949 r., na którym widnieje oznaczenie "[...]" (k 15 akt adm. teczka nr 4). Z materiałów tych wynika zatem, że zapadłe w dniu [...] kwietnia 1949 r. orzeczenia administracyjne nie miały tego samego oznaczenia, jak przyjęły organy ustalając stan faktyczny sprawy. W aktach znajdują się także kserokopie dokumentów sporządzonych przez Zarząd Miejski w W. Wydział Polityki Budowlanej: zaświadczenie z dnia 2 czerwca 1949 r. oraz pismo z dnia 2 lipca 1949 r.(k-3 i 4 akt adm. teczka nr 4), w których obu orzeczeniom z dnia [...] kwietnia 1949 r. przypisywane jest raz oznaczenie [...], a raz [...].
Decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...], na którą m.in. powołują się organy obu instancji, z obiegu prawnego w trybie nadzoru zostało wycofane wadliwe orzeczenie administracyjne z dnia [...] kwietnia 1949 r. [...]. W treści uzasadnienia tej decyzji organ nadzoru posługuje się jednak wyłącznie [...] i to zarówno w odniesieniu do orzeczenia administracyjnego dotyczącego odmowy przywrócenia terminu, jak i orzeczenia administracyjnego dotyczącego odmowy przyznania prawa własności czasowej.
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, kwestia prawidłowego ustalenia oznaczenia dwóch orzeczeń administracyjnych, które w niniejszej sprawie były wydane w dniu [...] kwietnia 1949 r. ma podstawowe znaczenie dla oceny prawidłowości działań organów w rozpatrywanej sprawie. Powstaje bowiem wątpliwość, czy Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego [....] czy [...]. Gdyby przyjąć, że decyzją Ministra stwierdzono nieważność orzeczenia administracyjnego z dnia [...] kwietnia 1949 r. o [...] wówczas do rozpatrzenia pozostawałby wniosek o przywrócenie terminu z dnia 17 listopada 1948 r. i nie zaistniałyby w niniejszej sprawie przesłanki do jej zawieszenia w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, jako że organem właściwym do rozpatrzenia tego wniosku jest obecnie Prezydent W., który powinien to uczynić w ramach postępowania w sprawie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej. Nawet gdyby przyjąć, kierując się merytorycznymi przesłankami zawartymi w uzasadnieniu decyzji Ministra Infrastruktury, że stwierdzenie nieważności dotyczyło orzeczenia administracyjnego z dnia [...] kwietnia 1949 r. o [...] i pozostaje do rozpatrzenia odwołanie od orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1949 r. [...] odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia wniosku dekretowego, to i tak nie zwalnia to organów od obowiązku wnikliwego wyjaśnienia rzeczywistego stanu sprawy, który da podstawę do prawidłowego zastosowania przepisów prawa.
Na te uchybienia mające istotne znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy nie zwrócił uwagi organ odwoławczy mimo, że miał obowiązek ponownie rozpatrzeć sprawę samodzielnie dokonując niezbędnych ustaleń. Ponadto organ II instancji stwierdził w wydanym postanowieniu, że "niezbędne jest przeprowadzenie przez Ministra Budownictwa postępowania nadzorczego mającego na celu ocenę legalności orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 1949 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej" (str. 4 uzasadnienia), chociaż z akt sprawy wynika, że takie postępowanie już się toczyło i zostało ostatecznie umorzone, natomiast organ I instancji przekazał w dniu 20 kwietnia 2007 r. ówczesnemu Ministrowi Budownictwa, do rozpatrzenia zgodnie z właściwością, jako organowi odwoławczemu, odwołanie pełnomocnika W.S. z dnia 13 maja 1949 r. w części dotyczącej orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 1949 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu, nie zaś wniosek o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia.
Wydając rozstrzygnięcie Sąd wziął również pod uwagę, że w niniejszej sprawie kluczową rolę odgrywają wątpliwości co do m.in. oznaczeń nieruchomości, jej adresu, liczby kondygnacji budynku, brzmienia nazwisk byłych właścicieli, prawidłowego sporządzenia protokołu objęcia nieruchomości, istnienia wniosków dekretowych, a zasadnicze dokumenty zostały sporządzone prawie sześćdziesiąt lat temu. Bez wątpienia pogłębia wątpliwości niekonsekwentne posługiwanie się przez organy od 1949 r. różnymi oznaczeniami zapadłych w sprawie w dniu [...] kwietnia 1949 r. orzeczeń administracyjnych, co też ma miejsce w kontrolowanych przez Sąd postanowieniach. W takiej sytuacji organy powinny dołożyć szczególnej staranności i Sąd nie może dopuścić do dalszego powielania błędów w kolejnych zapadających w sprawie rozstrzygnięciach. Nie przyczyni się to bowiem do sprawnego i prawidłowego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w przyszłości.
Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. W nadesłanych przez organ materiale dowodowym nie ma natomiast tzw. akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. W związku z tym wszystkie istotne dla sprawy dokumenty są jedynie w postaci niepotwierdzonych za zgodność kserokopii. W aktach brak m.in. oryginałów orzeczeń administracyjnych z dnia [...] kwietnia 1949 r. oraz decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 1950 r. W tej sytuacji Sąd nie miał możliwości samodzielnego rozstrzygnięcia wynikłych wątpliwości, a tym samym pełnej oceny prawidłowości merytorycznego rozstrzygnięcia.
Ponownie rozpatrując sprawę organ ustali przede wszystkim jakie rzeczywiście oznaczenia miały oba orzeczenia administracyjne zapadłe w niniejszej sprawie w dniu [...] kwietnia 1949 r. i które z tych orzeczeń zostało wobec tego wycofane z obiegu prawnego decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2005 r. Biorąc pod uwagę te ustalenia i wyjaśnienia oraz aktualny stan postępowania w sprawie odwołania z dnia 13 maja 1949 r. ponownie dokona analizy sprawy pod kątem istnienia przesłanek do jej zawieszenia określonych w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Równocześnie organ uzupełni materiał dowodowy o brakujące orzeczenia administracyjne z dnia [...] kwietnia 1949 r. (bądź ich potwierdzone za zgodność kopie) oraz decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 1950 r. (lub potwierdzoną za zgodność jej kserokopię).
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło