II SA/Ke 633/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek,, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Tuz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2007r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku okresowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania S. M. od decyzji z dnia [...]znak: [...] wydanej przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z upoważnienia Wójta, w sprawie przyznania świadczenia w formie zasiłku okresowego w kwocie 167 zł w okresie od dnia 1 sierpnia 2007 r. do dnia 31 października 2007 r. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że organ I instancji na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji ustalił, że sytuacja rodzinna S. M. jest trudna i dlatego spełnia on warunki do przyznania zasiłku okresowego. Organ ten wysokość świadczenia ustalił w wysokości 25% różnicy pomiędzy kryterium dochodowym wynoszącym 477 zł, a dochodem S. M., który wynosił 0 zł. Organ odwoławczy powołując się art. 38 ust. 1 pkt 1oraz art. 8 ust 1 pk 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż S. M. spełnia kryteria uprawniające do przyznania pomocy społecznej, jest bowiem osobą, w stosunku do której wydano orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności oraz przewlekle chorą. Ma 59 lat, nie posiada stałego źródła dochodu i nie pracuje dorywczo. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, samotną i pozbawioną jakiejkolwiek pomocy rodziny. Na podstawie wywiadu środowiskowego ustalono także, że S. M. jest rozwiedziony, posiada dwoje dzieci, z którymi nie utrzymuje żadnych kontaktów i obecnie znajduje się bez środków do życia. Następnie organ II instancji wskazując na przepisy art. 38 ust.2 pkt 1, art. 147 ust. 3 pkt 1 i art. 8 ust.3 i 4 ustawy o pomocy społecznej przedstawił zasady ustalania zasiłku okresowego i stwierdził, że organ pierwszej instancji przyznał S. M. pomoc w wysokości po 167 zł miesięcznie na okres od 01.08 do 31.10 2007 r., a zatem w łącznej kwocie 501 zł. Jednocześnie Kolegium zauważyło, że chociaż organ I instancji prawidłowo przyjął do wyliczenia wysokości zasiłku okresowego wartość 35 % różnicy między kryterium dochodowym, a dochodem osoby samotnie gospodarującej, to w uzasadnieniu decyzji błędnie podał, że do jego wyliczenia przyjął wartość 25%. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł S. M., który zarzucił, że jest ona dla niego krzywdząca. Skarżący kwestionował wysokość przyznanego zasiłku okresowego podnosząc, że kwota ta nie pokrywa opłaty za media oraz, że nie posiada on żadnych środków na życie i leczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stwierdzić należy, że zarówno decyzja ostateczna, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 38 ust 1 i 2 ustawy z dnia z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz.U.04.64.593/ zwanej dalej ustawą zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zatem w myśl powyższego przepisu rozstrzygnięcie w przedmiocie zasiłku okresowego ma charakter uznaniowy w szczególności co do wysokości i okresu jego pobierania. Oznacza to, że organy administracji mają możliwość wyboru treści rozstrzygnięcia zależnie od okoliczności sprawy i posiadanych środków na zaspokojenie potrzeb osoby uprawnionej do uzyskania pomocy. Jednakże uznaniowość nie oznacza swobody organu orzekającego. Organ ma bowiem zgodnie z art. 7 kpa załatwić sprawę zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uszczegółowieniem tej zasady jest przepis art. 3 ust. 1 ustawy, stosownie do treści którego pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Z kolei w art. 3 ust 3 i 4 ustawa daje wskazówki, co do zasad udzielania pomocy osobom potrzebującym, stanowiąc, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organy uznając więc konieczność udzielenia pomocy skarżącemu, co w niniejszej prawie nie budzi wątpliwości, powinny wskazać jakimi kryteriami kierowały się przyznając określoną kwotę zasiłku i czas jego pobierania. Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że organy administracyjne ustalając skarżącemu zasiłek na okres 3 miesięcy w wysokości po 167 zł miesięcznie, w uzasadnieniu powołały się na trudną sytuację życiową i finansową skarżącego, który nie posiada żadnego źródła dochodu. Jednak organy obu instancji nie wyjaśniły w ogóle, dlaczego przyznały skarżącemu zasiłek okresowy w minimalnej przewidzianej ustawą wysokości, a tę właśnie okoliczność w swojej skardze podnosi S. M. twierdząc, że kwota 167 zł miesięcznie nie jest wystarczająca na pokrycie kosztów związanych z opłatą mediów, żywności i leków. O tym, czy zasiłek okresowy będzie przyznany w zakresie wyższym bądź niższym decyduje oczywiście organ, ale obowiązany jest wskazać jakie okoliczności wpłynęły na ustalenie jego rozmiaru, biorąc pod uwagę przy tym także możliwości budżetowe ośrodka pomocy społecznej. Zaniechanie przez organy administracyjne obu instancji rozważenia w/w okoliczności stanowi naruszenia art. 7 i 77 § 1 i 107 § 3 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i uniemożliwia Sądowi ustosunkowanie się do zarzutu skargi, który sprowadza się do kwestionowania wysokości przyznanego zasiłku okresowego. Naruszenie wymienionych przepisów, powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm/. Z kolei stosownie do art. 152 tej ustawy orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy przyznając skarżącemu zasiłek okresowy wskażą okoliczności, które miały wpływ na ustalenie jego rozmiaru.