VI SA/Wa 1860/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lipca 2007 r. cofającą R. M.pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia 8 maja 2000 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. /dalej zwany Komendantem Wojewódzkim Policji/ zezwolił R. M. na posiadanie broni palnej krótkiej do ochrony osobistej. W lutym 2007 r. Prokuratura Okręgowa w G. przesłała Komendantowi Wojewódzkiemu Policji akt oskarżenia z dnia 25 stycznia 2007 r. przeciwko czterem oskarżonym, w tym przeciwko R. M.. Oskarżonemu R. M. zarzucano następujące przestępstwa: 1/ z art.13 § 1 k.k. /usiłowanie/ w związku z art. 286 § 1 k.k. /oszustwo/ i art.294 § 1 k.k. i art. 230 § 1 k.k. /płatna protekcja/ przy zastosowaniu art.11 § 2 k.k., 2/ art.18 § 2 k.k. w związku z art. 233 § 1 k.k. /fałszywe zeznania/, 3/ z art. 286 § 1 k.k. i art.13 § 1 k.k. w związku z art. 286 § 1 k.k. w związku z art. 294 § 1 k.k. w związku z art.12 k.k., 4/ z art. 278 § 2 k.k. /kradzież programu komputerowego/, 5/ z art. 278 § 3 k.k. /kradzież przypadek mniejszej wagi/ w związku z art. 278 § 2 k.k., 6/ z art. 278 § 3 k.k. w związku z art. 278 § 2 k.k. Czyny objęte punktami 1, 3, 4, 5 i 6 stanowią przestępstwa przeciwko mieniu. Dnia 8 lutego 2007 r. Komendant Wojewódzki Policji zawiadomił R.M. o wszczęciu postępowania zmierzającego do cofnięcia pozwolenia na broń. W toku postępowania organ uzyskał informację z dnia 12 lutego 2007 r., że R.M. nie figuruje w Krajowym Rejestrze Skazanych. W aktach znajduje się pozytywna opinia o uprawnionym z dnia 31 marca 2007 r. z miejsca zamieszkania uprawnionego. Uprawniony został przesłuchany w charakterze strony i wyjaśnił w jaki sposób przechowuje broń. Sposób ten był zgodny z prawem. Uprawniony wniósł o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego. Organy administracji postanowieniami z 10 maja 2007 r. i 28 czerwca 2007 r. w dwóch instancjach odmówiły zawieszenia postępowania. R. M. wniósł skargę na to rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...]Komendant Wojewódzki Policji cofnął R. M. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 18 ust.1 pkt 2 i art. 20 Ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525, tekst jednolity z późn. zm., dalej zwana ustawą o broni i amunicji) oraz art. 104 § 1 i 268a k.p.a. W uzasadnieniu podniósł, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż przeciwko R. M. toczy się postępowanie karne przed Sądem Rejonowym w K. o popełnienie wielu przestępstw, w tym oszustwa i kradzieży tj. przestępstw przeciwko mieniu. Powołując się na treść art. 18 ust. 1 pkt. 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 Ustawy o broni i amunicji wskazał, że osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec, których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, organ musi cofnąć pozwolenie na broń. Ponieważ przeciwko R. M. toczy się postępowanie karne o przestępstwa przeciwko mieniu nie jest on osobą w pełni wiarygodną i organ zobowiązany jest cofnąć pozwolenie na broń. R. M. odwołał się od powyższej decyzji do Komendanta Głównego Policji wnosząc o jej uchylenie. Wskazał, że decyzja została wydana przed zakończeniem postępowania o zwieszenie postępowania i organ był zobligowany do powstrzymania się od działania do czasu rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania. Zarzucił decyzji naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez przyjęcie, że z mocy samego prawa istnieje co do jego osoby uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Podniósł, iż decyzja została wydana przedwcześnie z naruszeniem praw nabytych i zasady domniemania niewinności. Wskazał, że Komendant powinien zawiesić postępowanie administracyjne w oczekiwaniu na wynik postępowania karnego, gdyż wcześniej w stosunku do innych osób wielokrotnie tak postępował. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust.1 pkt 2 w związku z art.15 ust.1 pkt. 6 i art.18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania od dnia 28 czerwca 2007 r. było ostateczne i wykonalne, zatem organ był zobligowany kontynuować postępowanie. Prawo do posiadania broni nie należy do praw obywatelskich gwarantowanych Konstytucją, ani przepisami prawa międzynarodowego. Osoby, które mają pozwolenie na broń muszą dawać gwarancję, że nie użyją jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Popełnienie czynów zabronionych przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu gwarancję tę niweczy. Wskazał, że samo prowadzenie postępowania o popełnienie takich przestępstw uzasadnia obawę sprzecznego z prawem użycia broni. Strona została oskarżona o popełnienie przestępstw przeciwko mieniu, a z takim postępowaniem ustawodawca związał obawę sprzecznego z prawem użycia broni. Cofnięcie pozwolenia na broń jest w takiej sytuacji obligatoryjne. W postępowaniu administracyjnym nie ustala się winy ani niewinności, ani nie weryfikuje zarzutów, ocenia się tylko czy rodzaj czynu i okoliczności jego popełnienia należy zaliczyć do przesłanek z art. 15 ust. 1 p. 6 ustawy o broni i amunicji. R.M. oskarżony o wielokrotne popełnienie przestępstw przeciwko mieniu spełnia przesłanki z art. 15 ust. 1 p. 6 ustawy. Cofnięcie pozwolenia na broń było obligatoryjne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył na powyższą decyzję R. M.. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] i o zasądzenie kosztów postępowania. Wnosił o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem czy art. 15 ust. 1 p. 6 ustawy o broni i amunicji jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 42 ust. 3 Konstytucji RP oraz z art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. zmienionej protokołami 3, 5, 8 i uzupełnionej Protokołem nr 2 /Dz.U. Nr 61 z 1993r. poz. 284/, dopuszczenie dowodu z opinii psychologa, wywiadu środowiskowego, akt sprawy VI SA/WA 1511/07 i zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy VI SA/WA 1511/07. Wniósł ponadto o wzięcie udziału w sprawie Rzecznika Praw Obywatelskich, gdyż art. 15 ust. 1 p. 6 ustawy o broni i amunicji zagraża fundamentom demokratycznego Państwa prawa. Odpis skargi przesłał Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka i Rzecznikowi Praw Obywatelskich. W uzasadnieniu wskazał, że samo prowadzenie przeciwko niemu postępowania karnego nie jest okolicznością wystarczającą do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Zrównanie pozycji osoby skazanej i osoby, wobec której dopiero toczy się postępowanie karne przeczy zasadnie domniemania niewinności i jest sprzeczne z Konstytucją. Ustawodawca wymaga aby ustalono, czy podmiotowo istnieje zagrożenie sprzecznego z prawem użycia broni, a w stosunku do skarżącego żadnego takiego dowodu nie przeprowadzono. Decyzja jest więc przedwczesna, a prawa obywatelskie skarżącego zagwarantowane Konstytucją i Europejską Konwencją o Ochronie Praw Człowieka są naruszone. Elementem dowolności jest też odmowa zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania karnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu w pełni podtrzymał stanowisko prezentowane w decyzji i wskazał, że żadne postępowanie dowodowe co do osoby skarżącego nie jest potrzebne, bowiem w przypadku osób, co do których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu nie jest wymagane od organu ujawnienie innych okoliczności. Co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, że fakt toczącego się postępowania budzi obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem porządku publicznego. Skarga na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania została oddalona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2007 r. /VI SA/Wa 1511/07/. Helsińska Fundacja Praw Człowieka i Rzecznik Praw Obywatelskich nie zgłosiły udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując w powyższy sposób zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jest niesporne, że przeciwko skarżącemu R. M. w dacie wydawania decyzji przez organ I i II instancji, toczyło się postępowanie karne o popełnienie szeregu czynów stypizowanych w Kodeksie Karnym jako przestępstwa przeciwko mieniu. Fakt ten znajduje potwierdzenie w akcie oskarżenia znajdującym się w aktach sprawy. Ta okoliczność ma znaczenie decydujące przy ocenie zasadności cofnięcia pozwolenia na broń. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do kręgu osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec, których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Powyższe uregulowanie ma charakter jednoznaczny. Użycie słów "w szczególności" poprzedzających wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich obawa sprzecznego z prawem użycia broni istnieje. Co do tych osób organ nie musi więc przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w ustawie. Zatem wobec skazanych lub podejrzanych o przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu organ musi jedynie ustalić fakt skazania lub prowadzenia postępowania o przestępstwa wymienione w przepisie, a oceny, że obawa istnieje dokonał już sam ustawodawca. Pozwolenie na broń musi być więc cofnięte osobom wymienionym po słowach "w szczególności...", a także innym osobom, co do których organ poweźmie obawę, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Co do tych innych osób organ musi szczegółowo zanalizować i uzasadnić swoją obawę. Odmienne rozumienie przepisu prowadziłoby do wniosku, że cała jego część zaczynająca się od słów "w szczególności..." jest zupełnie niepotrzebna, skoro organ musiałby i tak zawsze, i w każdym przypadku oceniać, czy co do konkretnej osoby, w konkretnej sytuacji istnieje uzasadniona obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Taka interpretacja art. 15 ust. 1 p. 6 ustawy o broni i amunicji jest prezentowana jest w licznych orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i akceptowana przez Naczelny Sąd Administracyjny. W wyroku z dnia 4 czerwca 2007 r. /II OSK 863/06/ NSA wskazał, że zasadniczo o obawie "powinna decydować ocena dotychczasowego zachowania oraz cech osobowych posiadacza broni". /.../ "Samo popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa nie może automatycznie i wprost powodować pozbawienie prawa do broni. Uzasadnia je tylko sytuacja opisana w normie art.15 ust.1 p.6 ustawy o broni i amunicji, tj. jeżeli nie ma czynu przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, to muszą zaistnieć takie cechy osobowe posiadacza broni, które mogą wskazywać, że istnieje obawa, że może on użyć tej broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego". A contrario, jeżeli toczy się postępowanie o czyn wymieniony w ustawie, to cechy osobowe posiadacza broni nie muszą już być badane. W kolejnym wyroku z dnia 30 sierpnia 2007 r. /II OSK 1166/06/ NSA wyjaśnił wprost, że "w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. ustawodawca przesądził jakie zachowania uważa za powodujące uzasadnioną obawę /.../ stwierdził, że obawę taką mogą stwarzać w szczególności osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wprowadzenie takiej regulacji prawnej powoduje, że osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo osoby wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw należy uznać za stwarzające uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego." Pogląd ten Sąd w pełni podziela. Skoro organ prawidłowo ustalił, że skarżący w dacie decyzji był osobą wobec, której prowadzono postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko mieniu, to w świetle powołanych wyżej wywodów fakt ten przesądza, iż należy on do kręgu osób, które zdaniem ustawodawcy stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa. Prowadzenie w tej sytuacji dalszego postępowania dowodowego, co do cech osobowych skarżącego, nie było potrzebne, a zarzut dotyczący tej kwestii jest nieuzasadniony. Nie jest także zasadny zarzut przedwczesnego wydania rozstrzygnięcia o cofnięciu pozwolenia na broń oraz odmowy zawieszenia postępowania. Pamiętać należy, że przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń jest samo prowadzenie postępowania o przestępstwo przeciwko mieniu, nie zaś jego wynik i zasadność stawianych w tym postępowaniu zarzutów. W świetle ustawy o broni i amunicji samo prowadzenie postępowania karnego uzasadnia wszczęcie i rozstrzygnięcie postępowania dotyczącego cofnięcia pozwolenia na broń. Wskazać należy, że postanowienie II instancji o odmowie zawieszenia postępowania zapadło dnia 28 czerwca 2007 r., zaś decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń zapadł później tj. dnia [...] lipca 2007 r., zatem w czasie kiedy administracyjny tok instancji w kwestii zawieszenia był już wyczerpany, a postanowienie o odmowie zawieszenia było wykonalne. Postanowienie to podlegało odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego i nie jest przedmiotem rozważań w sprawie niniejszej. Na marginesie tylko można zaznaczyć, że skarga na to postanowienie została oddalona wyrokiem WSA z dnia 13 listopada 2007 r. Sąd administracyjny, jak wskazano na wstępie, kontroluje decyzje administracyjne pod względem zgodności z prawem. W sprawie niniejszej Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa i uznał, że w świetle treści art. 15 ust. 1 p. 6 i art. 18 ust.1 p.2 ustawy o broni i amunicji zaskarżone decyzje są prawidłowe. Ponieważ jednak w skardze postawiony został zarzut sprzeczności z Konstytucją samych uregulowań prawnych będących podstawą zaskarżonej decyzji, należy ustosunkować się i do tego zarzutu. Obowiązuje domniemanie zgodności ustaw z Konstytucją. Domniemanie to może być obalone jedynie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a sędzia jest związany ustawą dopóty, dopóki ustawie tej przysługuje moc obowiązująca. Jest niesporne, że nie ma orzeczenia TK, w którym stwierdzono by niezgodność z Konstytucją przepisu art. 15 ust. 1 p.6 w związku z art. 18 ust. 1 p.2 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym /Dz.U. Nr 102 z 1997r. poz. 643 z późn. zmianami/ każdy sąd może przedstawić pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na to pytanie zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Sąd stawia takie pytanie, kiedy wbrew domniemaniu zgodności ustawy z Konstytucją /umową międzynarodową/ poweźmie w tej kwestii wątpliwość. W sprawie niniejszej Sąd takiej wątpliwości nie powziął. Wbrew twierdzeniom skarżącego prawo do posiadania broni nie jest jedną ze swobód obywatelskich gwarantowanych Konstytucją i Europejską Konwencją Praw Człowieka. Uprawnienie to jest wyjątkowe, a jego przyznanie jest ściśle reglamentowane i obwarowane spełnieniem szeregu warunków. Taki stan rzeczy podyktowany jest oczywistą okolicznością, iż z każdym posiadaniem broni wiążą się zagrożenia jej niewłaściwego użycia, a spełnienie warunków ustawowych ma te zagrożenia minimalizować. Z tych względów, chroniąc interes społeczny, ustawodawca zakazał wydawania pozwoleń na broń m.in. osobom, co do których prowadzone jest postępowanie karne o przestępstwa przeciwko mieniu. Uznał, że takie osoby, choć niewinne, nie powinny dysponować bronią. Ustawodawca uznał, że interes publiczny ma tu bezwzględny priorytet przed interesem ubiegających się o pozwolenie na broń. Zasada ta obowiązuje także w stosunku do osób, które już pozwolenie na broń uzyskały. Jeżeli utraciły przymiot całkowitej nieskazitelności, gdyż toczy się przeciwko nim postępowanie o przestępstwa przeciwko mieniu, to choć są nadal niewinne - nie mogą dysponować bronią. Prowadzenie postępowania karnego przeciwko określonej osobie, mimo obowiązującej zasady domniemania niewinności, stwarza co do tej osoby wątpliwość, co do jej dotychczasowej nieskazitelności. Sama ta wątpliwość zdaniem ustawodawcy wystarcza, aby ze względu na ochronę szeroko rozumianego interesu społecznego tj. bezpieczeństwa innych osób, cofnąć takiej osobie wyjątkowe uprawnienie, jakim jest prawo do posiadania broni. Wynikające z art.6 Europejskiej Konwencji Ochrony Praw Człowieka prawo do sprawiedliwego sądu i domniemanie niewinności do czasu udowodnienia winy, w ocenie Sądu nie stoją na przeszkodzie cofnięciu pozwolenia na broń osobom, co do których prowadzone są postępowania karne o określone w ustawie, szczególnie niebezpieczne przestępstwa. W ocenie Sądu priorytet interesu społecznego, którym jest podyktowane pozbawienie prawa do posiadania broni osób, którym postawiono określone zarzuty karne, jest zgodny z zasadami Państwa prawa i zasadą domniemania niewinności oraz Europejską Konwencją Ochrony Praw Człowieka. Decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń nie jest potwierdzeniem winy, tylko odebraniem uprawnienia, które w szczególnych okolicznościach toczącego się postępowania karnego, może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa społecznego. W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł podstaw do skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w tej kwestii. Reasumując powyższe uznać należy, że w sprawie niniejszej, skarżący należał do grupy osób, co do których sam ustawodawca rozstrzygnął, że ponieważ są podejrzane o przestępstwa przeciwko mieniu, to istnieje co do nich uzasadniona obawa zagrożenia. Zatem organ prawidłowo ocenił, iż co do skarżącego oskarżonego o przestępstwo przeciwko mieniu istnieje przesłanka uzasadniająca obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń przewidziana cytowanymi powyżej przepisami. W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonych decyzjach naruszenia prawa, a zarzuty skargi uznał za nieuzasadnione. Zważywszy powyższe działając na podstawie art.151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji i oddalił skargę.