I OZ 675/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 11września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta Miasta G. wykonującego zadania starosty na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1881/07 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...], nr [...] o uchyleniu decyzji Wojewody P. z dnia [...] w części dotyczącej przyznania odszkodowania i w tym zakresie stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...], zaś utrzymującej w mocy decyzję Wojewody P. z dnia [...] w części dotyczącej wywłaszczenia postanawia: oddalić zażalenie. Decyzją z dnia [...], nr [...], Minister Budownictwa uchylił decyzję Wojewody P. z dnia [...] w części dotyczącej przyznania odszkodowania na rzecz J. B. i w tym zakresie stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...], zaś utrzymał w mocy decyzję Wojewody P. z dnia [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości nr [...] położonej w G. (KW nr [...]). Prezydent Miasta G. wykonujący zadania starosty złożył skargę na powyższą decyzję, w której to skardze zawarł wniosek o jej wstrzymanie. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji. W dniu 27 lutego 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął kolejny wniosek Prezydenta Miasta G. o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...], do którego to wniosku dołączono odpis pisma J. B. o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1881/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...], nr [...], o uchyleniu decyzji Wojewody P. z dnia [...] w części dotyczącej przyznania odszkodowania i w tym zakresie stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...], zaś utrzymującej w mocy decyzję Wojewody P. z dnia [...] w części dotyczącej wywłaszczenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że przedstawione dowody nie świadczą o wystąpieniu w niniejszej sprawie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w następstwie ewentualnego wykonania decyzji z dnia [...]. W ocenie Sądu pierwszej instancji, wniosek J. B. o ustalenie i wypłatę odszkodowania wszczyna nowe, odrębne postępowanie i dopiero od jego wyników zależna będzie fizyczna wypłata stronie odszkodowania za nieruchomość, a nie od wyników niniejszego postępowania dotyczącego decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...]. Na to postanowienie Prezydent Miasta G. złożył zażalenie, podnosząc, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość zostało wypłacone w latach 70-tych, które to odszkodowania przyznano na podstawie operatów szacunkowych, a jego wysokość oparta była na "sztywno" określonych stawkach. W związku z tym Prezydent Miasta G. stwierdził, że było przesłanek do stwierdzenia przez Ministra nieważności decyzji wywłaszczeniowej w zakresie przyznanego odszkodowania - co jest przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na zażalenie, J. B. podniósł, że w sprawie nie pojawiły się żadne nowe okoliczności przemawiające za zmianą treści postanowienia Sądu z dnia 13 grudnia 2007 r., a w szczególności za taką okoliczność nie można uznać faktu złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, gdyż jest to naturalną konsekwencją wcześniejszego stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowo - odszkodowawczej przez organ nadzoru. Wskazano także, że fakt, iż w latach 70 - tych wypłacono poprzednikom prawnym J. B. odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość nie ma w sprawie żadnego znaczenia, gdyż decyzja ustalająca odszkodowanie została wyeliminowana z obrotu prawnego i tym samym wywłaszczenie nastąpiło faktycznie bez ustalenia odszkodowania w akcie administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, o czym stanowi art. 61 § 3 wskazanej wyżej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zaznaczyć, że art. 61 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż to strona jest zobowiązana do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd musi opierać się na materiale pozwalającym zająć stanowisko. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Na etapie rozpoznawania wniosku Sąd winien wziąć pod rozwagę wszelkie okoliczności, jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Przesłanką wstrzymania postanowienia jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, przy czym ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków także musi być rozważana z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie, Prezydent Miasta G. nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, bowiem podnoszona okoliczność, że decyzja ustalająca wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość może spowodować znaczną szkodę w majątku Skarbu Państwa, nie może być podstawą do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Za trafny uznać zatem należy pogląd Sądu pierwszej instancji, że wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania wszczyna nowe postępowanie określone w art. 128 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.), a więc to od wyników tego postępowania zależeć będzie faktyczna wypłata odszkodowania, a nie od wyniku niniejszego postępowania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W związku z tym uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 61 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2008 r., nie narusza obowiązującego prawa. Podkreślić w tym miejscu należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, Sąd nie bada zasadności samej skargi. W związku z tym, podniesiona w zażaleniu okoliczność, że nie było żadnych przesłanek do stwierdzenia przez Ministra Budownictwa nieważności decyzji wywłaszczeniowej, nie mogła być rozpoznana niniejszym postanowieniem, bowiem - co przyznano w zażaleniu - sprawa ta jest przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą to skargę Sąd rozpozna odrębnym orzeczeniem. Natomiast rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie jest tylko i wyłącznie kontrola instancyjna postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2008 r. o odmowie wstrzymania decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...]. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.