I OSK 954/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig Maciszewska (spr.) Sędziowie NSA Jolanta Rajewska Ewa Dzbeńska Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Op 513/07 w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] lipca 2007 r. [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Op 513/07 oddalił skargę G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku okresowego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy: Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2006 r. G. G. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu o udzielenie pomocy w postaci obiadów dla syna w szkole oraz pomocy finansowej na zakup butów. Po rozpatrzeniu organ I instancji decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. przyznał stronie zasiłek okresowy w wysokości [...] zł miesięcznie, biorąc pod uwagę, iż w 2007 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego stanowi równowartość 25% różnicy między kryterium dochodowym a udokumentowanym dochodem rodziny, która w przypadku G. G. stanowiła kwotę [...] zł. Nadto organ I instancji stwierdził, że zasiłek okresowy w tej części finansowany jest ze środków pochodzących z dotacji celowej udzielanej z budżetu państwa, zaś w 2007 r. gmina przeznaczyła na finansowanie zasiłków okresowych kwotę 115.000 zł ze środków własnych, co przy liczbie 730 uprawnionych do wypłaty tego świadczenia, pozwalało na jego przyznanie w wysokości stanowiącej równowartość 70% różnicy między kryterium dochodowym a wykazanym dochodem. Od tej decyzji odwołał się skarżący, wnosząc o jej uchylenie i przyznanie zasiłku okresowego na rzecz małoletniego K. G. reprezentowanego przez G. G., na okres od [...] grudnia 2005 r. do [...] grudnia 2006 r. oraz od [...] lutego 2007 r. do [...] czerwca 2007 r. i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Odwołujący podniósł, że wniosek o przyznanie zasiłku okresowego złożył w dniu [...] grudnia 2005 r., a nie jak to podał organ I instancji w dniu [...] grudnia 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uznało, iż zgromadzona dokumentacja potwierdziła, że oceniana sprawa została zainicjowana wnioskiem G. G. z dnia [...] grudnia 2006 r. o opłacenie posiłków w szkole dla syna K. oraz pomoc finansową na zakup obuwia. Wskazano, że organ I instancji w tym samym dniu dokonał ustalenia sytuacji rodzinnej i dochodowej G. G. w drodze aktualizacji wywiadu środowiskowego, w którym to dokumencie w punkcie II, podpisanym przez wnioskodawcę, doprecyzowano i uzgodniono ze stroną, że pomoc finansowa przyznana ma być w formie zasiłku okresowego na artykuły pierwszej potrzeby, w tym obuwie. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie przyjął, iż strona spełnia warunki do przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. Odnosząc się do treści odwołania zauważono, iż podniesiony zarówno w odwołaniu, jak i w piśmie z dnia [...] kwietnia 2007 r. stanowiącego jego uzupełnienie, zarzut jakoby wniosek w tej sprawie został wniesiony w dniu [...] grudnia 2005 r., nie znajduje oparcia w dokumentacji sprawy, bowiem wniosek ten organ I instancji uwzględnił, wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. przyznającą G. G. zasiłek celowy w kwocie 500 zł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu G. G. wskazał na powstałe w sprawie poważne zagadnienie i zarzucił sprzeczności w interpretacji protokołów, wymieniając postanowienie Kolegium z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] oraz z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...], jak też z decyzją Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję własną odmawiającą przyznania małoletniemu synowi świadczenia specjalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji uznał, iż odpowiada ona wymogom prawa. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że przedstawiony tok postępowania nie wskazuje, aby w sprawie, jak to podnosi skarżący w skardze, zaistniało poważne zagadnienie, bądź sprzeczności w interpretacji "Protokołów", czy też sprzeczności pomiędzy podjętym rozstrzygnięciem w zaskarżonej decyzji a wydanymi postanowieniami. Co do wskazanej w skardze decyzji Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję własną odmawiającą przyznania małoletniemu synowi świadczenia specjalnego Sąd dodał, że nie miała ona wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie w sprawie przyznania zasiłku okresowego, gdyż dotyczy innej sprawy, która nie należy do właściwości organu pomocy społecznej oraz Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, iż w przedmiotowej sprawie organy obu instancji, zgodnie z ustawowymi wymogami, dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz jego prawidłowej oceny oraz właściwie zakwalifikowały wniosek skarżącego, który domagał się pomocy w opisanych potrzebach. Przyznając zasiłek okresowy wskazały, iż skarżący jest uprawniony do otrzymania pomocy, ale również podniosły i udowodniły, że posiadane środki finansowe nie pozwalały przyznać zasiłku w wyższej wysokości. W niniejszej sprawie organ I instancji podał w uzasadnieniu decyzji zarówno wartość posiadanych na zasiłki okresowe środków, jak też ilość wniosków osób ubiegających się o tego rodzaju świadczenie oraz zasady ustalania jego wysokości. W ocenie Sądu, wysokość przyznanego stronie zasiłku okresowego ustalona w kwocie [...] zł, jak też okres na jaki został przyznany nie narusza zasady sprawiedliwego i racjonalnego rozdziału środków posiadanych przez organ przeznaczonych na ten cel. Jednocześnie wskazał, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują możliwości przyznawania "zaległych" zasiłków okresowych wstecz, jak tego żąda skarżący, bowiem pomoc udzielana jest od miesiąca, w którym została podjęta decyzja, bez względu na długość prowadzonego postępowania dowodowego, poprzedzającego wydanie decyzji. Rację ma również organ odwoławczy, iż w interesie skarżącego leży współdziałanie z organem w celu szybkiego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Od powyższego wyroku złożono skargę kasacyjną zarzucając: naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej polegającą na przyjęciu, że prawidłowe jest przyznanie świadczenia od miesiąca, w którym została wydana decyzja, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 1 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, zdaniem skarżącego, zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej świadczenie winno być wypłacane od miesiąca, w którym został złożony wniosek, tj. od grudnia 2005 r., niezależnie od faktu prowadzenia przez organ I instancji postępowania przez okres 1 roku. Żaden bowiem przepis nie wprowadza zasady, zgodnie z którą wypłata świadczeń następuje od miesiąca, w którym została wydana decyzja przyznająca świadczenie. Ponadto strona składająca wniosek nie ma obowiązku posiadania pełnej wiedzy w zakresie rodzajów wniosków i ich wymogów, których spełnienie konieczne jest dla ustalenia przesłanek do ich przyznania. Zaś organ zgodnie z art. 9 K.p.a. zobowiązany jest do czuwania aby strona nie poniosła szkody wskutek nieznajomości przepisów prawa i udzielania im w tym celu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Skarżący zmieniał i precyzował wnioski z powodu braku wystarczającej wiedzy a do organu należało ustalenie żądania zawartego w kolejnych pismach i możliwości prawnych ich przyznania przy uwzględnieniu sytuacji materialnej i rodzinnej wnioskodawcy, a niewłaściwe postępowanie w tym zakresie nie może wywoływać negatywnych skutków dla strony. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie ma usprawiedliwionej podstawy i dlatego podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej świadczenia pieniężne przyznaje się i wypłaca począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Jak to wynika zarówno z akt administracyjnych jak i sentencji decyzji organu I instancji, wniosek będący przedmiotem zaskarżonej decyzji został złożony [...] grudnia 2006 r. Natomiast wymagana dokumentacja wpłynęła do organu [...] lutego 2007 r. W związku z tym przyznanie świadczenia od dnia 1 lutego 2007 r. jest zgodne z powołanym art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Wprawdzie Sąd I instancji wskazał, że pomoc udzielana jest od miesiąca, w którym została podjęta decyzja i to stanowisko jest sprzeczne z powołanym art. 106 ust. 3, jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, bo jak wskazano wyżej, w niniejszej sprawie, dopiero w lutym 2007 r. organ dysponował wymaganą do podjęcia decyzji dokumentacją. Jak to stwierdzono wyżej przedmiotowa decyzja zapadła na wniosek skarżącego złożony w dniu [...] grudnia 2006 r. Jeżeli do chwili obecnej nie został rozpoznany wcześniejszy wniosek skarżącego z dnia [...] grudnia 2005 r., to przysługują mu stosowne środki celem przymuszenia organu do jego rozpoznania. Jednakże jak wskazał Sąd I instancji wniosek ten został już rozpoznany decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., a przyjęte przez Sąd ustalenia w tym zakresie nie zostały zakwestionowane w skardze kasacyjnej. Z tych wszystkich względów uznając, iż pomimo częściowo błędnego uzasadnienia wyrok odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.