III SAB/Kr 8/07

PostanowienieWSA w Krakowie2007-12-14

Skład orzekający: Piotr Lechowski, Elżbieta Kremer, Halina Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej może być skutecznie wniesiona wobec organu, który nie jest właściwy do merytorycznego rozpatrzenia żądania strony?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej może być skutecznie wniesiona tylko wobec organu właściwego do merytorycznego rozpatrzenia żądania strony. Wniesienie skargi na bezczynność organu niewłaściwego, mimo istnienia prawomocnego wyroku sądu administracyjnego wskazującego organ właściwy, stanowi brak wyczerpania środków zaskarżenia lub zastosowanie nieprawidłowych środków zaskarżenia, co skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego (WBE) w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego uposażenia wraz z odsetkami. Skarżący powoływał się na wyrok WSA z 2004 r. stwierdzający nieważność decyzji WBE i MON oraz na późniejsze ustalenia organów wskazujące Dowódcę Jednostki Wojskowej jako organ właściwy. Dyrektor WBE odmówił rozpatrzenia żądania, wskazując na niewłaściwość swojego organu. Skarżący uznał to za bezczynność i wniósł skargę do WSA w Krakowie, który odrzucił skargę z powodu braku właściwości organu, na którego bezczynność skarga została wniesiona.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego postanawia: odrzucić skargę Skarżący J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę: na nie wykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 grudnia 2004r. /sygn. akt [...]/ poprzez nie wykonanie obowiązku nałożonego przez Sąd, iż decyzja Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...] jako akt nieważny nie podlega wykonaniu w całości i bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w przedmiocie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia żądania skarżącego z dnia 15 lutego 2006r. o zwrot uzyskanej w dniu [...] 2004r. kwoty wraz z odsetkami na podstawie aktu nieważnego /decyzja WBE z dnia [...], oraz decyzja MON z dnia [...]. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący J. K. w piśmie z dnia 4 lipca 2007r. sprecyzował przedmiot skargi, podając że przedmiotem skargi jest bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w sprawie nie rozstrzygnięcia żądania skarżącego z dnia 15 lutego 2006r. Wniesienie powyższej skargi na bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego poprzedzały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego decyzją z dnia [...] uznał wypłacone J. K. uposażenie w kwocie [...] zł za okres od 1 czerwca 2000r. do 31 maja 2001r. za świadczenie nienależne i podlegające zwrotowi. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że decyzją z dnia [...] organ emerytalny przyznał skarżącemu emeryturę wojskową z tytułu wysługi lat w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej na podstawie przedstawionych dokumentów przez JW. [...]. Z tego tytułu wypłacone zostało dwunastomiesięczne uposażenie. Następnie Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił decyzję dotyczącą zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej uwzględniając wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2001 /sygn. akt [...]/. W dniu 5 czerwca Szef WSW powiadomił organ, że z dniem 3 czerwca 2003r. skarżący został zaliczony do stanu ewidencyjnego jednostki i przyjęty na wszelkiego rodzaju zaopatrzenie. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...]. Na powyższą decyzję skargę złożył J. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w wyroku z dnia 22 grudnia 2004r. /sygn. akt [...]/ stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Jak wynika z uzasadnienia wyroku, w przedmiotowej sprawie brak właściwości Wojskowego Biura Emerytalnego do orzekania w niniejszej sprawie. Sąd stwierdził, że wypłaty tego świadczenia dokonuje właściwe wojskowe biuro emerytalne, jednakże nie oznacza to, że dyrektor wojskowego biura emerytalnego może wydawać w sprawach powyższego świadczenia, mającego charakter uposażenia, decyzje administracyjne, w tym i decyzję uznającą powyższe świadczenie za nienależne. Idąc dalej wszystkie decyzje związane z tym uposażeniem, nie leżą w kompetencji wojskowego organu emerytalnego. Stąd też organem właściwym do ewentualnego wydania decyzji w rozpoznawanej sprawie, nie był Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego, lecz dowódca jednostki wojskowej, w której skarżący pełnił zawodową służbę wojskową przed zwolnieniem ze służby. Mając na uwadze powyższy wyrok skarżący wnioskiem z dnia 12 października 2005r. wezwał Ministra Obrony Narodowej o wykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 grudnia 2004r. W odpowiedzi Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] przekazał wniosek skarżącego do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego. Dyrektor WBE pismem z dnia 4 stycznia 2006r. adresowanym do Ministra Obrony Narodowej wniósł o ponowne rozpoznanie przedmiotowego wniosku i uchylenie wskazanego wyżej postanowienia. Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...], uchylił własne postanowienie z dnia [...] i przekazał wniosek J. K. Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...]. Na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] skarżący J. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. W takich okolicznościach skarżący wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z żądaniem z dnia 15 lutego 2006r. o zwrot uzyskanej w dniu [...] 2004r. kwoty wraz z odsetkami na podstawie nieważnych aktów tj decyzji Dyrektora WBE z dnia [...] oraz decyzji MON z dnia [...]. W odpowiedzi Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego pismem z dnia 14 marca 2006r. poinformował skarżącego, że Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] przekazał sprawę do załatwienia przez dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [....]. Nadto wyrok WSA w W. z dnia 22 grudnia 2004r. nie jest rozstrzygnięciem merytorycznym w sprawie zwrotu środków finansowych, bezspornym jest, że za ten okres zostało wypłacone uposażenie przez Jednostkę Wojskową Nr [...]. W konkluzji stwierdzono, że Minister Obrony Narodowej wskazał organ właściwy do załatwienia sprawy, organ emerytalny nie będzie podejmował w tym zakresie żadnych czynności do czasu załatwienia sprawy przez dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...]. Skarżący uznał, że pismo z dnia 14 marca 2006r. stanowi o uchylaniu się Dyrektora WBE od zgodnego z prawem wykonania wyroku i nie rozstrzygnięciu zgodnie z kpa o jego żądaniu z dnia 15 lutego 2006r. W takiej sytuacji złożył zażalenie do Ministra Obrony Narodowej na nie załatwienie sprawy w terminie. Następnie skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego. Postanowieniem z dnia 27 września 2006r. /sygn. akt [...]/ skarga została odrzucona z przyczyny nie wyczerpania właściwego trybu poprzedzającego złożenie skargi tj. nie wezwania do usunięcia naruszenia prawa dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...]. Natomiast wyrokiem WSA w W. z dnia 30 listopada 2006r. /sygn. akt [...], doręczonym skarżącemu w dniu 9 stycznia 2007r./ została oddalona skarga na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] o przekazaniu sprawy do załatwienia przez dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...]. Następnie pismem z dnia 5 lutego 2007r. skarżący wezwał dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...] do zaprzestania naruszania prawa. W dniu [...] Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] wydał decyzję [...] w której orzekł merytorycznie o żądaniu skarżącego. W decyzji organ stwierdził, ze skarżący nie nabył prawa do uposażenia w kwocie [...] zł i kwota ta podlega zwrotowi. Przy czym w uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że obowiązek zwrotu wskazanej kwoty został spełniony. Decyzję tą otrzymał skarżący w dniu 3 marca 2007r. W takich okolicznościach skarżący w dniu 4 kwietnia 2007r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Dyrektora Wojewódzkiego Biura Emerytalnego, w przedmiocie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia żądania skarżącego z dnia 15 lutego 2006r. o zwrot uzyskanej w dniu [...] 2004r. kwoty wraz z odsetkami. W uzasadnieniu skargi skarżący m.in. wskazując na wyrok WSA w W. z dnia 30 listopada 2006r. /sygn. akt [...]/ doręczony mu w dniu 9 stycznia 2007r., który wobec nie zaskarżenia stał się prawomocny w dniu 9 lutego 2007r. stwierdza, że w tym stanie pewnym już jest, że organem właściwym do rozpatrzenia wezwania w przedmiocie bezczynności strony przeciwnej jest ostatecznie Jednostka Wojskowa Nr [...]. Nadto skarżący podnosi, że otrzymana w dniu 2 marca 2007r. decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] nie zawiera rozstrzygnięcia wskazanej w wezwaniu bezczynności strony przeciwnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego wniósł o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał przede wszystkim, że wyrok, którego wykonania domaga się skarżący nie nakładał na organy administracji obowiązku, a stroną postępowania sądowego był Minister obrony Narodowej, a nie Dyrektor WBE. Minister Obrony Narodowej wskazał skarżącemu organ właściwy do załatwienia sprawy i organ ten wydał stosowną decyzję. Wystąpiła zatem przesłanka procesowa wskazana w art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270/ Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.169/ nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi, zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Jak stanowi art. 2 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy /t.j. Dz. U. z 2002r. Nr 76, poz. 693 z zm./ uposażenie żołnierzy składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków, natomiast stosownie do brzmienia art. 18 ust.1 pkt 1 ustawy , żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, niezależnie od odprawy przysługuje m.in. co miesiąc przez okres roku uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Wypłaty powyższego uposażenia dokonuje, zgodnie z p 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra 0brony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy /Dz. U. Nr 62, poz.729 z zm./ wojskowe biuro emerytalne właściwe według miejsca zamieszkania./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w wyroku z dnia 22 grudnia 2004r. /sygn. akt [....]/ w sprawie ze skargi J. K. jednoznacznie rozstrzygnął, że Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego nie jest organem właściwym w sprawie powyższego świadczenia mającego charakter uposażenia. Sąd stwierdził, że organem właściwym do ewentualnego wydania decyzji w rozpoznawanej sprawie nie był Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego, lecz dowódca jednostki wojskowej, w której skarżący pełnił zawodową służbę wojskową przed zwolnieniem ze służby. W przedmiotowej sprawie jako organ właściwy do rozpoznania żądania skarżącego został wskazany postanowieniem MON z dnia [...] Nr Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...]. Wyrokiem WSA w W. z dnia 30 listopada 2006r./sygn. akt [...]/ doręczonym w dniu 9 stycznia 2007r. skarga J. K. na powyższe postanowienie została oddalona, wyrok ten stał się prawomocny w dniu 9 lutego 2007r. Natomiast w dniu 4 kwietnia 2007r. skarżący złożył skargę na bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego. W świetle powyższych ustaleń wynikających zarówno z wskazanego wyżej stanu prawnego, jak i z zapadłych wyroków WSA w W. z dnia 22 grudnia 2004r. i dnia 30 listopada 2006r. wynika, że organem właściwym do rozpatrzenia żądania skarżącego nie jest Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego, lecz Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...]. Tym samym Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego nie mógł pozostawać w bezczynności w sprawie rozstrzygnięcia żądania skarżącego. Złożenie skargi na bezczynność organu, który nie jest właściwy do orzekania w żądanej sprawie prowadzi do oddalenia skargi, jeżeli skarga została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Nie wyczerpanie środków zaskarżenia lub zastosowanie nieprawidłowych środków zaskarżenia prowadzi do odrzucenia skargi. Skarżący wnosząc w dniu 4 kwietnia 2007r. skargę na bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego, mimo treści prawomocnego wyroku WSA w W. z dnia 30 listopada 2006r., powinien skargę tę poprzedzić zażaleniem do organu wyższej instancji na nie załatwienie sprawy w terminie. Stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 z zm./ skargę odrzucił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło