I FZ 517/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia PPHU "P. P." sp. z o.o. w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 września 2007 r. sygn. akt I SA/Gl 338/07 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi PPHU "P. P." sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie skompensowania zobowiązań podatkowych postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 września 2007 r., sygn. akt I SA/GL 338/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił PPHU "P. P." sp. z o.o. z siedzibą w Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 marca 2007 r., Nr [...] w przedmiocie skompensowania zobowiązań podatkowych. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż poważne problemy finansowe spółki nie budzą wątpliwości. Z akt sprawy wynika bowiem, iż przeciwko skarżącej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, a należący do niej majątek podlega przymusowej licytacji. Nie można jednakże w ocenie tegoż Sądu pominąć faktu, iż spółka nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, pozyskując tym samym środki pieniężne. Ponadto WSA w Gliwicach uznał, iż strona nie dołożyła należytej staranności aby wykazać, iż zachodzą przesłanki przemawiające za przyznaniem jej prawa pomocy. Spółka nie przedłożyła bowiem aktualnej dokumentacji, która by potwierdzała, iż znajduje się ona w sytuacji nie pozwalającej na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie. W treści uzasadnienia podniesiono, iż wbrew twierdzeniom Sądu okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy zostały udokumentowane "najbardziej wiarygodnym" dokumentem w postaci postanowienia Komornika Sądowego Rewiru II przy SR w Z. z dnia 8 grudnia 2006 r. o umorzeniu jako bezskutecznej prowadzonej przeciwko spółce egzekucji. Podano, iż działalność spółki została "zablokowana (...) przez przestępcze działania organów sądowych, prokuratorskich, policyjnych i skarbowych". Jednocześnie wskazano, iż spółka funkcjonuje wyłącznie dzięki celowym pożyczkom jednego z wierzycieli. Nadto strona zaznaczyła, iż w kilku sprawach prowadzonych przez WSA w Gliwicach, w tych samych okolicznościach i w oparciu o te same dowody, zwolniono spółkę z kosztów sądowych, czego potwierdzeniem ma być fotokopia postanowienia Sądu z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 1465/06. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. W przypadku osób prawnych lub innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływana jako "P.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy strona wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić jednak należy fakt, że rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy, zgodnie z treścią omawianego przepisu ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli wedle jego uznania będzie to konieczne dla zapewnienia jednostce dostępu do sądu. W ocenie tutejszego Sądu skarżąca spółka nie wykazała, że zasługuje na dofinansowanie jej z budżetu państwa (a prawo pomocy jest w istocie taką formą dotowania) w zakresie zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. Z akt sprawy wynika, iż spółka nadal funkcjonuje, a zatem utrzymuje pewien poziom płynności finansowej. Z dokumentacji przedstawionej przez stronę w trakcie postępowania przed Sądem pierwszej instancji faktycznie wynika, iż część z nieruchomości stanowiących majątek spółki jest przedmiotem egzekucji, jednakże, jak zauważa WSA w Gliwicach nie pozbawia to skarżącej możliwości pozyskiwania środków finansowych. Nadto sama skarżąca przyznaje, iż na chwilę obecną jest w stanie pozyskać od jednego z wierzycieli środki finansowe w formie pożyczek celowych. Z akt sprawy wynika poza tym, iż w poprzednich latach spółka osiągała stosunkowo wysokie dochody. Ponadto należy wskazać, iż nie zasługuje na aprobatę stanowisko strony, która wybiórczo prezentuje dokumentację mającą potwierdzać jej sytuację majątkową. W tym miejscu zaznaczyć trzeba, iż z treści art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wynika, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania istnienia przesłanek przemawiających za słusznością przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. Tymczasem skarżąca uznając za bezcelowe przedstawianie aktualnej dokumentacji zdaje się nie brać pod uwagę tego, że zarówno Sąd pierwszej instancji, jak i Naczelny Sąd Administracyjny ma możliwość rzetelnego rozważenia i zweryfikowania twierdzeń skarżącej jedynie w oparciu o dokumenty źródłowe przedłożone przez stronę i w oparciu jedynie o ten materiał jest w stanie ocenić, czy przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. faktycznie zaistniały. Tutejszy Sąd zauważa również, iż okoliczność przyznania skarżącemu prawa pomocy przez sąd wojewódzki w innych sprawach, nie może sama w sobie stanowić argumentu uzasadniającego podobne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Nie do przyjęcia byłaby sytuacja, gdyby sąd rozpoznający sprawę dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej rozstrzygał nie na podstawie akt tej sprawy, a jedynie w oparciu o stanowisko wyrażone w podobnej sprawie przez inny skład orzekający. Należy bowiem mieć na uwadze, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje sprawę pod kątem zarzutów zażalenia w oparciu o akta jednej konkretnej sprawy i ocenia pod względem zgodności z prawem jedynie zaskarżone postanowienie. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż kwestionowane przez skarżącego orzeczenie odpowiada przepisom prawa, a zarzuty zażalenia nie zasługują na uwzględnienie, dlatego też stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.