II SA/Łd 862/07

Dnia 14 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda - Lenczewska Sędziowie Sędzia NSA Ewa Markiewicz (spr.) Sędzia NSA Anna Stępień Protokolant Referendarz sądowy Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2007 roku przy udziale - sprawy ze skargi Administracji Nieruchomościami Ł.– G. A na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] ([...]) w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia - oddala skargę. II SA/Łd 862/07 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 3, art. 15, art. 20, art. 32, art. 64a § 1 pkt 1, art. 121 oraz art. 122 § 2 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 123 kpa nałożył na Administrację Nieruchomościami A grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5.000 złotych i wezwał stronę do wpłacenia w/w kwoty pod rygorem ściągnięcia w trybie egzekucyjnym w terminie 7 dni pod rygorem egzekucji oraz do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie 30 dni pod rygorem wykonania zastępczego. Jak wynika z treści uzasadnienia, decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 68 ustawy Prawo budowlane oraz art. 104 kpa, nakazał zarządcy obiektu Administracji Nieruchomościami A z siedzibą w Ł. wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości przy ul. B 27 w Ł. oraz umieszczenie tablicy informacyjnej o stanie zagrożenia bezpieczeństwa oraz zakazie użytkowania budynku, zabezpieczenie budynku przed dostępem osób postronnych, odłączenie od budynku dopływu energii elektrycznej oraz wykonanie niezbędnych zabezpieczeń uszkodzonych elementów budynku do czasu wyłączenia w całości budynku z użytkowania. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż budynek mieszkalny znajduje się w złym stanie technicznym, co stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi, konstrukcji i mienia. W dniu 18 sierpnia 2004 roku Administracja Nieruchomościami otrzymała pisemne upomnienie Nr [...] wzywające do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...], w terminie 7 dni od daty doręczenia upomnienia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował stronę, iż w przypadku niewykonania obowiązku w wyznaczonym terminie wszczęte zostanie postępowanie egzekucyjne. Z uwagi na fakt, że upomnienie okazało się nieskuteczne, w dniu 21 grudnia 2006 roku wystawiony został tytuł wykonawczy, zawierający klauzulę o jego skierowaniu do egzekucji administracyjnej. W zażaleniu od powyższego postanowienia Administracja Nieruchomościami wskazała, iż budynek mieszkalny przy ul. B 27 stanowi własność prywatną, nad którą Administracja Nieruchomościami sprawuje jedynie zarząd. Strona poinformowała, iż pismem z dnia 14 lipca 2004 roku zarządca wystąpił do Referatu Budynków i Lokali Delegatury Dzielnicy Ł.– G. o pilne wykwaterowanie najemców lokali mieszkalnych, gdyż Administracja nie ma bezpośredniego wpływu na realizację wykwaterowania ani stosowanie przymusu administracyjnego. W konsekwencji postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wykonania decyzji niezależnej od zarządcy jest bezzasadne. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 20, art. 64a § 1 pkt 1, art. 121 § 4 i § 5 oraz art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, iż kwestią bezsporną jest, że Administracja Nieruchomościami A nie wykonała obowiązku nałożonego decyzją ostateczną Nr [...], co jednoznacznie wynika z przeprowadzonych w dniach 21 maja 2004 roku i 12 października 2006 roku oględzin nieruchomości przy ul. B 27. Zasadne zatem stało się wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu przymuszenia, zwłaszcza, że sytuacja wymaga niezwłocznego działania z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. W ocenie organu odwoławczego, wysokość grzywny nie jest uciążliwa dla zobowiązanego, zważywszy, że ma ona charakter jednorazowy. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ stwierdził, iż organ odwoławczy stosownie do art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Administracja Nieruchomościami A wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Autor skargi wskazał, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] nie wskazuje terminu, w którym obowiązki powinny zostać wykonane. Jest to o tyle istotne, że dopiero w przypadku niewykonania obowiązku w oznaczonym czasie powstaje przesłanka do nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W przypadku braku terminu brak jest podstaw do stwierdzenia, że obowiązek nie został wykonany. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy wskazał, iż przepis art. 68 ustawy Prawo budowlane, będący podstawą wydania decyzji Nr [...], nie zawiera dyspozycji wskazania terminu wykonania obowiązku, co oznacza, że obowiązek staje się wymagalny z chwilą, kiedy decyzja administracyjna stanie się ostateczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, w tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Przedmiot oceny w rozpoznawanej sprawie stanowi postanowienie o nałożeniu na Administrację Nieruchomościami A grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku, wydane w oparciu o przepisy art. 119 § 1 i art. 121 § 1 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 roku Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.). W pierwszej kolejności należy wskazać, iż stosownie do art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Co do zasady grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej sprawie, jednakże zgodnie z art. 121 § 4 ustawy, jeżeli grzywna dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna ma charakter jednorazowy. Jak wynika z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracyjnym, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania obowiązku przesłał mu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Natomiast stosownie do art. 32 oraz art. 122 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, zaopatrzony w klauzulę o skierowaniu tytułu do egzekucji oraz poucza osobę zobowiązaną o prawie składania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Jak bezspornie wynika z akt administracyjnych zarówno upomnienie, jak i tytuł wykonawczy zostały doręczone skarżącej, zatem czynność postępowania egzekucyjnego w postaci nałożenia grzywny w celu przymuszenia mogła zostać skutecznie dokonana. Warto również zauważyć, iż postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zawiera wszystkie niezbędne elementy, wymagane przepisami art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. pouczenie, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze. W związku z powyższym zaskarżonemu postanowieniu nie można czynić zarzutu naruszenia przepisów prawa, który wywołałby skutek w postaci jego uchylenia. Abstrahując od powyższego, należy zauważyć, iż zarzuty podniesione w skardze, jak również w toku postępowania przed organem egzekucyjnym w znacznej mierze dotyczyły decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] nakładającej na skarżącą obowiązki związane z wyłączeniem budynku mieszkalnego z użytkowania, która to decyzja stała się podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W tym miejscu wypada zwrócić uwagę na treść art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w świetle którego organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, jednak organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z brzmienia powyższego przepisu wynika, iż ustawodawca nie nakłada na organ egzekucyjny powinności zweryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, a jedynie zbadania dopuszczalności egzekucji administracyjnej rozumianej jako ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony i czy zostało doręczone upomnienie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2006 roku o sygn. akt II FSK 1302/05). Reasumując należy uznać, iż dopóki w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna będąca tytułem wykonawczym w danym postępowaniu egzekucyjnym, podlega ona egzekucji, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania tejże decyzji. Powyższe wynika bowiem z faktu, iż w toku postępowania egzekucyjnego nie powinno się rozstrzygać spraw ostatecznie już rozstrzygniętych, ale rozpatrywać kwestie dotyczące istoty postępowania egzekucyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2000 roku o sygn. akt II SA/Ka 1199/98). Jednocześnie, tut. Sąd zauważył, iż obowiązek nałożony przez organ nadzoru budowlanego dotyczący wyłączenia budynku mieszkalnego z użytkowania został wykonany, co potwierdził na rozprawie w dniu 14 grudnia 2007 roku pełnomocnik skarżącej. Skoro zaś obowiązek został wykonany, stosownie do treści art. 125 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nałożona, a nieuiszczona lub nieściągnięta grzywna w celu przymuszenia podlega umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.