I SA/Lu 551/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, Asesor WSA Jerzy Drwal (spr.), Protokolant Stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi E. spółki z o. o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po rozpatrzeniu odwołania "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w J. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] ( Nr [...]) w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r. - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W odwołaniu od tej decyzji Spółka zarzuciła między innymi błędną ocenę materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia na wadliwej opinii biegłego, podnosząc, że podlegające opodatkowaniu nieruchomości nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, a tym samym powinny podlegać opodatkowaniu według niższych stawek, przewidzianych dla tzw. pozostałych nieruchomości. Podkreśliła, że opinia biegłego jest niepełna, niespójna i nielogiczna, nie zawiera wniosków końcowych oraz pomija kwestię możliwości wykorzystania budynków i obiektów budowlanych do prowadzenia działalności gospodarczej. We wnioskach domagała się uchylenia decyzji i wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, bądź uchylenia decyzji i skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że powyższą decyzją organ podatkowy I instancji określił w/w spółce ( za 2005 r. ) podatek w kwocie 22 543 zł od położonej w miejscowości J. nieruchomości - obejmującej grunty o pow. 21 123 m kw , budynki o pow. 771,53 m kw, budowle o wartości 107 839 zł oraz budynek mieszkalny o pow. 265,20 m kw - związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zwróciło uwagę, że sprawa wymiaru podatku od nieruchomości była już raz rozpatrywana przez organy obu instancji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ I instancji dokonał ustaleń w oparciu o sporządzoną opinię przez biegłego z zakresu budownictwa, co jest zgodne z art. 197 Ordynacji podatkowej, przewidującej, że w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne – organ podatkowy może powołać biegłego w celu wydania opinii. Poza tym, powołanie biegłego realizuje jedną z naczelnych zasad postępowania, w myśl której organy podatkowe są zobowiązane do podejmowania wszelkich niezbędnych działań celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Kolegium wskazało, że bezspornym jest, iż aktem notarialnym z dnia 25 lipca 2000 r. Spółka nabyła nieruchomość z budynkami gorzelni, budowlami i urządzeniami, położoną na terenie przeznaczonym pod działalność przemysłową. Wyjaśniło, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm. ), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W świetle art. 1 a ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy, za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Kolegium wyjaśniło, że z przytoczonej definicji wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla i grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zatem różnego rodzaje obiekty nie wykorzystywane w danym momencie lub gdzie prowadzona jest innego rodzaju działalność niż gospodarcza ( na przykład socjalna ) – należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. W tych warunkach Spółka jest podatnikiem podatku od nieruchomości – stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy i ma – zgodnie z jej art. 6 ust. 9 pkt 1 i 3 – obowiązek składać deklaracje na podatek od nieruchomości oraz wpłacać bez wezwania obliczony w deklaracji podatek. Tych obowiązków Spółka nie wykonała. Dlatego organ podatkowy zasadnie w oparciu o art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005 r. Odnosząc się spornej kwestii zasadności opodatkowania nieruchomości jako związanej z działalnością gospodarczą, według wyższych stawek podatkowych, Kolegium wyjaśniło, że z poczynionych ustaleń wynikało, iż przedmiot opodatkowania może być ze względów technicznych wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, co potwierdza dołączona do akt sprawy opinia biegłego z zakresu budownictwa. Opinia określa w sposób wyczerpujący stopień zużycia technicznego budynków i budowli. Wskazuje, że wszystkie budynki, za wyjątkiem pomieszczeń mieszkalnych na I piętrze w części administracyjno – mieszkalnej, są w stanie średnim, dobrym lub zadawalającym i nie stwarzają zagrożenia dla użytkowników. Zatem mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. W tych warunkach zarzuty formułowane w odwołaniu są nieuzasadnione, zwłaszcza że Spółka nie przedłożyła odmiennej opinii, nie wykazała w jakim zakresie opinia biegłego jest niepełna, niespójna i nielogiczna. Poza tym, opinia nie zawiera ustaleń, które wskazywałyby, że ze względów technicznych niemożliwe jest prowadzenie działalności gospodarczej na przedmiotowej nieruchomości. Kolegium wyjaśniło również, że w rozumieniu przepisów podatkowych należy odróżnić stan techniczny obiektu budowlanego ( jego konstrukcji ) od stanu instalacji, urządzeń ( wyposażenia ) tego obiektu, które nie podlegają opodatkowaniu i nie mają wpływu na zakwalifikowanie obiektu do kategorii opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustawodawca określił, iż przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany ze względów technicznych do szeroko rozumianej działalności gospodarczej, a nie do prowadzonego przez przedsiębiorcę konkretnego rodzaju działalności. Pojęcie stanu technicznego nie zostało zdefiniowane ustawowo. Z uwagi na to, że przepisy podatkowe odwołują się bezpośrednio do prawa budowlanego, istotne znaczenie może mieć wydana przez organ nadzoru budowlanego decyzja o opróżnieniu bądź o wyłączeniu z użytkowania całości lub części budynku ze względu na jego zły stan techniczny. W przypadku gruntów decyzja taka może dotyczyć i skażenia, które uniemożliwia użytkowanie. W przedmiotowej sprawie takich decyzji brak. Kolegium wskazało, że tylko zdarzenie niezależne od podatnika, związane ze stanem technicznym nieruchomości może być podstawą do uznania, że nie jest ona związana z działalnością gospodarczą. Przejściowe niewykorzystywanie gruntów, budynków i budowli do prowadzenia takiej działalności na przykład z powodu remontu czy prac adaptacyjnych nie oznacza, że przestają one być przedmiotami opodatkowania związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej. W takim przypadku nie ma podstaw, aby do wymiaru podatku od nieruchomości miały zastosowanie inne stawki niż przewidziane dla nieruchomości związanych z prowadzeniem takiej działalności. Organ odwoławczy za nieprawdziwe uznał twierdzenie Spółki jakoby jej dotychczasowe zaległości podatkowe były umarzane z tego względu, że nie prowadzono działalności gospodarczej ze względów technicznych. Z akt sprawy wynika bowiem, że zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2000 – 2004 zostały zabezpieczone hipoteką przymusową. Spółka wpłaciła w 2005 r. część należności wraz z odsetkami, a organ podatkowy umorzył kilka rat na łączną kwotę 2 200, 30 zł za 2000 r. Kolegium stwierdziło, że w opinii biegłego, określającej stopień technicznego zużycia budynków i budowli, nie ma sprzeczności. Wyjaśniło również, że opinia ta jest dowodem, świadczącym o słuszności skontrolowanego rozstrzygnięcia organu I instancji. Poza tym bez znaczenia dla wymiaru podatku były okoliczności dotyczące nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości oraz wskazywane przez Spółkę trudności związane z rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej. W tych okolicznościach Spółka niesłusznie zarzuca naruszenie zasad postępowania dotyczących gromadzenia dowodów i ich oceny. W posumowaniu Kolegium wskazało, że skarżoną decyzję wydano zgodnie z przepisami powołanej ustawy podatkowej oraz przepisami prawa miejscowego zawartymi w Uchwale Nr [...] Rady Gminy S. z dnia 6 listopada 2004 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Spółka domagała się uchylenia powyższej decyzji, zarzucając, że wydano ją z naruszeniem przepisów : - art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędną ocenę materiału dowodowego; - art. 120, art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy; - art. 2 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o opłatach i podatkach lokalnych, poprzez wyrażenie błędnego poglądu prawnego, że przedmiot opodatkowania może być ze względów technicznych wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie podzielając tych zarzutów, wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz z zachowaniem reguł postępowania podatkowego. Stosownie do treści art. 122 Ordynacji podatkowej, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis ten wyraża zasadę prawdy obiektywnej, jedną z naczelnych zasad postępowania podatkowego. Realizacji tej zasady służą przepisy rozdziału 11 zatytułowanego "Dowody"" w dziale IV Ordynacji podatkowej regulujące postępowanie dowodowe, w tym między innymi art. 187 § 1 nakładający na organ podatkowy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zadaniem organów podatkowych jest więc takie ustalenie stanu faktycznego, aby odpowiadał on rzeczywistości. Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, wiążące się z właściwym zastosowaniem odpowiednich norm materialnoprawnych, uzależnione jest od uprzedniego dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania materiału dowodowego oraz jego rozpatrzenia i swobodnej oceny, w myśl reguł określonych w przepisach art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że orzekające organy podatkowe wywiązały się z dyrektyw postępowania, wynikających ze wskazanych przepisów. Wyczerpano bowiem wszystkie możliwości dowodowe zmierzających do ustalenia rzeczywistego stanu technicznego budynków i budowli. Ustalenia te poczynione zostały w sposób prawidłowy i pełny. W rezultacie mogły one stanowić podstawę odniesienia się przez organ podatkowy do odpowiednich norm prawa materialnego, w tym przypadku do przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych ( tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.). W ocenie Sądu, Kolegium prawidłowo wyjaśniło, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gruntami, budynkami i budowlami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej są grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z powyższego przepisu wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Od tej zasady istnieje jednak odstępstwo. W przypadku, gdy przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, nie może on być traktowany jako związany z działalnością gospodarczą. Pojęcie "względów technicznych" nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, należy zatem przyjąć rozumienie wynikające z języka potocznego i pomocniczo z przepisów prawa budowlanego. Jeżeli stan techniczny budynku jest katastrofalny i grozi zawaleniem, można uznać, iż nie może być tam prowadzona działalność gospodarcza. Zdaniem Sądu, nieusprawiedliwiony jest podnoszony przez Kolegium argument, iż wyłączenie budynku z opodatkowania ze względów technicznych może mieć miejsce jedynie w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o opróżnieniu bądź wyłączeniu z użytkowania w całości lub w części budynku ze względu na ich zły stan. Twierdzenie, iż decyzja organów nadzoru budowlanego jest podstawą do wykazania, że w budynku nie może być prowadzona działalność gospodarcza nie ma żadnego uzasadnienia, bowiem wymogu takiego nie przewiduje art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ani inny przepis tej ustawy. Dla ustalenia tych okoliczności organ podatkowy może posłużyć się przepisami prawa budowlanego lub też wykorzystać przewidziane w Ordynacji podatkowej środki dowodowe, np. opinię wydaną przez biegłego (rzeczoznawcę budowlanego) uprawnionego do oceny stanu technicznego budynków i budowli. Jak wynika z akt sprawy , w postępowaniu wyjaśniającym stan techniczny budynków gorzelni należących do Spółki ustalony został w oparciu o opinię biegłego z zakresu budownictwa, ilustrującą stopień zużycia technicznego budynku gospodarczego, budynku przemysłowego i budynku kotłowni wraz z kominem. Opinia zawiera jednoznaczne wnioski, że poddane ocenie obiekty, z wyjątkiem pomieszczeń mieszkalnych na pierwszym piętrze budynku przemysłowego, są w stanie średnim, dobrym lub zadawalającym i nie stwarzają zagrożenia dla użytkowników. We wnioskach końcowych biegły wprost stwierdził, że budynek gospodarczy, przemysłowy ( z wyjątkiem części administracyjno – mieszkalnej na I piętrze ) oraz budynek kotłowni może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Podkreślić należy, że stosownie do dyspozycji art. 191 Ordynacji podatkowej, orzekające organy dokonały niezbędnej oceny, figurującej w aktach sprawy opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego, będącej dowodem w skontrolowanym postępowaniu podatkowym. O postępowaniu tym nie można powiedzieć, że nie przeprowadzono go w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zdaniem Sądu, przeprowadzono je starannie, o czym świadczy fakt, że pełnomocnikowi Spółki zagwarantowano pełne prawo do zadawania pytań biegłemu w związku z przedstawioną przez niego opinią. Biegły udzielił mu wyczerpujących odpowiedzi. Potwierdza to dołączony do akt sprawy protokół z przesłuchania biegłego. Poza tym uzasadnienie zaskarżonej decyzji jasno określa przesłanki, które legły u podstaw rozstrzygnięcia Kolegium. W tych okolicznościach prawidłowe jest stanowisko Kolegium, że Spółka nie może skutecznie argumentować, iż przedmiot opodatkowania - w myśl art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Skoro tak, to za nieusprawiedliwiony należy uznać zarzut naruszenia art. 2 ust.1 pkt 3 cyt. ustawy. Przepis ten przewiduje, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Dla porządku należy tylko zaznaczyć, że sprawa dotyczy podatku od nieruchomości za 2005 r., zatem mniej czytelnym staje się powoływanie przez orzekające organy późniejszego tekstu jednolitego tej ustawy ( z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm. ), co nie zmienia jednak wyrażonej oceny o legalności zbadanego rozstrzygnięcia. Z tych też względów bez znaczenia był podnoszony na rozprawie argument strony skarżącej, że decyzją Wójta Gminy z dnia [...] uchylona została przez niego jego wcześniejsza decyzja z dnia [...] w sprawie podatku od nieruchomości za 2006 r., jak też okoliczność, iż Spółka dopiero po siedmiu latach od zawarcia aktu notarialnego została ujawniona w księdze wieczystej jako właściciel zakupionej nieruchomości. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.