II SA/Gl 553/07
WyrokWSA w Gliwicach2007-12-14
Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Ewa Krawczyk, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca obowiązek oddzielenia każdego mieszkania od dróg komunikacji ogólnej drzwiami dymoszczelnymi o klasie odporności ogniowej co najmniej EI 30 jest prawidłowo zaadresowana do Spółdzielni w sytuacji, gdy własność lokali została przeniesiona na mieszkańców?Ratio decidendi
Decyzja nakładająca obowiązek oddzielenia każdego mieszkania od dróg komunikacji ogólnej drzwiami dymoszczelnymi o klasie odporności ogniowej co najmniej EI 30 jest niewykonalna i tym samym wadliwa, jeśli została skierowana do Spółdzielni jako zarządcy budynku, a własność lokali została przeniesiona na mieszkańców. Spółdzielnia nie posiada uprawnień do ingerencji w cudzą własność ani środków prawnych do wyegzekwowania od właścicieli zgody na wymianę drzwi wejściowych, co czyni nałożony obowiązek niemożliwym do wykonania przez Spółdzielnię.Stan faktyczny
Spółdzielnia została zobowiązana decyzjami organów Państwowej Straży Pożarnej do wykonania szeregu obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej budynków mieszkalnych, w tym m.in. oddzielenia mieszkań od dróg komunikacji drzwiami dymoszczelnymi. Spółdzielnia kwestionowała te obowiązki, wskazując m.in. na datę budowy budynków i koszty. Po uchyleniu części decyzji przez WSA i ponownym rozpoznaniu sprawy, organ II instancji utrzymał w mocy obowiązek oddzielenia mieszkań drzwiami dymoszczelnymi, wskazując, że może być on wykonany w inny sposób. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie zasady dwuinstancyjności i niewykonalność decyzji w związku ze zmianą stanu faktycznego (przeniesienie własności lokali na mieszkańców).Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu, zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Starszy referent Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2007 sprawy ze skargi Spółdzielni [...]w W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu, 2. zasądza na rzecz skarżącej od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. kwotę [...] złotych ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W wyniku przeprowadzonej w dniach [...] i [...]r. kontroli obiektów Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w W., działając jako organ I instancji, decyzją z dnia [...]r. nr [...] nakazał Spółdzielni [...] w W. wykonanie w terminie do [...]r. w budynkach mieszkaniowych wielorodzinnych zlokalizowanych w W.przy ul. [...] nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] obowiązków polegających na:
1. wykonaniu zewnętrznej pionowej drogi ewakuacyjnej,
2. wyposażeniu istniejącej drogi ewakuacyjnej w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub w samoczynne urządzenia oddymiające uruchamiane za pomocą systemu wykrywania dymu,
3. oddzieleniu komór zsypowych od drogi ewakuacyjnej ścianą EI 60 i drzwiami EI 30,
4. zabudowaniu na wejściu do piwnic lokatorskich drzwi EI 30.
Jednocześnie powołując się na treść § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) organ I instancji stwierdził, że nakazane obowiązki mogą być spełnione w inny sposób, stosownie do wskazań odpowiedniej ekspertyzy technicznej uzgodnionej ze [...] Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w K. W uzasadnieniu stwierdzono, powołując się na wyniki przeprowadzonych kontroli, że w objętych decyzją budynkach doszło do przekroczenia o ponad [...] % dopuszczalnej długości dojścia ewakuacyjnego z najwyżej położonych mieszkań. Droga ta nie jest nadto zabezpieczona przed zadymianiem. Nie są też wydzielone właściwie na poszczególnych kondygnacjach komory zsypowe, a zejścia do piwnic lokatorskich nie są zamykane drzwiami EI 30. Stan taki powoduje, że w przypadku pożaru dymy i gazy pożarowe, które wydostaną się na drogę ewakuacyjną, rozprzestrzenią się bez przeszkód na pozostałe kondygnacje utrudniając lub uniemożliwiając opuszczenie przez ludzi zagrożonej strefy. W odwołaniu od tej decyzji Spółdzielnia [...] w W. wniosła o uchylenie obowiązków sformułowanych w jej punktach 1, 2 i 3 zarzucając, iż budynki zostały wzniesione zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie ich realizacji i dlatego nie mogą one stwarzać zagrożenia życia ludzi. Nadto, z uwagi na usytuowane w budynkach okna, niewykonalne jest zrealizowanie zewnętrznej drogi ewakuacyjnej. Brak jest nadto, zdaniem Spółdzielni, podstaw prawnych do nałożenia obowiązku wykonania w budynkach urządzeń oddymiających, a w sytuacji gdy komory zsypowe są nieczynne brak też jest podstaw do oddzielenia ich ścianą EI 60 i drzwiami EI 30. Podniesiono nadto konsekwencje finansowe wykonania nałożonych obowiązków, które musieliby ponieść mieszkańcy budynków.
W wyniku rozpoznaniu wniesionego odwołania [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w zakwestionowanej przez odwołującą się części dotyczącej pkt 1, 2 i 3 i nakazał wykonanie w terminie do [...] r. w objętych postępowaniem budynkach mieszkalnych obowiązków polegających na:
1. oddzieleniu każdego mieszkania od poziomych dróg komunikacji ogólnej drzwiami dymoszczelnymi o klasie odporności ogniowej co najmniej EI 30,
2. zabudowaniu w najwyższej części klatki schodowej samoczynnych urządzeń oddymiających uruchamianych za pomocą systemu wykrywania dymu,
3. zabudowaniu w wejściach do komór zsypu na każdej kondygnacji drzwi o klasie odporności ogniowej co najmniej EI 30.
Jako podstawę nałożenia tych obowiązków powołał przepisy § 246 ust. 5 pkt 1, 2 i 3, § 216 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz § 11 i 12 ust. 2 obowiązującego w dacie orzekania rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 121, poz. 1138). W uzasadnieniu podniósł, iż jedyna droga ewakuacyjna w budynkach wymaga przejścia po pojedynczych biegach schodowych i odcinkach poziomych korytarzy, wokół centralnie usytuowanych szybów windowych i komór zsypowych. Budynki nie posiadają urządzeń służących do oddymiania tejże drogi. Nie ma w nich przedsionków przeciwpożarowych, a drzwi do poszczególnych mieszkań prowadzą bezpośrednio na drogi ewakuacyjne. Drzwi te, jak i drzwi do piwnic i komór zsypowych, nie zapewniają ograniczenia w rozprzestrzenianiu się dymu i ognia. Istniejące rozwiązania nie zapewniają zatem możliwości bezpiecznego opuszczenia budynku w razie pożaru lub zagrożenia pożarem.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Spółdzielnia [...] w W. wniosła o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem: § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. przez pominięcie faktu, że budynki te zostały wzniesione przed wejściem tego rozporządzenia w życie, art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.) przez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania oraz § 11 i § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków. W uzasadnieniu skargi podtrzymano zarzuty sformułowane wcześniej w odwołaniu.
Wyrokiem z dnia 21 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 398/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 1 i 3 oraz orzekł, że w tej części decyzja drugoinstancyjna nie podlega wykonaniu natomiast w pozostałej części skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał m.in., że podzielić należy stanowisko organu II instancji, iż objęte postępowaniem budynki był on zobowiązany traktować jako budynki wysokie. Wynika to bowiem z treści § 8 pkt 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych w związku z § 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków. W świetle wskazanych przepisów nie ma nadto znaczenia data budowy objętych postępowaniem budynków oraz sposób ich kwalifikacji według przepisów warunków technicznych obowiązujących w dacie ich projektowania i realizacji. Brak jest też podstaw do twierdzenia, że z uwagi na datę budowy budynków organy Państwowej Straży Pożarnej nie były uprawnione do wydawania nakazów zmierzających do dostosowania budynków do obowiązujących w datach orzekania wymogów w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Organy orzekające nie wykazały jednak w sposób zadowalający by realizacja nałożonych w pkt 1 i 3 obowiązków mogła przyczynić się do poprawy technicznych możliwości ewakuacji ludzi, o jakich mowa w § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków. W tej części sprawa winna zatem zostać rozpoznana ponownie, z uwzględnieniem zawartych w uzasadnieniu wyroku wskazań.
W wyniku ponownego rozpoznania odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w W., tym razem jedynie w części dotyczącej obowiązków określonych w pkt 1 i 3, decyzją z dnia [...]r. nr [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. uchylił decyzję pierwszoinstancyjną w części dotyczącej pkt 1 i 3 i nakazał wykonanie w terminie do dnia [...]r. w przedmiotowych budynkach mieszkalnych oddzielenia każdego mieszkania od dróg komunikacji ogólnej drzwiami dymoszczelnymi o klasie odporności ogniowej co najmniej EI 30 z zaznaczeniem, że nakazany obowiązek może być wykonany także w inny sposób. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał m.in., iż ponowna analiza istniejących warunków technicznych w przedmiotowych budynkach wykazała, że stan tych obiektów należy uznać za zagrażający życiu ludzi. Dokonując analizy przyjęto za podstawę rozważań charakterystyczny scenariusz rozwoju zdarzeń w czasie pożaru oraz czynniki decydujące o możliwości ewakuacji, takie jak m. in.: temperatura na drogach ewakuacji, zadymienie (widoczność, toksyczność), czas ewakuacji, czas, w którym może zostać podjęta interwencja. Jako zdarzenie charakterystyczne przyjęto pożar w jednym z mieszkań zlokalizowanych na niższych piętrach budynku dochodząc do wniosku, iż w zależności od konkretnych okoliczności przejście obok objętego pożarem mieszkania, w istniejących warunkach technicznych budynku, może okazać się niemożliwe, a tym samym nie będzie możliwe bezpieczne zejście na kondygnację poniżej miejsca pożaru. Dym wypływający z mieszkania unosić się będzie do góry, a w związku z brakiem urządzeń oddymiających zacznie wypełniać przestrzeń komunikacyjną, ograniczając widoczność i utrudniając poruszanie, a z uwagi na toksyczność - zagrażając nadto zdrowiu i życiu ludzi, którzy w tym czasie znajdą się poza lokalami mieszkalnymi. Wydana w tej sprawie decyzja administracyjna powinna więc zobowiązywać do wykonania zadań, które zapewnią spełnienie określonych w przepisach prawa wymagań mających na celu ułatwienie ewakuacji ludzi w sytuacji zagrożenia pożarowego. Po zrealizowaniu obowiązku zawartego w decyzji przestrzeń komunikacyjna złożona z pojedynczych biegów i korytarzy na poszczególnych piętrach pełnić będzie rolę analogiczną do typowej i odpowiednio wydzielonej klatki schodowej, chronionej przed pożarem, co oznacza, że w istniejących warunkach technicznych budynków, może być uznana za miejsce bezpieczne. Organ II instancji dodatkowo wskazał, że aby umożliwić wykonanie obowiązku uwzględnił podnoszone wcześniej przez stronę argumenty, związane z koniecznością wcześniejszego zaplanowania wydatków. Dlatego też uznano, iż realnym terminem wykonania obowiązku powinien być koniec [...]r., co pozwoli nie tylko zaplanować środki finansowe, ale i przeprowadzić procedurę wymaganą prawem zamówień publicznych.
Pismem z dnia [...]r. Spółdzielnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji zarzucając otrzymanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów proceduralnych w postaci nie zapewnienia skarżącej dwuinstancyjnego postępowania, nie poinformowanie o dokonanych czynnościach wyjaśniających oraz naruszenie zasady res iudicata. Zdaniem bowiem skarżącej wyrok Sądu stwierdzający, iż w uchylonej części decyzja nie podlega wykonaniu uniemożliwia podjęcie kolejnego postępowania w tej samej sprawie. Nadto, zdaniem skarżącej, zaskarżona decyzja narusza prawo materialne albowiem nie wskazuje w jaki sposób drzwi dymoszczelne mogą ułatwić ewakuację ludzi, nie wskazuje też związku przyczynowego pomiędzy realizacją nałożonego obowiązku, a poprawą właściwości technicznej budynku.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zaakcentował, iż skarżąca Spółdzielnia brała czynny udział w toczącym się od roku [...] postępowaniu, w tym w przeprowadzonych w [...] r. oględzinach
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że dotknięta ona jest uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, aczkolwiek z przyczyn wykraczających poza zakres skargi. Zdaniem tut. Sądu zaskarżona decyzja narusza bowiem, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, art. 107 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.
Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 107 § 1 k.p.a. koniecznym składnikiem każdej prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej winno być poprawne oznaczenie jej adresata, a więc strony lub stron postępowania, do których praw bądź obowiązków odnosi się podjęte rozstrzygnięcie. Podejmując jakiekolwiek postępowanie administracyjne organy administracji publicznej winny zatem w pierwszej kolejności jednoznacznie ustalić podmioty, do których przyszłe rozstrzygnięcie ma być kierowane. Kolejnym, w myśl przywołanego przepisu,. koniecznym elementem każdej decyzji administracyjnej winno być podjęte przez orzekający w sprawie organ administracji publicznej rozstrzygnięcie zwane osnową. To właśnie ono wskazuje bowiem w jaki sposób organ rozpoznał sprawę administracyjną co do istoty bądź w jaki inny sposób zakończył prowadzone przez siebie postępowanie. Z tego względu rozstrzygnięcie musi być zawsze zredagowane w sposób jasny i precyzyjny, a jego sens musi być jednoznaczny, nie dopuszczając niedomówień i różnych możliwości interpretacyjnych – por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 czerwca 1996 r., SA/Gd 1537/95, LEX nr 44086. Rozstrzygnięcie, o którym mowa, poza wymogiem precyzji oraz adekwatności zarówno do stanowiącego jego podstawę przepisu prawa, jak też ustalonego stanu faktycznego, musi nadto być możliwe do wykonania. Decyzja już w dacie jej wydania niemożliwa do wykonania, o ile niewykonalność ta ma charakter trwały, jest bowiem dotknięta wadą kwalifikowaną (por. art. 156 § 1 k.p.a.) wymagającą stwierdzenia nieważności orzeczenia natomiast decyzja, której niewykonalność powstała później winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego w drodze np. jej uchylenia bądź stwierdzenia wygaśnięcia. Za niewykonalną (w tym trwale niewykonalną) uznać należy decyzję, w której orzeczone czynności składające się na treść obowiązków i uprawnień adresata są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 1986 r., III SA 1146/85, ONSA 1986, nr 1, poz. 12. Decyzja jest zatem niewykonalna wówczas, gdy zachodzi przeszkoda w jej wykonaniu wynikająca z określonych przepisów prawa lub jest ona faktycznie niemożliwa do wykonania – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 1985 r., I SA 1090/84, niepubl. Nie stanowią natomiast przyczyny niewykonalności ani przeszkody ekonomiczne, ani finansowe albo też trudności techniczne - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 1984 r., I SA 804/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 123.
Przystępując do szczegółowych rozważań w pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach związany jest oceną wyrażoną przez ten Sąd w wyroku z dnia 21 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Gl 398/06 i nie może ocenić odmiennie kwestii przez Sąd ten przesądzonych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w obecnym składzie nie podejmuje zatem po raz wtóry rozważań dotyczących prawidłowego potraktowania objętych postępowaniem budynków jako budynków wysokich, jak również dopuszczalności wydawania nakazów w odniesieniu do budynków już istniejących, albowiem kwestie te zostały przesądzone w przywołanym wyżej wyroku i zarzuty ówczesnej skargi w tej części zostały uznane za bezzasadne. Rozważenia wymaga natomiast prawidłowość wydanej przez organ II instancji ponownej decyzji w kontekście wykonania zawartych w wyroku z dnia 21 lutego 2007 r. wskazań obligujących organ II instancji do ponownego rozpatrzenia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej w części dotyczącej pkt 1 i 3, jak również jej prawidłowość w obliczu istotnej zmiany stanu faktycznego. W myśl bowiem przedłożonego na rozprawie pisma Zarządu Spółdzielni [...] z dnia [...] r. w budynkach objętych postępowaniem przeniesiono na osoby, którym przysługiwało uprzednio spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego własność [...] lokali, a w ciągu najbliższego miesiąca przewiduje się przeniesienie własności lokali kolejnych kilkunastu mieszkań. W konsekwencji dogłębnej oceny wymagała poprawność uznania przez organ II instancji za właściwego adresata nałożonych nią obowiązków Spółdzielni [...]. W świetle zmienionego stanu faktycznego kwestia ta budzi istotne wątpliwości, które, jak wynika z akt sprawy, nie były przedmiotem rozważań w trakcie postępowania drugoinstancyjnego. Wskazać w tym miejscu należy, że użyte w osnowie zaskarżonej decyzji określenie cyt. "oddzielić każde mieszkanie od dróg komunikacji ogólnej drzwiami dymoszczelnymi" nie informuje w sposób jednoznaczny czy w zamiarze chodzi o montaż w obrębie korytarza, jeszcze przed wejściowymi drzwiami do mieszkania, odrębnych drzwi dymoszczelnych (o ile taka dodatkowa instalacja, ograniczająca powierzchnię korytarzową jest technicznie wykonalna), czy też drzwi te, ze względów technicznych, zastąpić mają dotychczasowe wejście do mieszkania. Wskazany brak precyzji powoduje w konsekwencji niejasność co do poprawnego oznaczenia adresata decyzji, który tak sformułowany obowiązek miałby wykonać. O ile bowiem w wypadku montażu dodatkowych drzwi, które znajdowałyby się poza obrębem mieszkania, nałożenie na Spółdzielnię jako zarządcę budynku przewidzianego w decyzji obowiązku w szczególnych okolicznościach mogłoby być uzasadnione i poprawne, o tyle gdyby drzwi dymoszczelne miały zastąpić dotychczasowe drzwi do mieszkań to w przypadku odrębnej własności lokalu, nałożenie na Spółdzielnię wskazanej powinności wydaje się błędne. Zarząd budynkiem, wbrew wypowiedzianym w trakcie rozprawy w dniu 14 grudnia 2007 r. twierdzeniom pełnomocnika organu II instancji, nie daje bowiem Spółdzielni uprawnień do ingerencji w cudzą własność. W sytuacji zatem gdy drzwi wejściowe wraz z całym mieszkaniem stanowią przedmiot własności innej osoby Spółdzielnia nie ma prawa samodzielnie wykonać czynności, o których mowa, nie posiada też żadnych środków prawnych umożliwiających wyegzekwowanie od właściciela mieszkania stosownej zgody na wymianę drzwi, a tym samym tak zaadresowana decyzja w istocie jest niewykonalna. Notabene warto zauważyć, że nawet w przypadku własnościowych mieszkań spółdzielczych, a nie tylko własności wyodrębnionej, trudno doszukać się podstawy prawnej zezwalającej Spółdzielni na dokonanie przymusowej wymiany legalnie zakupionych i zainstalowanych przez właściciela mieszkania drzwi np. antywłamaniowych (dozwolonych przez prawo i promowanych poprzez stosowne zniżki przez instytucje ubezpieczeniowe) i zamocowanie w to miejsce nie pełniących tej roli drzwi przeciwdymowych. Kwestii tych organ II instancji nie rozważył pomimo, że w wyroku z dnia 21 lutego 2007 r. Sąd wskazał, że oba zabezpieczenia (zarówno antywłamaniowe, jak też przeciwdymne) mogą występować łącznie.
Wymogu formułowania osnowy w sposób jednoznacznie kreujący prawa i obowiązki nie spełnia natomiast zawarte w rozstrzygnięciu stwierdzenie, iż "nakazany obowiązek może być wykonany w sposób inny, stosownie do postanowień § 2 ust. 2 cyt rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 roku". Po pierwsze bowiem w rozstrzygnięciu wskazano adresatowi nie cel, który osiągnąć można różnymi metodami, lecz precyzyjne zachowanie w postaci oddzielenia każdego mieszkania od dróg komunikacji ogólnej drzwiami dymoszczelnymi o klasie odporności ogniowej co najmniej EI 30. W konsekwencji klauzula, o której mowa, jest zdecydowanie nieklarowna, nie istnieje bowiem inna metoda wykonania obowiązku oddzielenia mieszkania od dróg komunikacji ogólnej drzwiami dymoszczelnymi oprócz dokładnej realizacji szczegółowo określonej powinności. Nadto organ II instancji wskazał błędnie jako podstawę ww. klauzuli § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., który dotyczy jedynie przypadków nadbudowy, przebudowy i zmiany sposobu użytkowania budynków istniejących lub ich części, nie odnosi się zatem w ogóle do okoliczności przedmiotowej sprawy.
Dodatkowo wskazać także należy, że pomimo zawartych w wyroku tut. Sądu wskazań by organ II instancji wykazał wpływ odizolowania drzwiami, o których mowa, na możliwość ewakuacji lokatorów poszczególnych mieszkań organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skoncentrował się jedynie na osobach przebywających w innych mieszkaniach niż ogarnięte pożarem. Całkowicie pominął natomiast zbadanie w jaki sposób drzwi ograniczające wypływ dymu z mieszkań ogarniętych pożarem wpłyną na bezpieczeństwo mieszkańców właśnie w tych lokalach przebywających.
Sąd podkreśla w tym miejscu, że próba zwiększenia bezpieczeństwa mieszkańców, stanowiąca w sposób wyraźny zamierzony przez orzekające w sprawie organy cel, niewątpliwie winna być akceptowana i doceniona. Aby jednak cel ten mógł zostać osiągnięty decyzja nakładająca obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej musi być adekwatna do okoliczności sprawy, nakładać precyzyjnie określone obowiązki na właściwie oznaczonego adresata, a obowiązki te muszą być istotnie konieczne i możliwe do wykonania.
Ustosunkowując się do treści skargi Sąd nie podziela natomiast sformułowanych przez skarżącą zarzutów co do naruszenia przez organ II instancji prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, zasady dwuinstancyjności postępowania oraz zasady res iudicata. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, których to faktów skarżąca nie zanegowała, brała ona bowiem udział w dodatkowo przeprowadzonych przez organ II instancji oględzinach, mogła też wypowiedzieć się co do zebranych dowodów. Nadto uchylenie przez tut. Sąd w części decyzji drugoinstancyjnej obligowało organ II instancji, w myśl zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 lutego 2007 r. wskazań, do ponownego rozpoznania w tej części wniesionego odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji. Zarzutu naruszenia zatem wskutek wydania kolejnego rozstrzygnięcia zasady dwuinstancyjności i zasady powagi rzeczy osądzonej nie można uznać za zasadny.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na wniosek skarżącej na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło