I SA/Kr 357/07
WyrokWSA w Krakowie2007-12-17
Skład orzekający: Józef Gach, Beata Cieloch, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo orzekł o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (członka zarządu spółki z o.o.) za zaległości podatkowe spółki, mimo że sąd upadłościowy stwierdził brak podstaw do orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z powodu niezgłoszenia upadłości w terminie bez winy członka zarządu?Ratio decidendi
Organ podatkowy naruszył art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ pominął prawomocne postanowienie sądu upadłościowego stwierdzające brak winy członka zarządu w niezgłoszeniu upadłości spółki w terminie. Zgodnie z art. 365 § 1 KPC, prawomocne orzeczenie sądu wiąże inne organy państwowe i administracji publicznej, w tym organy podatkowe. W związku z tym, istnienie takiego postanowienia wyłącza odpowiedzialność osoby trzeciej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej M. D.-R. jako członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Organ podatkowy uznał, że spółka była w stanie niewypłacalności od 31 sierpnia 2001 r., a upadłość została zgłoszona dopiero 16 listopada 2001 r., co skutkowało orzeczeniem odpowiedzialności M. D.-R. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 116, poprzez wadliwą interpretację przesłanek zwalniających z odpowiedzialności, twierdząc, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym czasie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 357/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach (spr), Sędziowie: WSA Beata Cieloch, WSA Maria Zawadzka, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2007r., sprawy ze skargi M. D. - R., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 1.598zł ( tysiąc pięćset dziewięćdziesiąt osiem złotych).
Zaskarżoną decyzją - po rozpatrzeniu odwołania - utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Nr [....] orzekającą o odpowiedzialności M. D. - R. za zaległości podatkowe Krakowskiego Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. z siedzibą w K, zwanej dalej "Spółką", w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące czerwiec i sierpień 2001 r. w kwotach odpowiednio 1 812, 80 gr. i 8 700, 20 gr. wraz z odsetkami za zwłokę od tych zaległości w kwocie 9 115 zł.
Decyzje te zostały wydane w następującym stanie faktycznym: M. D. - R. pełniła funkcję członka jednoosobowego zarządu Spółki m.in. w okresie powstania zobowiązań podatkowych z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące czerwiec i sierpień 2001 r. Zaliczki te na skutek ich nie uiszczenia w terminie stały się zaległościami, co zostało potwierdzone odrębnymi decyzjami o odpowiedzialności podatkowej spółki, jako płatnika. Z kolei w dniu 31 sierpnia 2001 r. zobowiązania spółki przekroczyły wysokość jej aktywów i zgodnie z art. 5 § 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2001 r. Nr 118 póz. 512 ze zm.) była ona obowiązana jako prezes zarządu Spółki zgłosić jej upadłość w terminie 14 dni. Obowiązku tego jednak nie dopełniła, gdyż zgłosiła upadłość spółki dopiero w dniu 16 listopada 2001 r. W związku z tym organ podatkowy l instancji wszczął postępowanie podatkowe i po jego przeprowadzeniu wydał decyzję o jej odpowiedzialności podatkowej. Organ II instancji zaś nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania i podzielił stanowisko organu l instancji iż zaistniały wszystkie przesłanki do orzeczenia o przedmiotowej odpowiedzialności.
Z powyższymi rozstrzygnięciami M. D. - R. nie zgodziła się i w skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] wniosła ona o jej uchylenie z powodu naruszenia przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 póz. 60 ze zm.)., zwanej dalej "Op",:
1) w zakresie regulującym postępowanie, co skutkowało niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i miało wpływ na wynik sprawy,
2) art. 116 Op. poprzez wadliwą interpretację przesłanek zwalniających z odpowiedzialności i w rezultacie jego niewłaściwym zastosowaniu.
Z motywów skargi wynika iż wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym czasie. Na dowód tego skarżąca przedłożyła bowiem w trakcie postępowania podatkowego postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie Wydz. [...] sygn. akt [...] z [...] grudnia 2004 r., w którym postanowiono stwierdzić, iż wobec niej brak jest podstaw do orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji reprezentanta lub pełnomocnika przedsiębiorcy, członka rady nadzorczej i komisji rewizyjnej w spółce akcyjnej, z o.o. lub spółdzielni.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko wyjaśnił, że treść powołanego przez skarżącą postanowienia Sądu Upadłościowego nie jest równoznaczna z przyznaniem, że wniosek o ogłoszenie upadłości został uznany przez ten sąd jako złożony z zachowaniem terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169 póz. 1387): "Do odpowiedzialności osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed dniem 1 stycznia 2003 r. - uwaga sądu) stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy." Z kolei wg. art. 116 § 1 w tym brzmieniu "Za zaległości podatkowe spółki z o.o. i spółki akcyjnej odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna chyba że członek zarządu wykaże, że zgłoszenie upadłości zostało dokonane we właściwym czasie (...) albo, że nie zgłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy. Z przepisu tego wynika, że przesłanką negatywną orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej jest nie tylko wykazanie przez członka zarządu spółki kapitałowej iż zgłoszenie upadłości tej spółki nastąpiło we właściwym czasie, (co w rozpoznanej sprawie nie miało miejsca, co wynika z prostego porównania daty na którą sporządzono bilans spółki
wykazujący niedobór majątku na pokrycie jej zobowiązań, tj. 30 sierpień 2001 r., a datą złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości tj. 16 listopad 2001 r.), lecz również wykazanie przez tego członka, że nie zgłoszenie upadłości spółki kapitałowej we właściwym czasie nastąpiło bez jego winy (co w rozpoznanej sprawie miało miejsce i zostało wbrew temu co twierdzą organy podatkowe przesądzone powoływanym przez skarżącą postanowieniem sądu upadłościowego). Zwrócić bowiem należy uwagę na to, że postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 172 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 1991 r., Nr 118, póz. 512 ze zm.) z przepisu tego wynika, że nie orzeka się zakazu w nim przewidzianego gdy nie zgłoszenie upadłości w terminie nastąpiło bez winy członka zarządu spółki kapitałowej. Zgodnie zaś z art. 365 § 1 kpc orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, a więc i organy podatkowe. Nie ulega zatem wątpliwości, że pomijając rozstrzygnięcie w powołanym przez skarżącą postanowieniu sądu, organy te naruszyły art. 116 § 1 Op.
Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na to, iż obecnie obowiązują art. 373 i art. 374 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60 póz. 535 ze zm.), które wprowadzają odmienności do dotychczasowej regulacji. W związku z tym postanowienie Sądu wydane na ich podstawie nie zawsze samo przez się przesądza o nie zgłoszeniu wniosku o ogłoszeniu upadłości we właściwym czasie bez winy członka spółki kapitałowej.
W tym stanie sprawy skarga jest uzasadniona. Z tego względu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowił zgodnie z art. 200 tej ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 póz 1649 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło