IV SA/Wr 378/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Protokolant Aneta Januszkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A. J. G. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych stwierdza nieważność decyzji I i II instancji. Marszałek Województwa D. decyzją z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 8 lit. c, art. 71 ust. 1, 2, 6 i 7 w zależności od terminu złożenia pełnej dokumentacji, art. 72 ust. 3 w zależności od wysokości zasiłku i ust. 6, art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zależności od okresu na jaki przysługuje zasiłek ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm./ i § 2 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 6 października 2004r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, dodatku szkoleniowego, stypendium i dodatku aktywizacyjnego /Dz.U. Nr 219, poz. 2222/ oraz art. 71 us. 1 pkt 6 /ii/ rozporządzenia Rady /EWG/ nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników, osób pracujących na własny rachunek i członków ich rodzin przemieszczających się w obrębie Wspólnoty, z późniejszymi zmianami /Dz.U. (WE) L 149 z 5 lipca 1971r. z póź. zm./ oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego /tj. Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 z póź. zm./ przyznał A. G. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 14 czerwca 2006r. w wysokości 639,50 PLN brutto miesięcznie, na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, podlegający waloryzacji na zasadach określonych w art. 72 ust. 6 ustawy, wypłacany przez Powiatowy Urząd Pracy w J. G. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż na podstawie przedstawionych dokumentów dotyczących zatrudnienia, w tym zatrudnienia jako pracownik powracający w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady /EWG/ nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971r. przywołanych na wstępie decyzji wynika, że przysługuje A. G. zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 639,50 PLN brutto miesięcznie, stanowiącej 120% kwoty zasiłku określonej w art. 72 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ponieważ okres uprawniający do zasiłku wynosi 27 lat i 11 miesięcy, w dniu złożenia pełnej dokumentacji, a stosunek pracy z holenderskim pracodawcą został rozwiązany: wygaśnięcie umowy. Zasiłek wypłacany będzie przez instytucję miejsca zamieszkania, zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt b /ii/ rozporządzenia Rady /EWG/ z dnia 14 czerwca 1971r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników, osób pracujących na własny rachunek i członków ich rodzin przemieszczających się w obrębie Wspólnoty, którym jest właściwy dla miejsca zamieszkania Powiatowy Urząd Pracy w J.G. Prawo do zasiłku przysługuje pod warunkiem, że nie zajdą okoliczności powodujące jego utratę. Decyzją z dnia [...] [...] Starosta J., na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. Nr 99, poz. 1001 z póź. zm./ oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego /tj. Dz.U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 z póź. zm./ orzekł o utracie przez A. G. statusu osoby bezrobotnej z dniem 31 stycznia 2007r. oraz utracie zasiłku dla bezrobotnych z dniem 31 stycznia 2007r. W motywach decyzji podano, iż w dniu 21 lutego 2007r. do Urzędu Pracy wpłynęła decyzja z ZUS-u Nr [...] z dnia [...] o przyznaniu A. G. renty z tytułu niezdolności do pracy, od 1 czerwca 2006r., zgodnie z przepisami w/w ustawy w takim przypadku następuje utrata statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia 14 czerwca 2006r. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, iż jej data powinna zostać zmieniona z 14 czerwca 2006r. na 31 stycznia 2007r. bowiem utrata statusu osoby bezrobotnej nie mogła nastąpić od 14 czerwca 2006r. Zakwestionował prawidłowość wystawionego PIT-11 i wniósł o jego korektę. Nadto uważa, że nie może ponosić konsekwencji za podejmowanie decyzji przez ZUS i PUP. W piśmie oznaczonym datą 27 kwietnia 2006r. skarżący wskazał, że status bezrobotnego i prawo do zasiłku powinien utracić z dniem 21 lutego 2007r. tj. dnia, w którym osobiście poinformował PUP o nabyciu renty. Stwierdził brak podstaw prawnych do żądania zwrotu kwot nienależnie pobranych. Wojewoda D. decyzją z dnia [...] [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego /tj. Dz.U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm./ oraz art. 33 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. Nr 99, poz. 1001 z póź. zm./, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a zwłaszcza art. 2 ust. 1 pkt 2 - bezrobotny to osoba niezatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w pełnym wymiarze czasu pracy nie posiadająca prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy stanowi z kolei, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Z analizy sprawy wynika, że A. J. G. rejestrując się w PUP w J. G. w dniu 24 kwietnia 2006r. udokumentował, że jest osobą spełniającą definicję zawartą w cyt. wyżej przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Dokonał bowiem rejestracji po ustaniu udokumentowanego zatrudnienia, wykazał że jest zdolny i gotowy do pracy, oraz nie uzyskał prawa do renty. Zgłaszając się w wyznaczanych przez PUP terminach potwierdzał równocześnie swoją gotowość do podjęcia w każdym czasie zatrudnienia. Wskutek jednak nabycia na okres od 1 czerwca 2006r. do 31 grudnia 2007r. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, zaistniała sytuacja prawna wykluczająca możliwość figurowania strony w ewidencji PUP. Należy przy tym zauważyć, że nabycie renty nastąpiło po upływie 7 miesięcy od dnia złożenia przez A.J. G. stosownego wniosku a więc w czasie, kiedy strona posiadała status osoby bezrobotnej. Z chwilą zatem nabycia renty, A.J. G. nie powinien posiadać statusu osoby bezrobotnej. Innymi słowy, gdyby nie tak długie oczekiwanie na nabycie prawa do renty, A.J. G. po złożeniu w czerwcu w ZUS wniosku o przyznanie tego świadczenia i po jego nabyciu już z dniem 1 czerwca 2006r. nie mógłby figurować w ewidencji PUP jako bezrobotny. Ponieważ jednak bezrobotny w chwili rejestracji spełniał warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, a po znacznym upływie czasu, nie mając na bieg terminu żadnego wpływu, uzyskał prawo do renty, to fakt ten nie mógł rzutować na ocenę statusu osoby bezrobotnej z mocą wsteczną. Tym samym prawidłowym było orzeczenie wobec A. J. G. o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem wydania decyzji rentowej, czyli z dniem 31 stycznia 2007r. Podejmowanie takich decyzji o statusie, jest zgodne z wieloletnią linią orzeczniczą zarówno Naczelnego jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W świetle powyższego, nie można zatem zgodzić się z argumentami skarżącego o jedynej możliwości pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 21 lutego 2007r. tj. z datą osobistego poinformowania PUP o nabyciu renty. Uznając bowiem takie wnioskowanie, informacje tego rodzaju mogłyby być składane przez osoby bezrobotne w każdym czasie, bez względu na istniejący stan prawny. Z uwagi na fakt, iż sprawa rozpatrywana niniejszą decyzją dotyczy wyłącznie orzeczenia Starosty J. w zakresie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, toteż organ II instancji nie posiada podstaw prawnych do wypowiadania się w zakresie zwrotu zasiłku dla bezrobotnych. W skardze skarżący przedstawił okresy zatrudnienia u pracodawców zagranicznych oraz okoliczności z nimi związane. Podniósł, iż utrata statusu osoby bezrobotnej powinna nastąpić od dnia poinformowania PUP o przyznaniu przez ZUS w W. renty z tytułu niezdolności do pracy tj. od dnia 21 lutego 2007r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, z argumentacją przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 16 sierpnia 2007r. skarżący oświadczył, że cofa skargę z dnia 16 lipca 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ "Skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności". W niniejszej sprawie Sąd uznał cofnięcie skargi za niedopuszczalne, gdyż spowodowałoby ono utrzymanie w mocy decyzji dotkniętych wadą nieważności, a taką wadą dotknięte są decyzje obu instancji. Marszałek Województwa, decyzją z dnia [...] Nr [...], przyznał skarżącemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych /jako osobie pracującej za granicą/ od dnia 14 czerwca 2006r. w wysokości 639,50 PLN brutto miesięcznie, na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, który był wypłacany przez Powiatowy Urząd Pracy w J. G. Wskazano, iż prawo do zasiłku przysługuje pod warunkiem, że nie zajdą okoliczności powodujące jego utratę. W podstawie prawnej orzeczenia powołano m.in. art. 8 ust. 1 pkt 8 lit. "c" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. Nr 99, poz. 1001/, który stanowi "Do zadań samorządu województwa w zakresie polityki rynku pracy należy: realizowanie zadań wynikających z kooperacji systemów zabezpieczenia społecznego państw, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a i b, w zakresie świadczeń dla bezrobotnych, w szczególności wydawanie decyzji w sprawach świadczeń z tytułu bezrobocia". Decyzją z dnia [...] [...] Starosta J. orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej, z dniem 31 stycznia 2007r. oraz o utracie zasiłku dla bezrobotnych z dniem 31 stycznia 2007r. Powyższą decyzję podjęto na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b ustawy o promocji zatrudnienia w brzmieniu: "Do zadań samorządu powiatu w zakresie polityki rynku pracy należy: wydawanie decyzji o: a) uznaniu lub odmowie uznania danej osoby za bezrobotną oraz utracie statusu bezrobotnego; b) przyznaniu, odmowie przyznania, wstrzymaniu lub wznowieniu wypłaty oraz utracie lub pozbawieniu prawa do zasiłku, dodatku szkoleniowego, stypendium i innych finansowanych z Funduszu Pracy świadczeń niewynikających z zawartych umów". Przepis powołany w podstawie prawnej decyzji pierwszoinstancyjnej nie pozwalał jednak temu organowi administracyjnemu orzekać w sprawie. Przepis art. 8 ust. 1 pkt 8 lit. "c" powołanej ustawy bowiem zawiera wyrażenie "w sprawach świadczeń z tytułu bezrobocia" mieszczące w sobie kategorie, takich spraw jak utrata statusu bezrobotnego i utrata zasiłku dla bezrobotnych. Skoro tak, to właściwym w tego rodzaju sprawach był Marszałek Województwa a nie Starosta J. Właściwość Marszałka wynika z art. 8 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy, który stanowi "Do zadań samorządu województwa w zakresie polityki rynku pracy należy: orzekanie w sprawach świadczeń z tytułu bezrobocia". Z przepisu art. 1 ust. 3 pkt 1 wspomnianej ustawy, przy tym wynika, iż ustawa ma zastosowanie do obywateli polskich poszukujących i podejmujących zatrudnienie lub inną pracę zarobkową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zatrudnienie lub inną pracę zarobkową za granicą u pracodawców zagranicznych. W takiej sytuacji natomiast był skarżący, który w określonym czasie był zatrudniony u pracodawcy zagranicznego. Rozwiązania prawne zawarte w tym akcie prawnym względem tej kategorii osób są zatem rozwiązaniami szczególnymi. Dodać można, iż na mocy art. 9 ust. 1 pkt 15 cyt. ustawy starosta jedynie realizuje decyzje, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 8 lit. c. W świetle tego co zostało wykazane stwierdzić trzeba, iż decyzję z dnia 21 lutego 2007r. organ pierwszej instancji wydał z naruszeniem właściwości, co w konsekwencji skutkuje stwierdzenie jej nieważności /art. 156 § 1 pkt 1 kpa/. Przy rozpatrywaniu odwołania organ drugiej instancji nie spostrzegł, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą określoną w powołanym wyżej unormowaniu. Utrzymując w mocy decyzję z dnia 21 lutego 2007r. organ odwoławczy dopuścił się zatem rażącego naruszenia prawa /art. 156 § 1 pkt 2 kpa/. Stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji zwalnia Sąd od obowiązku merytorycznego rozstrzygnięcia zarzutów skargi. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.