I OZ 178/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1554/07 odmawiające H. D. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1554/07 oddalającego skargę H. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia oddalić zażalenie NSA/post. 1 – postanowienie ,,ogólne" Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1554/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił H. D. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1554/07 oddalającego skargę H. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu podano, że podane przez skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uprawdopodabniają wskazanej w art. 87 § 2 przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Warunkująca przywrócenie terminu przesłanka braku winy związana jest z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Stwierdzono, iż nie można uznać, że skarżąca w składaniu wniosku o uzasadnienie wyroku dochowała należytej staranności. Zgubienie zawiadomienia o terminie rozprawy, którą skarżąca ocenia jako ważną dla siebie, już samo w sobie nosi cechy nieprzykładania należytej wagi do sprawy oraz nie stanowi o niemożności choćby telefonicznego ustalenia stanu sprawy sądowoadministracyjnej, w tym ustalenia terminu rozprawy i zasięgnięcia wskazówek co do dalszego postępowania. Tymczasem, jak podano, skarżąca przez trzy tygodnie od ogłoszenia wyroku i ponad półtora miesiąca od dnia doręczenia zawiadomienia o rozprawie, nie przedsięwzięła żadnych środków świadczących o dbałości o swoje interesy. Sąd stwierdził, że ani podeszły wiek ani zły stan zdrowia skarżącej nie były przeszkodą, która uniemożliwiałaby dokonanie w terminie czynności procesowych, względnie wyręczenie się w ich dokonaniu np. bliską osobą. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wskazała, że przekroczenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło bez jej winy. Podała, że ukończyła 82 lata oraz ze względu na uraz stawu biodrowego nie może samodzielnie się poruszać, co szczególnie w okresie zimowym utrudnia jej egzystencję. Podała, iż pisma do sądu sporządzają w jej imieniu osoby trzecie, co znacznie wydłuża czas ich przygotowania. Wskazała ponadto, że w okresie, w którym wyznaczono rozprawę była chora i miała gorączkę, co było powodem zagubienia zawiadomienia o rozprawie. Stwierdziła, że dopiero w dniu 4 stycznia 2008 r., po telefonicznym kontakcie z prawnikiem z parafii, uzyskała informację o sposobie dowiedzenia się o terminie rozprawy, ponieważ prawnik podał jej numery telefonu do WSA. W tym dniu dowiedziała się, iż jej skarga została oddalona oraz że upłynął jej termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podała też, iż ma problemy z pamięcią oraz że jest dla niej krzywdzące, że sąd bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, złożenie przez nią wniosku po terminie, przypisuje jej niestaranności a nie wskazywanemu powyżej brakowi sprawności życiowej. Stwierdziła ponadto, że powyższe przyczyny spowodowały również jej nieobecność na rozprawie. Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, przywrócenie terminu do wniesienia ,,odwołania" oraz zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłat w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przewiduje możliwość przywrócenia uchybionego terminu, jednakże przy zachowaniu określonych przepisami warunków, tj. wynikających z art. 87 § 1 – 4. Jednym z nich, przewidzianym w § 2 art. 87 p.p.s.a. jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. Oznacza to, że przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest jedynie w sytuacji powstania przeszkody uniemożliwiającej zachowanie terminu przez stronę. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002r., sygn. akt V SA 793/03, publik.: Monitor Prawniczy 2002r., nr 23, s. 1059). Podnieść przy tym natomiast należy, że przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W warunkach sprawy podzielić należy ocenę dokonaną przez Sąd Wojewódzki, że wnioskodawczyni nie wykazała braku zawinienia po swojej stronie. Okoliczności bowiem podane we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie mogą zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego świadczyć o braku winy strony w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, gdyż nie są to okoliczności, którym można przypisać charakter przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Należy przychylić się do stanowiska Sądu I instancji, który stwierdził, że za taką okoliczność nie można uznać wskazywanego przez skarżącą zagubienia zawiadomienia o rozprawie. Podana przeszkoda nie uniemożliwiła jej choćby telefonicznego zasięgnięcia informacji co do stanu sprawy. Skarżąca ponadto nie wykazała, w szczególności poprzez załączenie dokumentacji lekarskiej, iż w czasie, w którym powinien być złożony wniosek o uzasadnienie wyroku była ona obłożnie chora czy hospitalizowana. Jeśliby nawet przyjąć, iż skarżąca w istocie była chora i nie mogła samodzielnie dokonać przedmiotowej czynności prawnej to, jak sama wskazała, mogła ona skorzystać z pomocy osób trzecich. W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.