I SA/Wa 1311/07

WyrokWSA w Warszawie2007-12-17

Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Maria Tarnowska, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, jeśli w innym postępowaniu, opierając się na tych samych dokumentach, stwierdził nabycie własności tej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, jeśli w innym postępowaniu, opierając się na tych samych dokumentach, stwierdził nabycie własności tej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. W przypadku sprzecznych wniosków organów w różnych postępowaniach, dotyczących tego samego stanu faktycznego i prawnego, należy uznać, że odmowa przyznania odszkodowania jest niezasadna.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za część nieruchomości zajętą pod drogę publiczną. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. o odmowie przyznania odszkodowania, argumentując, że na podstawie zgromadzonych dokumentów nie można jednoznacznie stwierdzić, kto był właścicielem nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. Skarżący P. R. wniósł skargę, twierdząc, że zgromadzone dokumenty potwierdzają jego własność.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie: sędzia WSA Maria Tarnowska asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania P. R., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za zajętą pod drogę publiczną część nieruchomości, położoną w W. przy ul. [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, pochodzącą z księgi hipotecznej pod nazwą "[...]" inw. Nr [...], obecnie uregulowaną w księdze wieczystej KW nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] odmówił przyznania odszkodowania za zajętą pod drogę publiczną opisaną powyżej część nieruchomości. Od powyższej decyzji odwołał się P. R.. Wojewoda Mazowiecki, w wyniku rozpatrzenia odwołania, wskazując na treść art. 73 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), wyjaśnił, iż z akt sprawy wynika, że część księgi hipotecznej pod nazwą "[...]" inw. Nr [...] przeznaczona na wpisy w postaci całego wykazu hipotecznego oraz księgi umów tomu II uległa zniszczeniu. Z zachowanej części powyższej księgi wynika, iż w tomie II na k-35 znajduje się akt notarialny sporządzony za nr [...] w dniu 5 sierpnia 1939 r., na mocy którego J. W. B. należącą do niego działkę gruntu oznaczoną nr [...] o obszarze [...] mkw., pochodzącą z bloku [...], sprzedał H. i I. małżonkom R. w częściach równych niepodzielnie. Jednakże wobec braku wykazu hipotecznego tomu II w/w księgi organ stwierdził, że nie jest możliwe ustalenie, czy treść zaprojektowana w akcie nr [...] została ujawniona jawnym wpisem w dziale II wykazu. Z w/w nieruchomości o łącznej powierzchni [...] m2 wydzielone zostały: działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 oraz działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni [...] m2 zajęte pod drogi. Na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w P. Wydział IV Cywilny z dnia [...] października 1974 r. spadek po H. R., zmarłym 25 maja 1972 r. nabyła w całości, na mocy testamentu, żona I. R.. Zgodnie z zaświadczeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego W. [...] wynika, iż w oparciu o akta spadkowe po zmarłym H. R. został zgłoszony majątek spadkowy w postaci [...] działki zabudowanej o powierzchni ogólnej [...] m2 położonej w W. przy ul. [...]. Na tej podstawie został ustalony podatek od spadków i darowizn. Również podatek od nieruchomości za 1998 r. i 1999 r. był naliczany za grunt o łącznej powierzchni [...] m2. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] W. Wydział IV Cywilny z dnia [...] sierpnia 2003 r. spadek po I. R. zmarłej dnia 20 stycznia 2003 r. na podstawie ustawy nabył w całości syn P. R. Organ wskazał, że ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] Wojewoda Mazowiecki stwierdził nabycie przez Powiat W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntu o powierzchni [...] m2 zajętego pod ulicę [...] w W., stanowiącego część działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...]. Z wypisu rejestru gruntów z dnia 23 grudnia 2005 r. wynika, że po dokonaniu zmian gruntowych zajęta pod ulicę [...] działka [...] odpowiada działce [...] o pow. [...] m2 opisanej w decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2005 r. W ocenie Wojewody Mazowieckiego, z akt niniejszej sprawy nie wynika, kto w 1998 r. był właścicielem działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] m2, zajętej pod drogę. Wnioskodawca nie przedstawił dokumentu z którego bez żadnych wątpliwości jednoznacznie wynikałoby iż właścicielką w/w nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. była I. R.. Na podstawie zebranych dokumentów organ wyjaśnił, że można jedynie stwierdzić, iż bez wątpienia I. R. w 1998 r. była właścicielką działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, natomiast na podstawie zebranej dokumentacji nie można stwierdzić czy I. R. w 1998 r. była również właścicielką działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] m2 zajętej pod drogę publiczną. Skargę na powyższą decyzję wniósł P. R. wnosząc o jej uchylenie i ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną oraz jego wypłatę. W jego ocenie zgromadzone w aktach sprawy dokumenty potwierdzają, że I. R. była właścicielką przedmiotowej działki w dniu 31 grudnia 1998 r. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalanie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Należy podkreślić, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania administracyjnego, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1267 ze zm.). Wskazać należy, że ustalenie i wypłata odszkodowania za nieruchomość, która – na zasadzie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) – stała się własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, wymaga uprzedniego wydania decyzji deklaratoryjnej wojewody, która ostatecznie stanowi dowód nabycia własności przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Ustalenie właściciela nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. jest niezbędne, jednakże w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, w celu wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, a nie w postępowaniu o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Wojewoda Mazowiecki w decyzji z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], wydanej w wyniku postępowania prowadzonego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, uznał, że nieruchomość zajęta pod ulicę [...] w W. stanowiąca część działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność osoby fizycznej. Rozstrzygnięcie swe organ wydał w oparciu o zaświadczenie z zachowanej części księgi hipotecznej "[...]" nr [...] z dnia 22 października 2003 r., postanowienie Sądu Powiatowego w P. sygn. akt [...] z dnia [...] października 1974 r., postanowienie Sądu Rejonowego [...] W. sygn. akt [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. W rozpoznawanej sprawie dotyczącej odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną organ uznał zaś, że z akt sprawy nie wynika kto w dniu 31 grudnia 1998 r. był właścicielem działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] m2. Z powyższego wynika, że organ ponownie dokonał oceny dokumentów w celu ustalenia właściciela przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. i w oparciu o te same dokumenty w innym postępowaniu organ doszedł do odmiennych wniosków – sprzecznych z wyrażonymi w decyzji dnia [...] lipca 2005 r. Skoro z akt sprawy wynika, kto był właścicielem nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], stanowiącej działkę ewid. nr [...], w dniu 31 grudnia 1998 r., to odmowa przyznania odszkodowania za grunt zajęty pod drogę była niezasadna. Biorąc powyższe naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło