II SA/Bd 892/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2007 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 892/07 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po rozpatrzeniu odwołania A. W., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] odmawiającą na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) przyznania wyżej wymienionej świadczenia pielęgnacyjnego na córkę A. W. Powodem nie uwzględnienia przez organ I instancji wniosku strony o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego było przekroczenie kwoty 583 zł przez uzyskany w 2006 r. w przeliczeniu na osobę miesięczny dochód rodziny, przy jednoczesnym braku, w ocenie organu, warunków do zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. przewidującego możliwość podwyższenia o kwotę równą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu wskazanego progu dochodu rodziny uprawniającego do zasiłku. W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta W. A. W. powołała się na swą trudną sytuację materialną, przy jednoczesnej konieczności ponoszenia wydatków na leczenie i zakup leków dla wymagającej częstych kontroli lekarskich córki, na co posiadane środki są niewystarczające. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. stwierdziło, że podnoszona w odwołaniu okoliczność nie może stanowić przesłanki do zmiany decyzji organu I instancji, gdyż dochód rodziny został prawidłowo przezeń ustalony i przekracza o 3,86 zł kryterium ustawowe, a rozpatrując wniosek o przyznanie świadczenia należy kierować się przepisami prawa. Brak było przy tym, zdaniem organu odwoławczego, możliwości zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który zgodnie z art. 17 ust. 2 tej ustawy odnosi się odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż strona nie pobierała zasiłku rodzinnego w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o przedmiotowe świadczenie. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. A. W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy podnosząc, iż jakkolwiek nie kwestionuje przekroczenia kryterium dochodowego o 3,86 zł, to niewielki stopień nadwyżki dochodu w stosunku do tego kryterium nie powinien rzutować na odmowę przyznania świadczenia. Wskazała nadto, podobnie jak w odwołaniu, na konieczność zapewnienia niepełnosprawnej córce środków na leczenie, rehabilitację i dojazdy do placówek specjalistycznych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że sąd administracyjny uprawniony jest jedynie do dokonywania kontroli zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z przepisami prawa. W razie uznania, że skarga jest uzasadniona sąd może tylko, w zależności od stwierdzonego uchybienia uchylić decyzję albo stwierdzić jej nieważność lub stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Sąd nie jest kompetentny więc orzec co do meritum sprawy zastępując organ administracji publicznej, czyli zmienić decyzję tego organu. Ponadto wskazać trzeba, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi, co oznacza, że ma obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu uchybienia organów stwierdzone przy rozpoznawaniu skargi, niedostrzeżone przez skarżącego. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a które nie zostało podniesione w skardze. Wniosek A. W. z dnia [...] czerwca 2007 r., do którego załączyła orzeczenie o niepełnosprawności córki A., dotyczył ustalenia na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255) prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji przez wnioskodawczynię z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką. Zgodnie z art. 17 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 2 cyt. ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 583,00 zł. Dochodem rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 ustawy), a więc w niniejszej sprawie dochód rodziny skarżącej z 2006 r. Uwzględniając zaświadczenie Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] maja 2007 r. sygn. [...], dochód rodziny skarżącej po odliczeniu, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt b ustawy, należnego podatku dochodowego oraz składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wyniósł w 2006 r. [...] zł, a nie jak błędnie przyjęły organy I i II instancji – [...] zł w związku z czym dochód miesięczny w rodzinie osiągnął kwotę [...] zł, zaś na osobę - [...] zł. Ze względu na to, iż wskazany wyżej miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekroczył kwotę określoną w art. 5 ust. 2 ustawy (to jest 583 zł) zasadnie stwierdzono, że nie zostały spełnione przesłanki przewidziane w tym przepisie. Nie można natomiast zgodzić się z dokonaną przez organy obydwu instancji wykładnią art. 5 ust. 3 ustawy, w wyniku której odmówiono przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w trybie określonym w tym przepisie. Zgodnie z zawartą w powyższym przepisie regulacją, w przypadku gdy dochód rodziny lub osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W art. 17 ust. 2 ustawy ustawodawca wskazał, że przepisy art. 5 ust. 3 -9 stosuje się odpowiednio do świadczeń pielęgnacyjnych. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela reprezentowanego w kwestionowanej i poprzedzającej ją decyzji stanowiska, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w świetle art. 5 ust. 3 ustawy, jest między innymi pobieranie zasiłku rodzinnego w poprzednim okresie zasiłkowym – w przypadku skarżącej w latach 2005 -2006. W art. 17 ust. 2 ustawy jest mowa o "odpowiednim" stosowaniu art. 5 ust. 3 - 9 (ust. 10 utracił moc obowiązującą) wobec osób ubiegających się o świadczenie pielęgnacyjne. "Odpowiednie" stosowanie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych(Dz. U. Nr 228, poz. 2255) w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego należy, w myśl art. 17 ust. 2 tejże ustawy, rozumieć w ten sposób, że pomijając osobę uczącą się i pozostawiając sformułowanie dotyczące nieprzekroczenia kwoty najniższego zasiłku rodzinnego, zastąpić trzeba każdorazowo słowa "zasiłek rodzinny" wyrazami "świadczenie pielęgnacyjne". Zatem w przypadku ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego świadczenie to, zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy przysługuje, jeśli - przy wymienionym w tym przepisie nieprzekroczeniu dochodu - świadczenie to (a nie zasiłek rodzinny) przysługiwało w okresie zasiłkowym poprzednim. Z akt sprawy wynika, że wymóg ten został przez skarżącą spełniony, gdyż w latach 2005-2006, w wykonaniu decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 2005 r. wpłacano jej świadczenie pielęgnacyjne. Także została spełniona wymieniona w art. 5 ust. 3 ustawy druga przesłanka dotycząca maksymalnej nadwyżki osiągniętego dochodu ponad kryterium dochodowe. Skład orzekający Sądu podziela zajmowane w orzecznictwie sądowym stanowisko, iż pojęcie "dochód rodziny" występujące we wskazanym przepisie nie może być interpretowane w oderwaniu od regulacji zawartej w art. 5 ust. 1 ustawy, w związku z czym "dochód rodziny", o którym mowa w art. 5 ust. 3 winien być rozumiany jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, tak jak stanowi art. 5 ust. 1. Zatem uzyskany w 2006 r. przeciętny dochód na osobę w rodzinie skarżącej w kwocie [...] zł należy odnieść do ustawowego limitu na osobę ustalonego na 583 zł, co daje różnicę wynoszącą [...] zł, a więc nie przekraczającą najniższego zasiłku rodzinnego, którego wysokość wynosi 48 zł. Zresztą, gdyby nawet liczyć inaczej - nie stosując powyższej interpretacji "dochodu rodziny" to różnica między przeciętnym miesięcznym dochodem całej rodziny skarżącej [...] a limitem 4 – osobowej rodziny [...] zł także nie przekraczałaby kwoty 48 zł. Ze względu na to, że wskazana wyżej wadliwa interpretacja przepisu prawa materialnego (w zakresie jednej z wymaganych przesłanek jego zastosowania) zadecydowała o treści wydanych przez organ I i II instancji w niniejszej sprawie rozstrzygnięć, zaistniały podstawy do ich uchylenia na mocy art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2007 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w związku z czym orzeczono jak w sentencji.