II SA/Gl 762/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Wojewody S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. N. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalno-usługowego o część biurowo-usługową. Przewidziany do rozbudowy obiekt był zlokalizowany na działce nr [...] k. m. [...] w S. przy ul. [...] . W podstawie prawnej decyzji organ administracji architektoniczno-budowlanej I instancji wskazał art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) oraz art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że zatwierdzony projekt budowlany jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy oraz spełnia wymagania wskazane w art. 28 – 32 Prawa budowlanego. Wskazał także, że projektowana inwestycja spowoduje przysłonięcie okien znajdujących się we wschodniej ścianie budynku przy ul. [...] usytuowanej w granicy działki inwestora. Umieszczenie jednak okien w ścianie granicznej narusza przepisy prawa budowlanego mające charakter bezwzględnie obowiązujący. Od decyzji tej odwołanie wniosła H. K. zarządca nieruchomości przy ul. [...] w S. W odwołaniu wskazała, że nie zgadza się z zamurowaniem dwóch okien w administrowanym przez nią budynku. Podała, iż nie wie jakie były ustalenia poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji oraz kiedy zostały wykonane okna w ścianie administrowanego przez nią budynku, gdyż zarząd na tym obiektem przejęła dopiero [...] r. Przewidziane do zamurowania okna są jedynymi oknami w dwóch lokalach mieszkalnych na pierwszym i drugim piętrze budynku. W tej sytuacji zatwierdzony projekt budowlany narusza art. 5 ust. 1 pkt 9 (błędnie określony jako pkt 6) ustawy Prawo budowlane, zapewniający ochronę interesów osób trzecich, bowiem pozbawia dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Zaskarżoną decyzją Wojewoda działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze z uwagi na to, że zarządca budynku odwołująca się od decyzji organu I instancji nie wykazała się interesem prawnym pozwalającym uznać ją za stronę postępowania. Podał, że do odwołania H. K. dołączyła jedynie kserokopię pełnomocnictwa udzielonego jej przez T. B. zamieszkałą w [...]. W treści tego pełnomocnictwa wskazano, że dotyczy ono sprawowania administracji i zarządu nieruchomością zabudowaną kamienicą czynszową z lokalami użytkowymi i mieszkalnymi położoną w S. przy ul. [...] oraz do reprezentowania wobec osób trzecich mocodawcy we wszystkich sprawach związanych w wykonywaniem czynności zwykłego zarządu przedmiotową nieruchomością. W związku z tym, że T. B. udzielająca pełnomocnictwa nie określiła na podstawie jakiego tytułu jest osobą uprawnioną do władania opisaną nieruchomością Wojewoda wezwał wnoszącą odwołanie zarządcę budynku do udokumentowania uprawnień do reprezentowania T. B. we wszystkich sprawach w zakresie przepisów ustawy Prawo budowlane, informując ją o treści art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W piśmie tym wskazano, że w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji znajduje się działka nr [...] zabudowana budynkiem przy ul. [...], jednak w sporządzonym przez Urząd Miejski w S. wypisie z rejestru gruntów nieruchomość ta została oznaczona jako grunty o nieustalonym władaniu. W odpowiedzi H. K. przekazała poświadczony odpis załączonego do odwołania pełnomocnictwa oraz odpis potwierdzony za zgodność z oryginałem pełnomocnictwa z dnia [...] r. udzielonego w T. przez T. B. dającego umocowanie do reprezentowania jej we wszystkich postępowaniach administracyjnych przez radcę prawnego K. H. oraz H. K. W ocenie organu przekazane dokumenty nie pozwoliły jednak na uznanie H. K. za stronę postępowania. W ocenie organu nie można jej było bowiem uznać za zarządcę nieruchomości (Dz. U z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), gdyż stosownie do art. 185 ust. 2 powołanej ustawy winna ona być stroną umowy o zarządzanie nieruchomością zawartej z jej właścicielem, wspólnotą mieszkaniową albo inną osobą lub jednostką organizacyjną, której przysługuje prawo do nieruchomości. Treść tych przepisów dowodzi, że nie jest możliwe aby wnosząca odwołanie osoba posiadająca licencję do zarządzania nieruchomością, swoje uprawnienie do występowania na prawach strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę wywodziła jedynie z treści przekazanych organowi pełnomocnictw. Pełnomocnictwa te wskazują bowiem jedynie, że H. K. może reprezentować T. B. jako jej pełnomocnik w postępowaniach administracyjnych. W sprawie brak jednak wiarygodnego dowodu, że T. B. posiada cywilnoprawny tytuł do nieruchomości przy ul. [...] w S. Uwzględniając powyższe organ odwoławczy nie znalazł więc podstaw do uznania zarówno H. K. jak i T. B. za strony postępowania i orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego. Skargę na decyzję wniosła T. B. zastępowana przez radcę prawnego K. H. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazała, że merytoryczne rozpatrzenie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. ma bardzo duże znaczenie, gdyż zamierzona rozbudowa sąsiedniego budynku bezpośrednio będzie oddziaływać na budynek przy ul. [...] w S. Skarżąca wyjaśniła także, że jest właścicielką przedmiotowej nieruchomości, a prawo do niej nabyła na podstawie pkt 5, 6, 7, 8, 9, 10 i 11 postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] r. sygn. akt [...] stwierdzającego nabycie spadku. Jednocześnie wyjaśniła, że nie doszło do założenia księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości wobec braku współdziałania ze strony pozostałych współwłaścicieli. Tym niemniej stosownie do art. 209 k.c. była ona uprawniona do samodzielnego wykonywania czynności zmierzających do zachowania wspólnego prawa, a więc posiadać status strony w niniejszej sprawie. Do skargi dołączony został odpis przywołanego w skardze postanowienia SR w S. oraz odpis zarządzenia tego Sądu z dnia [...] r. sygn. akt [...] o zwrocie wniosku C. B. o założenie księgi wieczystej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dokonujący, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem uznał, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a także nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przystępując do merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji po pierwsze należy wskazać, że nie uchybia ona przepisom proceduralnym, albowiem organ odwoławczy poprawnie ocenił zebrane dowody, na ich podstawie dokonał trafnych ustaleń faktycznych. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Nie ulega wątpliwości, że zabudowana działka nr [...] położona przy ul. [...] w S. leży w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Wbrew stanowisku organu odwoławczego wskazać jednak trzeba, że zarządca nieruchomości ustanowiony w trybie przepisów zamieszczonych w rozdziale 3 Działu V ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę i to mimo, iż zarządzana przez niego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. W przepisie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane ustawodawca obok inwestora wskazał bowiem podmioty władające nieruchomościami, do których nie można zaliczyć zarządcy o jakim mowa w art. 184 i następnych ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wymogi takie bez wątpienia spełniają natomiast państwowe jednostki organizacyjne mające w trwałym zarządzie mienie Skarbu Państwa bądź odpowiednie samorządowe jednostki organizacyjne mające w trwałym zarządzie mienie jednostki samorządu terytorialnego. Jak się wydaje wymóg taki spełniać będzie również zarządca nieruchomości wyznaczony w trybie przepisów kodeksu cywilnego, a w szczególności art. 203, czy art. 269 tej ustawy. Dostrzeżona przez Sąd błędna wykładnia przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie miała jednak wpływu na wynik sprawy, bowiem Wojewoda kierując się innymi kryteriami również uznał, że wnosząca odwołanie od decyzji organu I instancji zarządca nieruchomości H. K. nie posiada statusu strony postępowania. W ocenie Sądu organ prawidłowo także odmówił dopuszczenia do toczącego się postępowania w charakterze strony T. B., bowiem nie wykazała, że jest współwłaścicielką nieruchomości położonej przy ul. [...] w S. Podkreślić tutaj przyjdzie, że skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów wskazujących, że członkowie jej rodziny [...] w [...] w dniu [...] r., których była ona ustawowym spadkobiercą byli współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości. Dowodem takim nota bene byłby nie tylko odpis z księgi wieczystej założonej dla tej nieruchomości, ale także w przypadku braku takiej księgi inny dokument np. uwierzytelniony odpis z księgi hipotecznej, o ile była ona założona. Dokumentów takich jednak skarżąca nie przedłożyła, a Wojewoda zasadnie uznał, że prawa własności nieruchomości nie można domniemywać. W konsekwencji, skoro organ odwoławczy odmówił przyznania T. B. statusu strony postępowania to nie mógł także dopuścić do udziału w postępowaniu jej pełnomocnika H. K. Wobec uznania, że wnosząca odwołanie nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, ani też pełnomocnikiem takiej strony to organ odwoławczy prawidłowo zastosował w sprawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. wydając decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego (por. w tej kwestii uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r. OPS 16/98 [w:] ONSA 1999/4/119). Z powyższych względów Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji wyroku.