I SA/Sz 402/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2007 r. sprawy ze skargi H. S. S.A. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. i odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Prezydent Miasta S., po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] określił zobowiązanie podatkowe H. S. SA w S. w podatku od nieruchomości za 2005r. w kwocie [...] zł (pkt 1) oraz stwierdził zaległość w tym podatku w kwocie [...] zł. Z dokonanych ustaleń wynika że H. S. po dokonanych korektach ostatecznie zadeklarowała i zapłaciła podatek od nieruchomości za 2005r. w wysokości [...] zł a następnie w dniu 6 października 2005r. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w kwocie [...] zł z równoczesną korektą deklaracji podatkowej za 2005r. W korekcie tej H. wyłączyła z opodatkowania nieruchomości podlegające jej zdaniem zwolnieniu od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust.1 pkt 2 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U z 2002r. Nr 9 poz. 84 ze zm.) a mianowicie budowle infrastruktury portowej i budowle infrastruktury zapewniającej dostęp do portów i przystani morskich oraz zajęte pod nie grunty. Organ I instancji nie podzielił stanowiska podatnika uznając że zwolnienie od podatku przewidziane w art. 7 ust.1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w odniesieniu do wskazanych budowli nie przysługuje. Odwołując się do definicji pojęć zawartych w ustawie z 20 grudnia 1996r. o portach i przystaniach morskich (Dz.U. z 2002r. Nr 110 poz. 967 ze zm.) organ przytoczył treść art. 2 pkt 4 tej ustawy zgodnie, z którym przez infrastrukturę portową rozumie się znajdujące się w granicach portu lub przystani morskiej akweny portowe oraz ogólnodostępne obiekty, urządzenia i instalacje związane z funkcjonowaniem portu przeznaczone do wykonywania przez podmiot zarządzający portem zadań, o których mowa w art. 7 ust.1 pkt 5. Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 5 przez infrastrukturę zapewniającą dostęp do portów lub przystani morskich rozumie się prowadzące do portu lub przystani morskiej oraz położone w granicach portu lub przystani morskiej tory wodne wraz ze związanymi z ich funkcjonowaniem obiektami, urządzeniami i instalacjami. Obiekty wykazane przez H. są wprawdzie budowlami w rozumieniu prawa budowlanego oraz położone są w granicach portu morskiego w S. (ul. N. w S.) jednakże nie są przeznaczone do wykonywania świadczeń przez podmiot zarządzający tym portem utworzony na podstawie ustawy o portach i przystaniach morskich. Przedmiotowe obiekty przeznaczone są do prowadzenia działalności gospodarczej przez H., która nie jest podmiotem zarządzającym portem morskim. Zatem przedmiotowe budowle nie stanowią infrastruktury portowej. W odniesieniu do obiektów, urządzeń i instalacji znajdujących się na nieruchomości przy ul. N. w S. wykazanych przez H. organ I instancji stwierdził, że nie stanowią one infrastruktury zapewniającej dostęp do portów lub przystani morskich ponieważ nie zostały wymienione wśród obiektów, urządzeń i instalacji wchodzących w skład infrastruktury zapewniającej dostęp od portów Szczecin i Świnoujście. w § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 9 grudnia 2002r. w sprawie określenia obiektów, urządzeń i instalacji wchodzących w skład infrastruktury zapewniającej dostęp do portów o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej (Dz.U. z 2003r. Nr 4, poz. 41). Tym samym przedmiotowe budowle i zajęte pod nie grunty – zdaniem organu – nie są objęte zwolnieniem podatkowym przewidzianym w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, co oznacza że wniosek o stwierdzenie nadpłaty jest nieuzasadniony. Równocześnie, wobec ustalenia że należny podatek jest wyższy niż wykazany przez podatnika, organ podatkowy działając na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej określił wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie wymienionej w punkcie 1 decyzji, a w punkcie 2 stwierdził zaległość w tym podatku. W odwołaniu od decyzji organu I instancji H. domagała się jej uchylenia zarzucając naruszenie art. 7 ust.1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędne przyjęcie, że zwolnienie od podatku infrastruktury portowej zależne jest od posiadania przez podatnika statusu podmiotu zrządzającego portem morskim, podczas gdy ustawa o p.o.l. warunku takiego nie przewiduje, oraz błędne określenie budowli infrastruktury zapewniającej dostąp do portów morskich w oparciu o akt prawny niższej rangi niż ustawa. Zdaniem skarżącej zwolnienie podatkowe przewidziane w art. 7 ust.1 pkt 2 ustawy o p.o.l. ma charakter wyłącznie przedmiotowy. H. posiada infrastrukturę portową tj. nabrzeże, tory kolejowe wzdłuż nabrzeża, rów od głównego toru wodnego, a także infrastrukturę zapewniającą dostęp do portu tj. boksy składowe, tory kolejowe, drogi place wewnętrzne, powinna zatem być objęta zwolnieniem podatkowym we wskazanym zakresie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję organu I instancji w części stwierdzającej zaległość podatkową (pkt2) i orzekło o odmowie stwierdzenia nadpłaty, a w pozostałej części utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że wyjaśnienia pojęć "infrastruktura portowa" i "infrastruktura zapewniająca dostęp d portów lub przystani morskich" należało poszukiwać w ustawie o portach i przystaniach morskich. Z definicji zawartej w art. 2 pkt 4 tej ustawy wynika wyraźny i nierozerwalny związek obiektów, urządzeń i instalacji z funkcjonowaniem portu i ich przeznaczeniem do wykonywania zadań przez podmiot zarządzający portem. Sam fakt posiadania przez stronę skarżącą obiektów, urządzeń i instalacji w granicach portu bez ich związania z funkcjonowaniem tego portu i bez przeznaczenia do wykonywania przez podmiot zarządzający portem zadań określonych w ustawie o portach i przystaniach morskich powoduje, że nie mają one charakteru infrastruktury portowej i nie podlegają zwolnieniu na podstawie art. 7 ust.1 pkt 2 ustawy o p.o.l. Organ odwoławczy podzielił również stanowisko organu I instancji, że w świetle definicji zawartej w art. 2 pkt 5 ustawy o portach i przystaniach morskich jak i powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 9 grudnia 2002r. wskazane przez skarżącą obiekty, urządzenia i instalacje nie kwalifikowały się jako infrastruktura zapewniająca dostęp do portów morskich, nie było zatem podstaw do stosowania art. 7 ust.1 pkt 2 omawianej ustawy również w tym zakresie. Zmieniając w pkt 2 decyzji organ odwoławczy stwierdził, że przepisy art. 21 § 3 oraz art.74a i art.75 Ordynacji podatkowej nie dają podstaw do wydania orzeczenia o istnieniu zaległości, natomiast konieczne było orzeczenie o odmowie stwierdzenia nadpłaty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów: - art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych w sprawie okoliczności, - art. 7 ust.1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez odmowę zastosowania zwolnienia podatkowego od budowli infrastruktury portowej oraz infrastruktury zapewniającej dostęp do portów lub przystani morskich, - art. 2 ust.3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez objęcie opodatkowaniem dróg wewnętrznych będących w posiadaniu skarżącej oraz gruntów pod tymi drogami. W uzasadnieniu skargi skarżąca wywodzi, że przewidziane w art. 7 ust.1 pkt 2 ustawy o p.o.l. zwolnienia podatkowe ma charakter przedmiotowy, wobec czego o zaliczeniu budowli do infrastruktury portowej i infrastruktury zapewniającej dostęp do portów morskich decyduje wyłącznie rodzaj budowli. Skarżący podkreśla, że art. 2 p.4 ustawy o portach i przystaniach morskich określając wymóg, by infrastruktura portowa służyła od wykonywania przez podmiot zarządzający portem określonych zadań nie formułuje kolejnego warunku uprawniającego do skorzystania ze zwolnienia od podatku od nieruchomości, w szczególności nie stwierdza, że aby podatnik mógł skorzystać ze zwolnienia musi być podmiotem zarządzającym portem. Skarżąca kwestionuje też oparcie rozstrzygnięcia na akcie niższego stopnia niż ustawa tj. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 9 grudnia 2002r. Zarzucane naruszenie art.2 ust.3 pkt 4ustawy o p.o.l. polega na tym, że organy podatkowe określając wysokość zobowiązania podatkowego skarżącej w podatku od nieruchomości objęły opodatkowaniem drogi wewnętrzne, podczas gdy zgodnie z powołanym przepisem pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zawyżony (nadpłacony ) z tego tytułu podatek wg wyliczenia skarżącej wynosi [...] zł. W dopowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie w całości jest uzasadniona. I Za nieuzasadnioną należy uznać skargę w części dotyczącej zarzucanego naruszenia art. 7 ust.1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przepis ten przewiduje zwolnienie od podatku od nieruchomości budowli infrastruktury portowej oraz budowli infrastruktury zapewniającej dostęp do portów i przystani morskich oraz zajętych pod nie gruntów. Ponieważ ustawa podatkowa nie definiuje w/w pojęć, zasadne było określenie tych pojęć na podstawie ustawy z 20 grudnia 1996r. o portach i przystaniach morskich. Zgodnie z art. 2 pkt 4 tej ustawy infrastruktura portowa to znajdujące się w granicach portu lub przystani morskiej akweny portowe oraz ogólnodostępne obiekty, urządzenia i instalacje, związane z funkcjonowaniem portu, przeznaczone do wykonywania przez podmiot zarządzający portem zadań, o których mowa w art. 7 ust.1 pkt 5. tj. świadczenia usług związanych z korzystaniem z infrastruktury portowej. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art.5 ust.2 a w/w ustawy i zgodnie z jej zakresem Minister Infrastruktury w dniu 29 listopada 2001r. wydał rozporządzenie w sprawie określenia akwenów portowych oraz ogólnodostępnych obiektów, urządzeń i instalacji wchodzących w skład infrastruktury portowej dla każdego portu o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej (Dz.U. Nr 148, poz. 1656), w którym w § 3 i załączniku nr 3 wymienił szczegółowo i wyczerpująco akweny portowe, obiekty, urządzenia i instalacje wchodzące w skład infrastruktury portowej portów Szczecin i Świnoujście. Rozporządzenie to ma istotne znaczenie w sprawie ponieważ mamy tu do czynienia z budowlami położonymi w granicach portu S. o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej. W wykazie tym nie figuruje żadna z budowli należących do skarżącej, tym samym zasadnie organy podatkowe uznały, że budowle te nie stanowią infrastruktury portowej, a tym samym nie są objęte zwolnieniem od podatku od nieruchomości przewidzianym w art. 7 ust.1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wbrew stanowisku skargi posłużenie się definicją "infrastruktury portowej" z ustawy o portach i przystaniach morskich nie zmienia przedmiotowego charakteru zwolnienia podatkowego z art. 7 ust.1 pkt 2 ustawy o p.o.l., nie jest bowiem wymagane, by podatnik był podmiotem zarządzającym portem. Istotne jest, by składniki infrastruktury portowej służyły do wykonywania zadań podmiotu zarządzającego portem. Jeśli zatem podmiot zarządzający portem odda w użytkowanie, najem, dzierżawę lub na podstawie innej umowy obiekty, urządzenia i instalacje portowe innym podmiotom, to obiekty te będące w posiadaniu innych niż zarządzający portem podmiotów również korzystają ze zwolnienia podatkowego. Sytuacja taka w sprawie nie występowała, bowiem sporne obiekty stanowiły własność skarżącej i przeznaczone były do prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, a nie do wykonywania zadań podmiotu zarządzającego portem. Infrastruktura zapewniająca dostęp do portów lub przystani morskich to – zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy o portach i przystaniach morskich – prowadzące do portu lub przystani morskiej oraz położone w granicach portu lub przystani morskiej tory wodne wraz ze związanymi z ich funkcjonowaniem obiektami, urządzeniami i instalacjami. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 5 ust.2 ustawy o portach i przystaniach morskich i zgodnie z zakresem upoważnienia ustawowego Minister Infrastruktury w dniu 9 grudnia 2002r. wydał rozporządzenie w sprawie określenia obiektów, urządzeń i instalacji wchodzących w skład infrastruktury zapewniającej dostęp do portów o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej (Dz.U. z 2003r. Nr 4, poz. 41), w którym w § 3 szczegółowo i wyczerpująco wymienił obiekty, urządzenia i instalacje dla torów wodnych do portów w Szczecinie i Świnoujściu. Rozporządzenie to ma istotne znaczenie w sprawie ponieważ mamy tu do czynienia z budowlami położonymi w granicach portu S. o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej. Powyższe rozporządzenie odpowiada wymaganiom art. 92 ust.1 Konstytucji RP stanowi więc powszechnie obowiązujące źródło prawa (art. 87 ust.1 Konstytucji), a ponadto nie narusza art. 217 Konstytucji, gdyż nie nakłada podatków, innych danin, nie określa przedmiotu opodatkowania ani stawek, nie określa też zasad przyznawania ulg i umorzeń ani kategorii podmiotów zwolnionych od podatków. Powołane rozporządzenie nie wymienia żadnego z obiektów, urządzeń i instalacji należących do skarżącej, tym samym zasadnie organy podatkowe uznały, że wskazane budowle nie stanowią infrastruktury zapewniającej dostęp do portów i przystani morskich, a tym samym nie są objęte zwolnieniem od podatku od nieruchomości przewidzianym w art. 7 ust.1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. II Natomiast za uzasadnioną należało uznać skargę w części dotyczącej opodatkowania dróg. Zgodnie z art. 2 us.3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Organy podatkowe wydając na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej decyzję określającą wysokość należnego podatku obowiązane były z urzędu wszechstronnie wyjaśnić i ustalić wszystkie okoliczności mające znaczenie dla prawidłowego określenia wysokości podatku. W rozpatrywanej sprawie zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności deklaracje oraz załączniki do tych deklaracji, jednoznacznie wskazywały, że skarżąca wykazywała wśród przedmiotów opodatkowania także drogi. Pominięcie i nie rozpatrzenie tych faktów i dowodów stanowi naruszenie art. 122 i art.187 § 1 Ordynacji podatkowej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art.135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić decyzje obu instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 206 tej ustawy przyznając skarżącej część poniesionych kosztów stosownie do wyniku postępowania przyjmując, że skarga została uwzględniona w około 25 %. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art.152 w/w ustawy.