II SA/Kr 1170/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie : WSA Krystyna Daniel AWSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi I.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] w przedmiocie oddalenia skargi na bezczynność wierzyciela; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej I.M. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu .........2003 r. została zawarta ugoda administracyjna pomiędzy I.M. i I.G. Z punktu drugiego postanowień tej ugody wynika, że I.G. zobowiązał się do "wykonania 2 szt. kręgów betonowych jedno metrowych przelewowych studni chłonnych (...)". Z punktu trzeciego natomiast wynika, że zobowiązał się, że " rozplantuje nasyp w ten sposób, by powstał przejazd (droga o szerokości 6 mb w koronie), resztę nasypu doprowadzi do wyglądu estetycznego." Powyższa ugoda została zatwierdzona postanowieniem z dnia [....] przez Wójta Gminy L. W dniu .......... 2006 r. wpłynęła do Urzędu Gminy w L. skarga I.M. na bezczynność Wójta Gminy L. w oparciu o art. 6 § 1a w zw. z art. 20 § 1 pakt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity, Dz. U. Nr 110, poz.968 ze zm., zwanej dalej w skrócie – u. o. p. e. a. ). W skardze tej, kierowanej do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. I.M. podniosła, że I.M. nie wykonał dotychczas punktu drugiego i trzeciego ugody, a Wójt Gminy L. jako wierzyciel w sytuacji uchylania się przez I.G. , nie podjął czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, które by doprowadziły do wykonania postanowień ugody. Postanowieniem z dnia [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając w oparciu o art. 6 § 1a u. o. p. e. a. oddaliło skargę I.M. . W uzasadnieniu tego postanowienia Kolegium wskazało, że zatwierdzona ugoda, jaką strony zawarły, wywiera takie same skutki jak decyzja administracyjna. W razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, w myśl art. 6 u. o. p. e. a. wierzyciel, którym w tym wypadku jest Wójt Gminy L., powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Na bezczynność wierzyciela służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu jego wykonaniem. W ocenie Kolegium skarżąca ma taki interes prawny w złożeniu skargi na bezczynność wierzyciela. W świetle jednakże materiału dowodowego, Kolegium stwierdziło, że obowiązek wynikający z zatwierdzonej ugody został wykonany, co potwierdził w piśmie skierowanym do Kolegium, Wójt Gminy L. (pismo z dnia .....2006 r., znak:......., k. ..... akt administracyjnych). W związku z powyższym Kolegium oddaliło skargę na bezczynność wierzyciela. Z tym rozstrzygnięciem nie zgodziła się I.M. i wniosła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniosła w nim, że "warunki ugody nie zostały do tej pory w sposób prawidłowy wykonane przez I.G." Nie zgodziła się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , że obowiązek ten został wykonany. Zobowiązany bowiem nie wykonał w sposób prawidłowy postanowień punktów drugiego i trzeciego ugody. Nie wykonał studni chłonnych z dwóch sztuk kręgów betonowych jednometrowych każda. Ponadto nie doprowadził nasypu gruzu do szerokości 6 mb w koronie. Twierdzi, że tylko część gruntu została rozplantowana, co nie spełnia postanowień punktu trzeciego ugody. Co więcej na działkę dowieziono nowy gruz, co w jeszcze większym stopniu zakłóca stosunki wodne na gruncie. Zwróciła uwagę, że niezrealizowane postanowienia ugody mają podstawowe znaczenie dla przywrócenia zaburzonych stosunków wodnych na działkach nr ...... w S., przy czym działka nr ..... jest w dalszym ciągu podtapiana wodą spływającą z działki nr ....., co powoduje podtapianie piwnicy, pękanie chodnika przed domem oraz okresowe zalewanie budynku gospodarczego. I.M. podkreśliła, iż kilkakrotnie domagała się od Wójta Gminy L. wszczęcia i przeprowadzenia egzakcji administracyjnej, jednakże dotychczas żądania te okazały się bezskuteczne. W uzupełnieniu tego wniosku za pismem z dnia ......2006 przedłożyła materiał zdjęciowy, obrazujący, jak podnosi, rzeczywisty stan na gruncie. Postanowieniem z dnia[....] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., opierając się na art. 6 § 1a u. o. p. e. a. oraz art. 127 § 3 k.p.a. w z w. z art. 138 § 1 pakt 1 k.p.a. i 144 k.p.a. utrzymało w mocy poprzedzające je postanowienie z dnia [....] o oddaleniu skargi na bezczynność wierzyciela. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało, że bezspornym jest, że na mocy ugody w dniu ...... 2003 r. zawartej w sprawie dotyczącej naruszenia stosunków wodnych, pomiędzy I.M. a I.G. i zatwierdzonej postanowieniem Wójta Gminy L. z dnia [....] I.G. na został zobowiązany do wykonania prac na działce nr ..... w S. polegających na usunięciu części rurociągu wykonanego z rur betonowych, wykonaniu dwóch studni z kręgów betonowych i przemieszczeniu mas ziemnych wraz z jej rozplantowaniem tak, by powstał przejazd od drogi do części zachodniej działki nr ..... Kolegium zaznaczyło, że w wyniku wznowienia postępowania Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia postanowienia o zatwierdzeniu wyżej opisanej ugody, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [....] utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W kwestii wykonania postanowień ugody przez zobowiązanego I.G. , Kolegium podniosło, że z akt sprawy wynika, iż Wójt Gminy L. w dniu ........2005 r. wystosował upomnienie zawierające zobowiązanego do niezwłocznego wykonania obowiązków określonych w ugodzie z dnia [...] 2003 r., następnie w dniu .....2005 r. przeprowadził kontrolę wykonanych prac i uznał, iż nie zostały one wykonane w sposób zapewniający realizację postanowień ugody. W dniu .......2005 r. Wójt Gminy L. po raz kolejny wezwał I.G. do wykonania prac, które by obejmowały swym zakresem wszystkie postanowienia ugody i dopiero w dniu ........2005 r., po dokonaniu kontroli wykonanych prac w terenie oraz wykonaniu pomiarów szerokości nasypu oraz sporządzeniu materiału fotograficznego, organ I instancji przyjął, że postanowienia ugody zostały wykonane. Kolegium wskazało także, że znajdujące się w aktach sprawy fotografie wykonane w dniu .......2005 r. (karta nr .....) w porównaniu z materiałem zdjęciowym sporządzonym w dniu ......2005 r. (karta nr .....), wskazują, że przedmiotowy teren został doprowadzony do stanu opisanego w ugodzie, przynajmniej na dzień sporządzenia fotografii tj. .......2005 r. i choćby z uwagi na okres czasu, jaki upłynął od tego dnia, trudno kwestionować zgodność tych ustaleń ze stanem faktycznym istniejącym w dniu .......2005 r. Taki pogląd jest uzasadniony również z tego względu, że jak podnosi wnioskodawczyni we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, już po wskazanej dacie, mianowicie w ......2006 r. oraz "kilka dni po.......04.2006r. i po .......04.2006r." na działkę został dowieziony dodatkowy gruz, beton oraz odpady komunalne, śmieci i zużyta ceramika budowlana, co w jeszcze większym stopniu zakłóca stosunki wodne oraz ma negatywny wpływ na estetykę działki. Zdjęcia przedłożone przez I.M. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy istotnie odzwierciedlają stan faktyczny odmienny od tego, który widnieje na zdjęciach stanowiących złącznik do pisma z dnia ........2005 r., stwierdzającego wykonanie przez I.G. obowiązku określonego w ugodzie zawartej w dniu .........2003 r. i widnieją na nich hałdy ziemi, gruzu oraz różnego rodzaju odpadów budowlanych. W ocenie Kolegium prowadzi to do wniosku, iż po dniu ...... 2005 r. stan faktyczny musiał ulec zmianie, co w pewnym sensie potwierdza wnioskodawczyni, informując o fakcie nawiezienia gruzu oraz betonu ............2006 r., a jednocześnie stan poprzedni tj. istniejący w dniu ......2005 r. pozostaje uwidoczniony jedynie na fotografiach, ponieważ skutkiem działań polegających na przywiezieniu gruzu, ziemi i betonu, nie jest możliwy do odtworzenia w terenie. W tej sytuacji Kolegium wyjaśnia, że w tym przypadku chodzić może nie tyle o wykonanie postanowień ugody z dnia ......2003 r., ile o kolejny fakt naruszenia stosunków wodnych na gruncie, który może być przedmiotem odrębnej sprawy i rozstrzygnięcia organu I instancji. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 ustawy Prawo wodne właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Ust. 2 przewiduje natomiast, że na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Z kolei ust. 3 cyt. przepisu stanowi: jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Zdaniem Kolegium, zawarcie ugody pomiędzy I.M. a I.M. w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie, nie wyklucza prowadzenia postępowania w trybie powołanej regulacji, w szczególności w trybie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego i zwłaszcza w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy uległ zmianie. W tym stanie rzeczy Kolegium zwróciło uwagę na celowość wystąpienia z wnioskiem opartym na cyt. przepisie do Wójta Gminy L. , który w takiej sytuacji będzie zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przeprowadzenia określonych dowodów (np. z sugerowanej przez I.M. opinii biegłego) i wydania decyzji rozstrzygającej o zasadności złożonego wniosku. Kolegium wyjaśniło również, iż z uwagi na przewidzianą w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, nie jest uprawnione do podjęcia ustaleń w wyżej wskazanym zakresie, a swoje stanowisko będzie mogło wyrazić wówczas, gdy Wójt Gminy L. wyda w tej sprawie decyzję administracyjną, od której następnie zostanie złożone odwołanie. Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło jak w sentencji postanowienia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie wniosła I.M. Zarzuciła Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K. naruszenie art. 6 § 1a u. o. p. e. a. oraz naruszenie przepisów postępowania – art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niewystarczające ustalenie stanu faktycznego sprawy. Podtrzymała swoje stanowisko, że w dalszym ciągu postanowienia ugody nie zostały wykonane, w szczególności nie zostały wykonane w sposób prawidłowy punkty drugi i trzeci ugody. Podniosła, że zobowiązany nie wykonał studni chłonnych z dwóch sztuk kręgów betonowych jednometrowych każda. Zamontowane kręgi nie mają średnicy jednego metra lecz mniej, około 80 cm, studnie składają się z jednego kręgu każda, a nie ja brzmią w tym zakresie postanowienia ugody z dwóch kręgów każda. Zobowiązany nie doprowadził tez nasypu gruzu do szerokości 6 mb w koronie, co zdaje się sugerować fotografia nr .... dołączona do pisma z ......2006 r. Tylko część gruzu została rozplantowana. Szerokość przejazdu w koronie waha się od 17,5 mb do 13 mb. Uważa więc, że zobowiązany nie wykonał postanowień punktu drugiego i trzeciego ugody. Wójt jako wierzyciel nie podjął stosownych czynności w celu wyegzekwowania tych obowiązków. Postanowienie Kolegium jest więc błędne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z dnia .......2007 r. (data złożenia pisma osobiści na Dzienniku Podawczym - .... grudnia 2007 r.), skarżąca stwierdziła, że większość postanowień ugody nie zostało wykonanych w sposób prawidłowy. Na rozprawie w dniu ..... grudnia 2007 r. skarżąca w dalszym ciągu podtrzymała swoje stanowisko co do nie wykonania w sposób prawidłowy postanowień ugody. Stwierdziła, że zobowiązany wykonał jedynie dwie studzienki chłonne, nie rozplantował natomiast w sposób zgodny z postanowieniami ugody nasypu z gruzu, ziemi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czy w świetle § 2 art. 1 w/w ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Na mocy tego przepisu organ odwoławczy utrzymuje w mocy postanowienie wydane w I instancji. Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie ma ocena prawidłowości postępowania z punktu widzenia art. 6 § 1a u. o. p. e. a. Formułuje on zasadę prawnego obowiązku podjęcia przez wierzyciela odpowiednich kroków w celu wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Ponadto, w świetle tego przepisu na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności egzekucyjnych służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku nie wykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem tego obowiązku. Dla uwzględnienia zatem skargi I.M. zarzucającej bezczynność Wójta Gminy L. w nie podejmowaniu czynności egzekucyjnych było stwierdzenie bezczynności wierzyciela. W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w sposób nieprawidłowy oceniło stan faktyczny sprawy. Nie można zgodzić się z oceną Kolegium, że znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy daje jednoznaczną odpowiedź co do wykonania punktów drugiego i trzeciego ugody. Owszem z treści pisma z dnia ........2005 r. Wójta Gminy L. wynika, że wykonano 2 studnie chłonne i, że nasyp został rozplantowany a szerokość jego przejazdu wynosi 6 mb, ale nie towarzyszą temu żadne ustalenia zawarte w protokole z wizji w terenie. Dołączony materiał zdjęciowy nie może być wystarczającym na potwierdzenie tych faktów. Uwidacznia nasyp od strony wschodniej oraz zdemontowanie kolektora i wykonane studnie, jak wskazują opisy pod zdjęciami. W żaden jednak sposób okoliczności tych nie można zweryfikować, poddać ocenie co do ich prawdziwości, zwłaszcza, że stanowisko to było kwestionowane przez I.M. , która twierdziła, że postanowienia ugody nie zostały wykonane. Zresztą na zdjęciu nr ..... wcale nie są widoczne dwie studnie chłonne. W piśmie z dnia ......... 2005 r. Wójt stwierdził, że punkt 2 ugody został wykonany, a punkt 3 wykonano niezgodnie z ugodą. Nie usunięto też 8 mb kolektora, zgodnie z punktem 1 ugody. Stwierdzono usunięcie 6 mb. Już to, w ocenie Sądu, zobowiązywało Wójta do wszczęcia postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wyegzekwowania postanowień ugody. Upomnienie bowiem jakie Wójt wystosował do zobowiązanego z dnia ...... stycznia 2005 r. nie osiągnęło zamierzonego rezultatu – dobrowolnego wykonania postanowień ugody, co znalazło potwierdzenie we wspomnianym piśmie z dnia .....2005 r. Wobec tego Wójt Gminy L. miał obowiązek wszcząć postępowanie egzekucyjne wystawiając tytuł wykonawczy wraz z klauzulą o skierowaniu go do egzekucji. Fakt uchylania się zobowiązanego został potwierdzony przez samego wierzyciela we wzmiankowanym piśmie z dnia ......2005 r. Wierzyciel jest bowiem bezczynny, jeżeli w razie stwierdzenia uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku nie wzywa go do wykonania obowiązku, i w razie bezskuteczności tego upomnienia nie sporządza tytułu wykonawczego i nie składa wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA z 22 czerwca 2006 r., VII SA/Wa 146/06, LEX nr 214061). W sytuacji, gdyby okazało się, że obowiązek został przez zobowiązanego wykonany, to zgodnie z art. 59 § 1 pakt 1 u. o. p.. e. a. postępowanie egzekucyjne ulega umorzeniu. Z powyższych względów zarzuty skargi odniosły zamierzony skutek. Postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zostały wydane z naruszeniem art. 6 § 1 a u.o.p.e.a. a także artykułów: 7, 77 § 1, 80, 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i 144 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W takim stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jak w punkcie II sentencji wyroku.