II SAB/Sz 18/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorza Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk Meder/spr./, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi J.K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie udostępnienia do wglądu akt odrzuca skargę Pismem z dnia [...] J K wniósł za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S "na bezczynność SKO w K w kwestii udostępnienia mi wglądu w moje własne akta archiwalne znajdujące się w MOPS K". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K wniosło o jej odrzucenie. Zdaniem organu zarzut skarżącego dotyczący bezczynności Kolegium jest bezzasadny, albowiem wniosek kierowany do tego organu dotyczył akt archiwalnych znajdujących się w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K. Kolegium podniosło również, że skarżący nie składał zażaleń na bezczynność tego organu i z tego powodu nie podejmowano czynności przewidzianych w art. 37 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] odrzucił skargę J K. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu winien był wyczerpać środek zaskarżenia polegający na skierowaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K pisemnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na bezczynności organu w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie do wglądu akt. Sąd wezwał skarżącego do wykazania, że wystąpił do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz do nadesłania kopii tego wezwania. Z analizy treści pisma skarżącego z dnia [...] nie wynikało, iż wystąpił on do Kolegium z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Nadto J K nie nadesłał kopii takiego wezwania. Pismem z dnia [...] pełnomocnik J K wniósł skargę kasacyjną na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S z dnia [...] i podniósł w jej uzasadnieniu, że Sąd, w sytuacji gdy skarżącemu przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, nawet gdy skarżący nie udzielił jeszcze formalnie pełnomocnictwa, nie powinien podejmować żadnych czynności w stosunku do skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny w W postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu orzeczenia zgodził się z argumentacją pełnomocnika, że sąd pierwszej instancji do czasu wyjaśnienia kwestii prawidłowości udzielenia pełnomocnictwa nie powinien wzywać skarżącego do podejmowania czynności, których niewykonanie mogłoby skutkować odrzuceniem skargi. Brak pełnomocnictwa jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu, a uzupełnienie braku formalnego powoduje, że czynność podjęta przez pełnomocnika jest ważna. Pominięcie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ustanowionego w ramach praw pomocy pełnomocnika, znanego Sądowi z imienia i nazwiska oraz zobowiązanie skarżącego do wskazania, czy przed wniesieniem skargi wzywał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. do usunięcia naruszenia prawa i ewentualnie nadesłania tego wezwania, oznacza pozbawienie skarżącego możności obrony jego praw, skutkujące nieważnością postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dołączone do akt pełnomocnictwo jeszcze przed wydaniem postanowienia obligowało Sąd do wystosowania wezwania w przedmiocie ustalenia, czy skarżący wzywał organ do usunięcia naruszenia prawa właśnie do zastępującego stronę pełnomocnika. Pismem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w S, który ponownie - po uchyleniu postanowienia odrzucającego skargę przez Naczelny Sąd Administracyjny - rozpatrywał sprawę J K na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K w przedmiocie udostępnienia do wglądu akt, wezwał pełnomocnika skarżącego do poinformowania Sądu, czy J K składał do Kolegium wniosek w trybie art. 52 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ewentualnie nadesłania tego wezwania. Pełnomocnik skarżącego pismem z dnia [...] poinformował Sąd, że skarżący nie udostępnił mu żądanego pisma. Wskazał nadto, że "analiza jednakże całości dokumentacji dołączonej przez J K a znajdującej się w WSA w S, a kierowanej do SKO w K jak i też innych organów jednoznacznie świadczy, iż wniosek taki został złożony a tym samym skarga jest w pełni zasadna". J K w piśmie opatrzonym datą [...] wskazał Sądowi, że kilkakrotnie informował pełnomocnika, iż wszystkie dokumenty dotyczące jego sprawy znajdują się w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K, w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K oraz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w S, jednakże nie wie, które z pism, ze względu na jego treść, zakwalifikować jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S zważył, co następuje: Sąd nie kwestionuje prawa J K do przeglądania akt postępowań, w tym akt archiwalnych, w których był stroną na podstawie art. 73 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Okolicznością w sprawie bezsporną jest, iż udostępnianie akt administracyjnych stronie postępowania jest zwykłą czynnością, która nie wymaga wydania przez organ decyzji administracyjnej. W praktyce załatwienie takiej sprawy ma formę pisemnego stanowiska stanowiącego czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) i stąd też wniesienie skargi do Sądu na bezczynność organu w tym zakresie - zgodnie z pkt 8 tego przepisu - winien poprzedzić tryb postępowania wskazany w art. 52 § 3 powołanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, a skarga dotyczy czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wówczas skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógłby dowiedzieć się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Pismem z dnia [...] Sąd wezwał pełnomocnika strony do wykazania, że skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K w przedmiocie udostępnienia do wglądu akt wezwał organ, któremu zarzuca bezczynność, do usunięcia naruszenia prawa oraz ewentualnego nadesłania odpisu tego pisma. Ustanowiony pełnomocnik, pomimo dwukrotnie przedłużanego przez Sąd terminu do wykonania zobowiązania, nie przedłożył odpisu wezwania lecz poinformował, że analiza akt pełnej dokumentacji załączonej przez J K wskazuje, że wezwanie zostało złożone. Pełnomocnik skarżącego wezwany do osobistego stawiennictwa na rozprawę w dniu [...] Pełnomocnik skarżącego wezwany do osobistego stawiennictwa na rozprawę w dniu [...] oświadczył Sądowi, że nie jest w stanie wskazać w aktach sprawy pisma, które można określić jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W tej sytuacji uznać należało, że skoro J K skargę z dnia [...] wniósł bez wyczerpania środków odwoławczych przewidzianych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 tej ustawy skargę należało odrzucić.