I OSK 500/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-03-31

Skład orzekający: Joanna Runge-Lissowska, Małgorzata Borowiec, Ewa Dzbeńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych ma obowiązek prowadzić merytoryczne postępowanie w sprawie przetwarzania danych osobowych, jeśli dane te nie są już przetwarzane przez wskazany podmiot?
Ratio decidendi
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych (GIODO) nie ma obowiązku prowadzenia merytorycznego postępowania w sprawie przetwarzania danych osobowych, jeśli dane te nie są już przetwarzane przez wskazany podmiot. W takiej sytuacji postępowanie staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. GIODO może opierać się na wyjaśnieniach podmiotu przetwarzającego dane, jeśli uzna je za wystarczające do ustalenia stanu faktycznego, nie mając obowiązku stosowania wszystkich dostępnych środków dowodowych.
Stan faktyczny
J. K. złożył skargę do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO) na nieprawidłową praktykę przetwarzania jego danych osobowych przez spółkę, zarzucając pozyskanie danych bez zgody w celach marketingowych oraz naruszenie obowiązków informacyjnych. GIODO umorzył postępowanie, stwierdzając, że dane skarżącego zostały zniszczone po zakończeniu rozmowy telefonicznej, ponieważ nie wyraził on zgody na ich przetwarzanie marketingowe, a spółka przed wszczęciem postępowania nie przetwarzała tych danych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. K., uznając, że GIODO prawidłowo umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. J. K. złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania przez WSA i GIODO.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie NSA Małgorzat Borowiec Ewa Dzbeńska (spr.) Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1818/07 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007r., sygn. akt II SA/Wa 1818/07 oddalił skargę J. K. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych. Orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] listopada 2006 r. J. K. wystąpił do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych ze skargą, wskazując na nieprawidłową praktykę przetwarzania danych osobowych przez [...] S.A. z siedzibą w W. W treści skargi skarżący wskazał, iż w/w Spółka pozyskała, bez jego zgody dane osobowe w celach marketingowych. W ten sposób została zakwestionowana legalność przetwarzania danych osobowych strony, niewykonanie obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 25 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r., Nr 101, poz. 926 ze zm.), zwanej dalej U.o.d.o. oraz nieprawidłowe wypełnienie obowiązku wynikającego z art. 33 ustawy. Skarżący wniósł o przeprowadzenie kontroli w Spółce pod kątem legalności przetwarzania danych osobowych, w tym ich udostępniania na rzecz innych podmiotów i spełnienia przez Spółkę obowiązku rejestracyjnego zbioru danych potencjalnych klientów Spółki. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] umarzającą postępowanie w przedmiocie skargi J. K. w zakresie przetwarzania jego danych osobowych przez [...] S.A. z siedzibą w W. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż przeprowadzając postępowanie zebrał wyjaśnienia od w/w Spółki. Z pisma z dnia [...] stycznia 2007 r. wynikało, iż pozyskane dane osobowe strony zostały, po zakończeniu rozmowy telefonicznej przeprowadzonej ze skarżącym zniszczone, bowiem J. K. nie wyraził zgody na przetwarzanie danych w celach marketingowych. Wówczas został omyłkowo zniszczony formularz, w którym figurowały informacje o źródle, z którego zostały pozyskane dane osobowe skarżącego. Spółka przed wszczęciem postępowania administracyjnego nie przetwarzała danych osobowych skarżącego, co oznacza, że postępowanie jeszcze przed jego wszczęciem było bezprzedmiotowe. Wobec powyższego, na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzono postępowanie. W postępowaniu toczącym się na skutek indywidualnej skargi możliwa jest wyłącznie ocena procesu przetwarzania danych osoby wnoszącej skargę, zaś w sprawie proces ten nie zachodzi. Skargę na powyższą decyzję złożył J. K., zarzucając organowi naruszenie art. 6, 7, 71 ust. 1 i art. 105 § 1 kpa poprzez bezpodstawne odstąpienie od przeprowadzenia postępowania merytorycznego w sprawie, a także naruszenie art. 8, 11 i 107 § 1 kpa poprzez nieodniesienie się do merytorycznych zarzutów związanych z bezprawnym przetwarzaniem danych osobowych przez [...] S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na powyższą decyzję stwierdził, że z art. 7 oraz 12 pkt 1 i pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych wynika, iż GIODO może podejmować działania kontrolne i wydawać na ich podstawie decyzje administracyjne wówczas, gdy dane osobowe są przetwarzane. W toku postępowania Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych otrzymał wyjaśnienia od Spółki [...] S. A., które są jednym ze środków dowodowych wymienionych w art. 14 U.o.d.o., jakie organ może stosować w trakcie postępowania kontrolnego. Ustawa nie wskazuje, iż w toku postępowania kontrolnego organ ma zastosować wszystkie środki dowodowe. Jeśli jeden organ uważa, że jeden środek wystarczy dla wyjaśnienia sprawy, może on na nim poprzestać. W toku czynności organ stwierdził, że [...] S. A. nie przetwarza danych osobowych skarżącego. W tej sytuacji brak było podstaw prawnych do podejmowania rozstrzygnięcia przez organ. Wobec powyższego postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż jak wynika z akt sprawy dane osobowe skarżącego nie są przetwarzane. Organ natomiast nie ma możliwości interwencji w zdarzenia przeszłe, które były przedmiotem wniosku skarżącego z dnia [...] października 2006 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. K.. Zaskarżając orzeczenie w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) mimo naruszenia przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych art. 7, 77 § 1, 80 i 105 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy; b) art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zaniechanie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, która obarczona jest błędem logicznym twierdzenia będącego punktem wyjścia do jej przyjęcia, iż jeżeli organ uważa, że jeden środek wystarczy do wyjaśnienia sprawy to może on na nim poprzestać. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż w niniejszej sprawie organ dysponując szerokim wachlarzem środków dowodowych wymienionych w art. 14 ustawy o ochronie danych osobowych, ograniczył się jedynie do dania wiary wyjaśnieniom [...] S. A., to jest podmiotu zainteresowanego w korzystnym rozstrzygnięciu sprawy. Ponadto, twierdzenie Sądu I instancji iż jeden środek dowodowy jest wystarczający dla wyjaśnienia sprawy nie znajduje oparcia w przepisach prawa, a jest źródłem błędu logicznego. Skład orzekający również nie wyjaśnił, dlaczego takie założenie poczynił. Konsekwencją owego błędnego założenia było natomiast niczym nieuprawnione przyjęcie, iż w toku czynności organ zasadnie stwierdził, że [...] S. A. nie przetwarza danych osobowych skarżącego w związku z czym brak jest podstaw do podejmowania rozstrzygnięcia przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesiona skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Do zadań Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych należy kontrola legalności przetwarzania danych osobowych z przepisami, przy czym art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r., Nr 101, poz. 926 ze zm.) wskazuje, że przez przetwarzanie danych osobowych rozumie się jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych. Powyższy przepis wskazuje zatem, że w sytuacji gdy dane osobowe osoby, której dane dotyczą nie są przetwarzane brak jest podstaw do rozpatrzenia skargi i wydania merytorycznej decyzji administracyjnej. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że nie może być uznany za zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji zawarł wszystkie wymagane tym przepisem elementy, a sporządzone uzasadnienie odpowiada zarówno zgromadzonemu w aktach materiałowi dowodowemu, precyzyjnie przedstawia stan sprawy, zarzuty skargi, stanowisko strony oraz przedstawia ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Ponadto, wywodom Sądu nie można postawić zarzutu błędu w ocenie materialnoprawnej sprawy jak również błędu w rozumowaniu. Niesłuszne jest twierdzenie wnoszącego skargę kasacyjną, iż uzasadnienie obarczone jest błędem logicznym i nie znajduje oparcia w żadnym przepisie prawa. Treść art. 14 U.o.d.o. wskazuje na zasadnicze środki, a zarazem kompetencje, z jakich korzysta Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych przy wypełnianiu postawionych ustawą zadań w zakresie ochrony danych osobowych, przy czym powołany przepis nie uzależnia wystąpienia ich łącznie. Jednym z uprawnień kontrolnych wymienionych w w/w artykule jest żądanie pisemnych wyjaśnień. Tym samym należy zgodzić się z twierdzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, iż w toku postępowania kontrolnego organ stosuje środki, które w jego ocenie są wystarczające do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Z przepisów prawa wynika, iż organ nie ma obowiązku stosowania wszystkich środków dowodowych. Przepis art. 75 kpa wyraża zasadę równej mocy środków dowodowych nie wprowadzając ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu danego faktu. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt.1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 105 § 1 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwie ocenił zebrany materiał dowodowy. Wobec uzyskania przez organ w toku postępowania administracyjnego wyjaśnień, złożonych przez [...] S. A. przy piśmie z dnia [...] stycznia 2007 r., Sąd pierwszej instancji zasadnie wywiódł, iż w sytuacji gdy dane osobowe skarżącego nie były przetwarzane, postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Wobec tego było podstaw do podejmowania rozstrzygnięcia przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, a postępowanie przed organem podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. Wskutek dokonania prawidłowej oceny legalności zaskarżonych decyzji i sporządzenia uzasadnienia wyroku w sposób odpowiadający wymogom prawa, zarzut naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 ustawy P.p.s.a., zamieszczony w skardze kasacyjnej należało uznać za bezzasadny. Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło