II OZ 414/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-05-29
Skład orzekający: Alicja Plucińska - Filipowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie z kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli nie nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniająca zmianę wcześniej wydanego postanowienia w tym przedmiocie?Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony tylko w przypadku zmiany okoliczności uzasadniających zmianę wcześniej wydanego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. W sytuacji, gdy przedstawione przez stronę okoliczności nie potwierdzają pogorszenia jej sytuacji finansowej, a wręcz wskazują na polepszenie, sąd zasadnie oddala taki wniosek.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie w przedmiocie warunków zabudowy. Sąd I instancji postanowieniem z dnia 6 czerwca 2008 r. zwolnił Wspólnotę z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w części przekraczającej 250 zł, a w pozostałym zakresie oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. Następnie Wspólnota złożyła kolejny wniosek o zwolnienie z opłaty sądowej od zażalenia, powołując się na trudną sytuację finansową. Sąd I instancji postanowieniem z dnia 17 marca 2009 r. oddalił ten wniosek, uznając, że nie nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniająca zmianę wcześniejszego postanowienia, a przedstawione dokumenty wskazują na polepszenie sytuacji finansowej Wspólnoty.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 397/07 oddalające wniosek o zmianę postanowienia z dnia 6 czerwca 2008 r. w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu postanawia: oddalić zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 397/07 oddalił wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w C. o zmianę postanowienia tego Sądu z dnia 6 czerwca 2008 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] w C. wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] marca 2007 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2008 r. Sąd zwolnił skarżącą od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w części przekraczającej 250 zł, a w pozostałym zakresie oddalił wniosek. Zażalenie wniesione na to postanowienie Sąd odrzucił postanowieniem z dnia 16 września 2008 r., na które Wspólnota złożyła zażalenie. Wobec powyższego skarżąca zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na pismo Sądu skarżąca wystąpiła z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, a mianowicie od wpisu od zażalenia. Jak podano, ustalona opłata sądowa wobec utrzymywania się Wspólnoty jedynie ze składek członkowskich jest - jak na jej możliwości finansowe - za wysoka. W oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach skarżąca zadeklarowała brak posiadania przez nią kapitału zakładowego, majątku oraz środków finansowych. Przesłano również wyciągi z rachunku bankowego Wspólnoty za okres od listopada 2008 r. do stycznia 2009 r.
Wniosek ten Sąd potraktował jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 6 czerwca 2008 r. Wobec powyższego w uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 marca 2009 r. Sąd wskazał, że w sprawie nie nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniająca zmianę wcześniej podjętego orzeczenia. Nadesłane dokumenty nie potwierdzają pogorszenia kondycji finansowej strony skarżącej, wręcz przeciwnie: wskazują na polepszenie jej sytuacji. Jak podkreślił Sąd, wydatkiem na obecnym etapie postępowania jest wpis od zażalenia w wysokości 100 zł. Kwota ta, biorąc pod uwagę stałe dochody uzyskiwane przez skarżącą, nie jest na tyle duża, aby powstały uzasadnione obawy co do możliwości jej uiszczenia. W takim stanie rzeczy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy mógłby być uwzględniony tylko w przypadku zmiany okoliczności.
Na powyższe postanowienie Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] w C. złożyła zażalenie, mając wątpliwości co do prawidłowego ustalenia przez Sąd przedmiotu zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak trafnie zauważył Sąd I instancji postanowienia w przedmiocie prawa pomocy należą do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, a zatem mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa). Stosownie natomiast do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W sprawie niniejszej postanowieniem z dnia 6 czerwca 2008 r. Sąd I instancji zwolnił skarżącą Wspólnotę z obowiązku uiszczania wpisu od skargi w części przekraczającej 250 zł, w pozostałym zaś zakresie wniosek został oddalony. Kolejne pismo zatytułowane: "wniosek o zwolnienie z opłaty sądowej" zostało więc prawidłowo potraktowane jako wniosek o zmianę postanowienia Sądu z dnia 6 czerwca 2008 r., tym bardziej, że w piśmie tym wskazano, iż ustalona opłata jest jak na możliwości Wspólnoty wysoka, utrzymuje się bowiem tylko ze składek członków.
Mając powyższe na uwadze należy podzielić pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia 17 marca 2009 r., że przytoczone przez skarżącą w kolejnym wniosku okoliczności nie stanowią takiej zmiany jej warunków materialnych, że zachodziłaby konieczność zmiany postanowienia z dnia 6 czerwca 2008 r.
W takiej sytuacji należy stwierdzić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 marca 2009 r. oddalił wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w C. o zmianę postanowienia z dnia 6 czerwca 2008 r. wydanego w przedmiocie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił zażalenie oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło