II OSK 1714/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-12-17
Skład orzekający: Joanna Runge -Lissowska, Wojciech Chróścielewski, Jacek Hyla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana z odstępstwem od przepisów techniczno-budowlanych, jest prawidłowa, jeśli uzasadnienie organu nie wyjaśnia w sposób jednoznaczny, na czym polega "szczególnie uzasadniony przypadek"?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że choć wyrok WSA w Krakowie zawierał częściowo wadliwe uzasadnienie, to odpowiadał prawu. Sąd podkreślił, że decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana z odstępstwem od przepisów techniczno-budowlanych, musi jednoznacznie wyjaśniać, na czym polega "szczególnie uzasadniony przypadek", co nie zostało uczynione w zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T. I. od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla T. I. dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego. Skarżąca M. F.-Z. podnosiła zarzuty dotyczące m.in. zacienienia działki, odprowadzania wód opadowych, usytuowania kominów oraz zbliżenia budynku do granicy działki. WSA w Krakowie uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na brak uzasadnienia postanowienia o odstępstwie od przepisów techniczno-budowlanych oraz na nieprawidłowości w projekcie budowlanym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge -Lissowska Sędziowie sędzia NSA Wojciech Chróścielewski sędzia del. NSA Jacek Hyla(spr.) Protokolant Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 402/07 w sprawie ze skargi M. F. –Z. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od T. I. na rzecz M. F.-Z. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2008 r., sygn. II SA/Kr 402/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Z uzasadnienia wyroku sądu I instancji wynika, że decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Prezydent Miasta Tarnowa, na podstawie art. 28, art. 33 ust.1, art. 34 ust.4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2006 nr 156 poz. 1118 z późn. zmianami) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla T. I. dla zamierzenia budowlanego, obejmującego przebudowę i rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego wraz z przełożeniem przyłącza kanalizacyjnego na działce nr [...] obręb 266 w Tarnowie przy ul. [...].
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 1 marca 2006 r. wpłynął wniosek T. I. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę na opisaną wyżej inwestycję. Nieprawidłowości stwierdzone w projekcie budowlanym zostały w wyznaczonych terminach usunięte. Prezydent Miasta Tarnowa (na podstawie upoważnienia Ministra Transportu i Budownictwa zawartego w piśmie 7 grudnia 2005 r.) postanowieniem z dnia 15 grudnia 2005r. udzielił zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, umożliwiając realizację przedmiotowej budowy na działce [...] obr. 266 w odległości 1,50 m od granicy z działką nr [...] obr. 266. Następnie organ uznał za nieuzasadnione zastrzeżenia M. F. – Z. odnośnie ograniczenia dostępu światła do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i uniemożliwienia realizacji planowanej budowy budynku mieszkalnego z oknami na stronę zachodnią. Organ uznał, że z przedłożonego do akt sprawy szkicu zacieniania działek w odniesieniu do istniejącej i możliwej do realizacji zabudowy wynika, że inwestycja nie spowoduje takich skutków. W kwestii zarzutu zacienienia działki organ wskazał, że nie dotyczy to postępowania administracyjnego w zakresie prawa budowlanego. Podniósł również, że projekt budowlany jest zgodny z warunkami zabudowy ustalonymi w decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia [...] września 2005 r. oraz z obowiązującymi przepisami. Został wykonany przez projektantów posiadających stosowne uprawnienia budowlane oraz zawiera wymagane uzgodnienia. Zarzuty M. F.-Z. odnośnie usytuowania budynku względem granicy działki, sposobu odprowadzania wód opadowych w projektowanych połaciach dachowych, usytuowania kominów oraz docieplenia budynku są zaś bezzasadne.
Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody Małopolskiego złożyła M. F.- Z.. Wskazała w nim, że woda z rynien, ze względu na ich usytuowanie tuż przy granicy działki i brak odpływu do kanalizacji, a także różnicę poziomów będzie spływać na jej działkę. Nadto podała, że położenie kotłowni i ciągów kominowych oraz fakt, że budynek sąsiedni ogrzewany jest węglem spowoduje, że sąsiad nadal będzie zanieczyszczał i niszczył jej dach, a dym będzie dostawał się do jej wentylacji. Zarówno zasady współżycia społecznego jak i możliwości techniczne przemawiają za przesunięciem rynien jak i zmianą usytuowania kotłowni i wylotów kominowych. Zakwestionowała również 10 centymetrowe ocieplenie ścian budynku, gdyż wykonane od strony wschodniej spowoduje przekroczenie granicy działki, na co nie wyraziła zgody. Podniosła, że budowa budynku w odległości 1,5 m od granicy jej działki narusza art. 9 prawa budowlanego. Upoważnienie Ministra do wydania zgody zawierało zastrzeżenie, że organ winien przed jej podjęciem dokonać ustaleń faktycznych i prawnych oraz wyjaśnić, czy rozbudowa istniejącego już w granicy dużego budynku w odległości mniejszej niż określone przepisami prawa jest "szczególnie uzasadnionym przypadkiem". Zabudowanie prawie połowy jej zachodniej granicy przy istnieniu już od strony wschodniej i północnej dużych czteropiętrowych bloków mieszkalnych spowoduje, że zostanie zacieniona cała jej działka (więc także miejsce planowanej budowy budynku mieszkalnego, które obecnie jest nasłonecznione w godzinach popołudniowych), a także pomieszczenia mieszkalne znajdujące się od strony północnej budynku, brak będzie również cyrkulacji powietrza. Nadto podniosła, że stwierdzenie, że dobudowany budynek znajduje się na miejscu istniejącego już garażu jest niezgodne z prawdą, gdyż garaż ma mniejsze rozmiary, wysokość poniżej 2 m, a poza tym poprzedni właściciele jej działki nie wyrazili zgody na takie jego usytuowanie, które jest niezgodne zarówno z obecnymi jak też poprzednimi przepisami prawa budowlanego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] Wojewoda Małopolski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podał, że wszystkie nieprawidłowości z powodu których decyzje poprzednio wydane przez organ I instancji uchylano zostały usunięte, a projektant arch. J. D. szczegółowo pisemnie wyjaśnił w jaki sposób dokonano uzupełnień w projekcie budowlanym. Przeprowadzona analiza dokumentów wykazała, że znaczna część powierzchni zabudowy budynku, który zamierza wybudować odwołująca się tj. około 82 % z całości jego powierzchni zabudowy, znajduje się w cieniu istniejących budynków, czyli także w cieniu budynku położonego przy ul. [...]. Stwierdzono, że przy założeniu parapetów okiennych projektowanego budynku odwołującej się na wysokości około 80 cm od terenu będą spełnione wymagania dotyczące zapewnienia czasu nasłonecznienia jego pomieszczeń, zawarte w § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z uwagi na zlokalizowanie przedmiotowego budynku w granicy działki i jego przyleganie do budynku odwołującej się oczywiste jest, że rynny, obróbki blacharskie ściany szczytowej i komina muszą być zlokalizowane w bezpośrednim sąsiedztwie jej działki. Z projektu wynika, że wody opadowe z dachu będą odprowadzane na działkę inwestora. Również istniejący w ścianie komin nie mógł zmienić swojej lokalizacji, a po planowanej przebudowie komin będzie wyższy niż obecnie, co uniemożliwi ewentualne zakłócenie ciągu, przyczyni się do polepszenia jego przepustowości i bezpieczeństwa w zakresie odprowadzania spalin oraz zniweluje ewentualne uciążliwości spowodowane opadem popiołów. Natomiast fragment wschodniej ściany budynku inwestora, który będzie ocieplony, nie jest zlokalizowany na granicy, zatem inwestor ma prawo wykonać okładzinę ocieplającą ścianę według swojego uznania. Podał, że zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi nie ma możliwości usytuowania zabudowy bezpośrednio przy granicy działki, jeżeli na sąsiedniej działce istnieje budynek, który nie jest zlokalizowany również bezpośrednio przy tej granicy. Nadto organ odwoławczy wskazał, że lokalizacja nie będzie negatywnie wpływać na wykonywanie przez właścicielkę nieruchomości sąsiedniej prawa własności, gdyż zachowane zostały przepisowe odległości od granic działki i nie utrudni to odwołującej planowanej budowy wolnostojącego budynku. Zatem wymagania określone w art. 35 ust. 4 oraz w art. 32 ust. 4 prawa budowlanego zostały spełnione.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M. F.-Z..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał w rozważaniach zawartych w uzasadnieniu wyroku uchylającego decyzje organów obu instancji, że zgodnie z przepisem § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r. Nr 75 poz.690), co do zasady, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m. - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy oraz 3 m. - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Jednocześnie, w myśl art. 9 prawa budowlanego, ustawodawca przewidział, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Ocena, czy w danej sytuacji zachodzą przypadki szczególnie uzasadnione, należy do organów administracji architektoniczno-budowlanej oraz ministra, który ustanowił odpowiednie przepisy techniczno-budowlane. O konieczności zastosowania odstępstwa od przepisów techniczno- budowlanych mogą decydować zatem zarówno względy natury faktycznej (np. ukształtowanie terenu czy istniejący stan zagospodarowania sąsiednich nieruchomości), jak też użytkowe czy techniczne. W myśl art. 9 ust.2 prawa budowlanego właściwy organ, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo. Jak wynika z ustępu 4 omawianego przepisu minister może uzależnić upoważnienie do wyrażenia zgody na odstępstwo od spełnienia dodatkowych warunków. W przedłożonych aktach administracyjnych brak jest upoważnienia ministra, co uniemożliwia dokonanie pełnej weryfikacji postanowienia organu z dnia 15 grudnia 2005r. Ponieważ ustawa nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie udzielenia bądź odmowy udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, postanowienie to nie podlega odrębnemu zaskarżeniu i może być zaskarżone tylko wraz z decyzją w sprawie pozwolenia na budowę.
W orzecznictwie podnosi się, że za przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 9 ust. 1 ustawy należy uznać sytuację, kiedy inwestor - pomimo wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i przeznaczenia terenu, na którym położona jest ta nieruchomość, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na takie cele - nie może zrealizować swego prawa podmiotowego, jakim jest prawo zabudowy nieruchomości gruntowej (art. 4 ustawy) ze względu na obowiązujące przepisy techniczno-budowlane. Postanowienie Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia [...] grudnia 2005r. w tej kwestii nie zawiera uzasadnienia. Organ nie wyjaśnił dlaczego uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek. Jest to o tyle istotne, że - jak wynika z projektu zagospodarowania działki inwestora jej rozmiary umożliwiały dokonanie rozbudowy zgodnie z przepisami warunków technicznych. Nadto, jak wynika z treści tego postanowienia, zgoda na odstępstwo polegała wyłącznie na umożliwieniu wykonania ściany bez otworów okiennych i drzwiowych w projektowanej rozbudowie w odległości 1,50 m od granicy z sąsiednią działką.
Tymczasem, jak wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego, w szczególności z rysunków Nr 3, Nr 7 i Nr 8, w rozbudowywanym garażu przewidziano taras (balkon) od strony działki skarżącej, na który początkowo miały prowadzić drzwi, zmienione następnie na okno. Na rysunku Nr 8 podano szerokość balkonu 1m. co zdaje się wskazywać, że wychodzące nań okno znajduje się w odległości 2,5 od granicy, co jest sprzeczne z § 12 warunków technicznych i udzieloną zgodą na odstępstwo. Wreszcie, na rysunku Nr 2 w sposób nieczytelny zostały podane szerokości ław fundamentowych, a na rysunkach Nr 7, 8,10 i 10a naniesiono kolorem czerwonym poprawki. Ponieważ nie zawierają podpisu, nie wiadomo przez kogo zostały dokonane. Powyższe wskazuje, zdaniem sądu I instancji, na wadliwość zaskarżonej decyzji, w szczególności na naruszenie art.107 k.p.a. i art.35 Prawa budowlanego. Sąd zalecił organom administracji, by przy ponownym rozpoznaniu sprawy spowodowały dołączenie do akt sprawy upoważnienia ministra, o którym mowa w postanowieniu organu z dnia 15 grudnia 2005r. i dokonały oceny, czy w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, o którym mowa w art.9 Prawa budowlanego, oraz ponowne dokonanie sprawdzeń w trybie art. 35 Prawa budowlanego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł uczestnik T. I., wnosząc o uchylenie wyroku w całości i wydanie orzeczenia oddalającego skargę M. F. - Z., bądź o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, zaskarżył wyrok w całości i zarzucając mu:
– naruszenie prawa materialnego (art. 174 § 1 p.p.s.a.) - poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 9 i art. 35 ustawy Prawo budowlane oraz § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez co uczestnik rozumie bezzasadne zarzucenie organowi popełnienia błędu w ocenie stanu faktycznego na gruncie powołanych przepisów, a w szczególności brak uzasadnienia dla postanowienia wydanego przez organ w trybie art. 9 Prawa budowlanego, wadliwe sprawdzenie rozwiązań projektowych o których mowa w art. 35 prawa budowlanego, oraz nie spełnienie warunków usytuowania budowli określonych w § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U.Nr 75 poz.690/ dotyczące budowli, na wykonanie której T. I. otrzymał decyzję o pozwoleniu na budowę;
– naruszenie przepisów o postępowaniu, mających wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie (art.174 pkt 2 p.p.s.a ), a to z uwagi art. 1 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 p.p.s,a , art. 141 § 4 p.p.s.a i art. 145 § 1 pkt 1 lit .a i c p.p.s.a, w związku z art. 76 k.p.a. i 77 k.p.a. , bowiem WSA nie dokonał wnikliwej i poprawnej analizy całości materiału zabranego w sprawie na etapie rozpoznawania skargi, to jest projektów i wydanych decyzji - co doprowadziło zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną do błędnego rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie były błędne, albowiem sąd ten błędnie odczytał projekty budowlane i nie dokonał wnikliwej analizy dokumentów zebranych w niniejszej sprawie. W szczególności przy projektowaniu garażu z nadbudową mieszkalną nie doszło do naruszenia postanowień § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem jak wynika z rysunku nr 3, zatytułowanego: "przebudowa, rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego - projekt budowlany - architektura - rzut parteru", gdzie zostały naniesione poprawki - sporny budynek jest usytuowany pod kątem 70° do granicy sąsiadki M. F.- Z., przy czym minimalne zbliżenie muru do granicy sąsiedniej działki tj. rogu północno - wschodniej ściany jest 1,5 m na które zostało wydane zezwolenie Ministra Infrastruktury, znajdujące swe odzwierciedlenie w postanowieniu Prezydenta Miasta Tamowa z dnia 15 grudnia 2005 r. oraz w później wydanych decyzjach. Za parkanem - po stronie sąsiadki rosną gęsto posadzone drzewa sięgające wysokości 3-go piętra oraz krzewy. Odległość od działki sąsiedniej na całej długości budynku wynosi od 1,5 m do 1,7 m i budynek ten jest wybudowany w miejscu, gdzie znajdował się stary budynek garażowy.
Odległość nadbudowy mieszkalnej - bez otworów wynosi minimalnie 3 m. od granicy działki sąsiadki ,natomiast otwór okienny położony jest w odległości 4 m. Takie rozwiązanie jest zgodne z § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i nie wymagało odrębnej zgody Ministra, bowiem są to odległości normatywne. Od strony działki M. F.- Z. nie ma tarasu ani balkonu, a jedynie stropodach, zaś balkon znajduje się po przeciwnej stronie. Mylnie odczytany przez WSA w Krakowie został rysunek nr 2, na którym nie ma żadnych ław fundamentowych, a jedynie mury fundamentowe, co nie ma żadnego związku ze skargą M. F.- Z.. Na rysunkach nr 7,8,10a znajdują się podpisy autora poprawek mgr inż. J. D. złożone czerwonym długopisem, które z łatwością można odczytać jako podpisy projektanta, bowiem identyczne podpisy znajdują się pod rysunkami zawierającymi poszczególne elementy. Nie ma podpisu poprawki naniesionej na rysunku 10, ale tę samą poprawkę z podpisem zawierają rys. 8 i 10 a - i dotyczy ta ona likwidacji balustrady przy stropodachu nad garażem. Wszystkie rysunki na których naniesiono poprawki zawierają dodatkowo adnotację o dokonanych poprawkach, w szczególności na jakiej podstawie dokonano korekty projektu.
Odnośnie zarzutu braku uzasadnienia postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2005 r. znak [...], to uzasadnienie do tego postanowienia zawiera zarówno pismo przewodnie jakie Urząd Miasta Tarnowa skierował do Ministerstwa Infrastruktury z dnia 21 października 2005r., które zostało doręczone uczestnikom niniejszego postępowania, jak i decyzja organu I instancji, a także zaskarżona decyzja. Zarzut braku w aktach sprawy pisma Ministra Infrastruktury, w którym wyraża zgodę na odstępstwo od norm w zbliżeniu się inwestora do sąsiedniej działki zdaniem T. I. nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, bowiem sama zgoda wyrażona przez Ministra Infrastruktury jest aktem stanowienia odmiennego prawa i jako taka nie podlega kontroli Sądu, natomiast takiej kontroli podlega postanowienie i to wraz z decyzją dotyczącą udzielenia pozwolenia na budowę, która to decyzja zawiera uzasadnienie odstępstwa od norm określonych w § 12 cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Nie ma ono wpływu na ocenę poprawności wydania postanowienia w trybie art. 9 Prawa budowlanego. Samo postanowienie dotyczące odstępstwa nie podlega zaskarżeniu i dlatego - jak słusznie zauważył WSA - zastrzeżenia do tegoż postanowienia są rozpatrywane dopiero wraz z decyzją o pozwoleniu na budowę, która przywołuje to postanowienie i zawiera jego uzasadnienie. Zostało ono wydane po wnikliwym przeanalizowaniu dokumentów zebranych w niniejszej sprawie z których wynikało, że działka, której współwłaścicielem jest T. I. ma kształt prostokąta o szerokości około 18 m, przy czym budynek mieszkalny wraz z wiatrołapem posiada szerokość około 14 m. Inne usytuowanie budynku garażowego stworzyłoby dla użytkowników tej działki znaczne utrudnienia, jeśli chodzi o korzystanie z pozostałej części działki czy garażu i kolidowałoby z interesami mieszkańców parteru bloku mieszkalnego, który jest położony w odległości około 4 m od granicy działki, z oknami równoległymi do granicy działki inwestora. T. I. prowadzi działalność gospodarczą, w której używa samochodów dostawczych. Wielokrotnie pozostawione przez niego na podwórzu jego posesji samochody dostawcze z towarem były okradane. Tylko dobrze zabezpieczony garaż dwu stanowiskowy jest w stanie zapewnić większe bezpieczeństwo zakupionym w godzinach nocnych towarom - dlatego powiększenie tego garażu pozwoli mu na stworzenie bezpieczniejszych warunków jego działalności. Garaż na działce inwestora istniał na długo przed wybudowaniem budynku przez poprzedników prawnych M. F. -Z., czyli jej rodziców, którzy bez przeszkód, naruszając granice działki [...] należącej obecnie do T. i E. I., dobudowali swój dom na przełomie lat 70-80 XX w., do ściany budynku już istniejącego od lat 20 ubiegłego stulecia, przy ul. [...] w Tarnowie. Część budynku M. F. – Z., przylegająca do budynku T. I. to klatka schodowa. Można zatem stwierdzić, iż przebudowa garażu wraz z nadbudową w żadnym wypadku nie pogarsza warunków sanitarno - zdrowotnych i użytkowych działki sąsiadów, a wręcz je poprawia, bowiem sam garaż jest nieco bardziej oddalony i nie spowoduje szkodliwego oddziaływania na środowisko /właścicieli/ sąsiednich działek. Zgodnie z projektami teren graniczący z działką M. F. –Z. będzie odpowiednio ukształtowany z uregulowanym odpływem wód opadowych w głąb działki inwestora. Zdaniem T. I. takie uzasadnienie spełnia niezbędne wymogi. Projekt budowlany nie zawiera innych odstępstw od norm określonych w § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury jak tylko zbliżenie się do granicy sąsiadki na odległość 1,5 m w jednym rogu budynku garażowo-mieszkalnego, zatem podjęcie starań co do zezwolenia na inne odstępstwa byłoby bezzasadne. W świetle powyższego naruszenie przez WSA prawa materialnego szczególności art. 9, 35, Prawa budowlanego oraz § 12 cyt. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie doprowadziło do sformułowania bezzasadnego zarzutu popełnienia przez organ wydający zaskarżoną decyzję, błędu w ocenie stanu faktycznego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje,
Skarga kasacyjna nie opiera się na usprawiedliwionych podstawach.
W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Odnosząc się do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, należy w pierwszym rządzie wskazać, że zarówno art. 9 jak i art.35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2006r. nr 156 poz.1118 z późn. zmianami), zwanej dalej Prawem budowlanym, podobnie jak i §12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 poz. 690 z późn. zm.) składają się z szeregu jednostek redakcyjnych – ustępów i punktów, tworzących odrębne przepisy prawa. W skardze kasacyjnej nie przywołano żadnego konkretnego przepisu – odpowiadającego którejkolwiek z jednostek redakcyjnych art. 9 i 35 Prawa budowlanego lub §12 powołanego wyżej rozporządzenia.
Jak jednolicie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, z uwagi na związanie NSA granicami skargi kasacyjnej niezbędne jest wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd I instancji - zdaniem skarżącego - z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu i innych jednostek redakcyjnych. Powołanie się na całość artykułu lub paragrafu – dzielącego się na mniejsze jednostki redakcyjne w powyższej sytuacji nie pozwala na prawidłowe ustalenie granic zaskarżenia, gdyż nie wyznacza kierunku, w jakim NSA powinien dokonać kontroli zaskarżonego orzeczenia (por. Hanna Knysiak – Molczyk. Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Warszawa 2009r. str. 154 – 155).
Ponieważ jednak w skardze kasacyjnej podniesiono także i zarzut naruszenia przez sąd I instancji art. 141§4 p.p.s.a., to stwierdzić należy, że zarzut ten jest częściowo uzasadniony w takim zakresie, że podstawa prawna wyroku powinna także obejmować szczegółowe przywołanie poszczególnych przepisów – na których Sąd oparł swe rozstrzygnięcie – z przywołaniem poszczególnych jednostek redakcyjnych – zawierających konkretne przepisy. Sąd I instancji uzasadniając zaskarżony wyrok użył ogólnych określeń art. 35 Prawa budowlanego, czy art. 107 k.p.a. – czym naruszył przepis art. 141§4 p.p.s.a., popełniając zatem błąd podobny do popełnionego przez autora skargi kasacyjnej. Błąd ten nie ma jednak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Wbrew bowiem zarzutom wnoszącego skargę kasacyjną sąd dokonał w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy należytej oceny materiału zgromadzonego w aktach. Nie ulega wątpliwości, że prawna doniosłość dokumentu jakim jest projekt budowlany składany wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę wymaga, by wszelkie zmiany i poprawki wykonane w jego obrębie zostały podpisane przez uprawnionego projektanta. Zmiany takie nie mogą być brane pod uwagę przez organy administracji – dopóki nie zostaną opatrzone podpisem świadczącym o tym, że zostały naniesione przez osobę uprawnioną. Stąd też sam fakt umieszczenia czerwonego znaku "X" na balustradzie stropodachu nowego garażu nie przesądza o tym, że taras został wyeliminowany z projektu – dopóki stosowna poprawka nie zostanie opatrzona podpisem autora projektu. Również podpisanie niektórych poprawek i zaniechanie tego wobec innych nie czyni zadość wymogom, którym powinien odpowiadać projekt budowlany. Nie ma ponadto wątpliwości, że projekt budowlany musi być czytelny i jednoznaczny. Jeśli w ścianie budynku, położonej przy granicy z nieruchomością sąsiednią przewidziano okno, to z dokumentacji projektowej musi jednoznacznie wynikać w jakiej odległości od granicy okno to się znajduje. Usterki te słusznie dostrzegł sąd I instancji, czemu dał wyraz w uzasadnieniu wyroku – odpowiadającym w tym zakresie wymogom art. 141§4 p.p.s.a.
Sąd I instancji słusznie wskazał, że w toku postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę obiektu budowlanego z odstępstwem od przepisów techniczno – budowlanych badaniu podlega to, czy w konkretnej sytuacji faktycznej występują szczególne okoliczności – o których mowa w art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd stwierdził, że postanowienie Prezydenta Miasta Tarnowa z 15 grudnia 2005r. o wyrażeniu zgody na odstępstwo nie zawiera uzasadnienia - nie dodając, że postanowienie to uzasadnienia nie wymagało jako nie podlegające zażaleniu (art.124§2 k.p.a. ). Zatem zarzutu w tym zakresie organom administracji uczynić nie można. Nie budzi jednak wątpliwości to, że przesłanka odstępstwa od przepisów techniczno – budowlanych, jaką jest wystąpienie przypadków szczególnie uzasadnionych, wymaga wyjaśnienia i skonkretyzowania w decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. Zaskarżona decyzja, ani decyzja organu I instancji nie wyjaśniają, na czym polegać miałby szczególnie uzasadniony przypadek w odniesieniu do inwestycji T. I.. Takiego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę nie może zastąpić oczywiście obszerny wywód zawarty w skardze kasacyjnej, świadczący, zdaniem jej autora, że szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego w niniejszej sprawie zachodzi. Jeśli istotnie w rozpatrywanej sprawie występuje szczególny przypadek, o którym mowa w art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego to jednoznaczne określenie, na czym on polega musi znaleźć się w decyzji administracyjnej, podlegającej kontroli instancyjnej oraz kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdzając, że wyrok sądu I instancji pomimo częściowo wadliwego uzasadnienia odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło