II FZ 102/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA (del.) Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Gl 1449/06 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. i W. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 marca 2003 r. numer [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a zażalenie oddalić. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu wniosku skarżącego W.W. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym zwolnił go od kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu Sąd ten powołując się na art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [P.p.s.a.] wskazał, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje wtedy, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy skarżący uzyskuje dochody z wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.250 zł miesięcznie i płaci świadczenia alimentacyjne w wysokości 1.850 zł miesięcznie oraz przy uwzględnieniu toczących się przeciwko niemu postępowań egzekucyjnych i niezbędnych wydatków na utrzymanie, nie stać go wprawdzie na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego, niemniej nie oznacza to, że nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w pełnym zakresie i ustanowienie pełnomocnikiem z urzędu prof. M., do którego ma zaufanie i z którego odpłatnych usług już korzystał. Podniósł, że dysponuje miesięcznie na utrzymanie kwotą 900 zł i z tego powodu nie stać go na opłacenie prawnika, a nawet miał trudności z zakupem butów na zimę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z dalszych oświadczeń skarżącego wynika, że uzyskuje on dochody z pracy w wysokości przeciętnie 3.100 zł brutto (w sierpniu 2008 r. – 5.237 zł), posiada mieszkanie o pow. 45 m2, działkę rekreacyjną o powierzchni 6 arów oraz korzysta z domu położonego w C. o pow. 346 m2, który jest własnością jego niepełnoletnich dzieci, lecz to skarżący ponosi opłaty związane z jego eksploatacją, a także reguluje podatek od nieruchomości. Uzyskiwane wynagrodzenie przekazywane jest na rachunek bankowy jego ojca, by uniknąć zajęcia tego wynagrodzenia przez komornika. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz wyciągnął słuszne wnioski z okoliczności faktycznych obrazujących sytuację majątkową skarżącego. Istotnie, nie sposób uznać, że osoba uzyskująca zarobki w granicach przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, będąca w posiadaniu lub korzystająca z kilku nieruchomości, nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Znaczne zadłużenie, do którego skarżący doprowadził, nie może być wyłącznym wyznacznikiem jego zdolności płatniczych, zwłaszcza, że wykazuje on daleko posuniętą zapobiegliwość w chronieniu swych dochodów przed zajęciami egzekucyjnymi. Także łożenie na utrzymanie nieruchomości nie będącej własnością skarżącego rzutować musi na ocenę jego sytuacji. Nieuwzględnienie wniosku skarżącego w pełnym zakresie, obejmującym także ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jest zatem w pełni uzasadnione. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nawet wtedy, gdyby skarżący uzyskał zwolnienie od kosztów w pełnym zakresie, nie oznaczałoby to prawa do wyboru pełnomocnika, który reprezentowałby go w procesie. W myśl bowiem art. 253 P.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, który ma pełnić obowiązki pełnomocnika z urzędu, wyznaczają odpowiednie organy korporacji zawodowych zrzeszających tych prawników. Żądanie wyznaczenia jako pełnomocnika z urzędu wskazanego imiennie doradcę podatkowego nie musiałoby zatem zostać uwzględnione. Ponieważ zażalenie skarżącego nie ma usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.