I OSK 631/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 929/07 o odrzuceniu skargi Z. W. w przedmiocie wymierzenia Wójtowi Gminy N. grzywny za niewykonanie orzeczenia Sądu w sprawie II SAB/Lu 51/02 dotyczącej świadczeń z pomocy społecznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę Z. W. na niewykonanie przez Wójta Gminy N. wyroku tego Sądu zapadłego w sprawie sygn. akt II SAB/Lu 51/02, w której skarżący domagał się ukarania organu grzywną. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", w razie niewykonania przez organ wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona może, po uprzednim wezwaniu organu do wykonania wyroku, wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd I instancji rozpatrując skargę Z. W. przyjął, że do wezwania organu znajduje zastosowanie w drodze analogii przepis art. 52 § 4 P.p.s.a. Oznaczało to przyjęcie, że wezwanie organu do wykonania wyroku może być skierowane do organu w każdym czasie po upływie terminu do wykonania wyroku, jednakże skarga do sądu winna być wniesiona stosownie do treści art. 53 § 2 P.p.s.a. w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Wobec powyższego, Sąd I instancji uznał, że skoro wezwanie do wykonania wyroku skarżący złożył w dniu 8 września 2003 r., to skarga złożona w dniu 9 listopada 2007 r. została wniesiona po terminie. Na podstawie zatem art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę Z. W. W skardze kasacyjnej skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji zarzucając temu postanowieniu naruszenie przepisów art. 154 § 1 w związku z art. 52 § 4 i art. 53 § 2 P.p.s.a. Uzasadniając podniesione zarzuty, skarżący wskazał, iż w jego ocenie Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni "przez analogię" w odniesieniu do przepisów proceduralnych. Podniesiono, że przepis art. 154 § 1 P.p.s.a. w sposób szczególny określa przedmiot postępowania, zatem do skargi wniesionej w tym trybie nie może mieć zastosowania art. 53 § 2 P.p.s.a, ponieważ przepis ten odnosi się wyłącznie do art. 52 § 3 i 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 154 § 1 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Jedynym warunkiem dopuszczalności wniesienia takiej skargi jest uprzednie wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Oznacza to, że skarga podlega odrzuceniu, jeżeli strona nie wezwie organu do wykonania orzeczenia sądu lub załatwienia sprawy. Ustawa nie określa natomiast żadnego terminu do wniesienia skargi w tym przedmiocie. Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem złożonym w dniu 8 września 2003 r. wezwał Wójta Gminy N. do wykonania wyroku. Tym samym Z. W. dopełnił warunku określonego w art. 154 § 1 P.p.s.a. W dniu 9 listopada 2007 r. Z. W. wniósł skargę na ten organ w przedmiocie niewykonania wyroku. Termin do wniesienia skargi ustawa procesowa (P.p.s.a.) wiąże z zaskarżeniem określonych aktów i czynności. I tak art. 53 § 1 P.p.s.a. wprowadza termin do wniesienia skargi na rozstrzygnięcia (decyzje, postanowienia i inne akty), które są doręczane stronie, natomiast art. 53 § 2 P.p.s.a. określa terminy do wniesienia skargi w odniesieniu do aktów i czynności, których zaskarżenie do sądu administracyjnego ustawa uzależnia od uprzedniego wezwania na piśmie organu do usunięcia naruszenia prawa. Termin do wniesienia skargi jest powiązany z aktem lub czynnością, które strona zaskarża do sądu administracyjnego, ponieważ celem wprowadzenia terminu jest ustabilizowanie sytuacji prawnej, której dotyczy akt lub czynność, poprzez przesądzenie, że stały się one "prawomocne". Tych względów nie można odnosić do skargi na bezczynność organu oraz skargi o ukaranie organu grzywną w razie niewykonania wyroku przez organ, o której mowa w art. 154 § 1 P.p.s.a. Bezczynność organu lub niewykonanie wyroku przez organ stwarza stan, w którym wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie jest ograniczone terminem do jej wniesienia. W przypadku wniesienia skargi na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. jedynym warunkiem, który obowiązana jest spełnić strona, jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Wezwanie to nie może być utożsamiane z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, które odnosi się do zaskarżania określonych aktów i czynności. Oznacza to, że terminy do wniesienia skargi określone w art. 53 P.p.s.a. nie mają zastosowania do skargi wnoszonej na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. Nie można zatem podzielić poglądu Sądu I instancji, że skoro przepis art. 154 § 1 P.p.s.a. nie określa charakteru prawnego ani trybu wnoszenia takiego wezwania to do tego wezwania per analogiam zastosowanie ma przepis art. 52 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2005). Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w postanowieniu o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, niezależnie od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sad Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.