II SA/Rz 1065/05

WyrokWSA w Rzeszowie2006-03-02

Skład orzekający: Maria Zarębska-Kobak, Zbigniew Czarnik, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., może ograniczyć się do rozpatrzenia zarzutów jednej ze stron postępowania, pomijając inne strony i nie odnosząc się do całości przedmiotu rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stosując art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, musi odnieść się do całego przedmiotu rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji oraz zapewnić udział wszystkich stron postępowania. Niewłaściwe ograniczenie zakresu rozpatrywanej sprawy lub brak udziału wszystkich stron stanowi rażące naruszenie przepisów prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o nieuwzględnieniu zarzutów skarżącej dotyczących powierzchni i przebiegu granic działek ewidencyjnych. Skarżąca domagała się zmian w operacie ewidencji gruntów, wskazując na istotność tych danych dla postępowania spadkowego. Organ odwoławczy nie uwzględnił jej zastrzeżeń, uznając ustalenia sprzed modernizacji za wiążące. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej J. P. kwotę 30 zł /słownie: trzydzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 1065/05 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] października 2003 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm./ utrzymał w mocy orzeczenie zawarte w punkcie III.5 zaskarżonej decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...].06.2003 r. [...] o nieuwzględnieniu zarzutów J. P. dot. powierzchni oraz wykazanego na mapie ewidencyjnej przebiegu granic działek nr 1234, 1113/2. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił argumenty, które legły u podstaw wydania decyzji w I instancji i wskazał, że ustalenia dotyczące działek nr 1234 i 1113/2 będące podstawą postępowania modernizacyjnego są zgodne ze stanem wykazanym w operacie ewidencyjnym sprzed modernizacji. Organ podkreślił, że materiałami wyjściowymi do opracowania operatu opisowo-kartograficznego do modernizacji ewidencji gruntów i budynków są dane zgromadzone w ewidencji oraz wynikające z dokumentów, jeżeli mogą one być podstawą do dokonywania właściwych wpisów. Kwestionowanie stanu ewidencyjnego sprzed modernizacji przez powołanie się na wyrok sądowy z 1960 r. nie może dla odwołującej być skuteczne, gdyż po tym wyroku w stosunku do działek nr 1234 i 1113/2 zaszły liczne zmiany prawne i ewidencyjne, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich powierzchni. Dla organów ewidencyjnych wiążące są dane wynikające z ewidencji, na podstawie których prowadzono postępowanie, a nie wszelkie zmiany z przeszłości, które związane były z działką podlegającą postępowaniu modernizacyjnemu. Wobec podnoszonych przez J. P. zastrzeżeń co do postępowania modernizacyjnego, a zwłaszcza wykazanych w tym postępowaniu powierzchni działek, organ I instancji dokonał sprawdzenia, czy powierzchnia działek nr 1113/2 i 1234 jest zgodna ze stanem faktycznym na gruncie. Jednak wobec nie wskazania granic działek przez zainteresowanych kontrolnego sprawdzenia powierzchni nie dokonano. Z tych względów organ odwoławczy nie uznał racji podniesionych przez odwołującą i orzekł o nieuwzględnianiu jej zastrzeżeń. Z decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie zgodziła się J. P. W skardze do NSA OZ w Rzeszowie podniosła, że zwracała się o ustalenie powierzchni drogi /działki/ nr 1113/2, dokonanie zmian w ewidencji w tym zakresie oraz wprowadzenie korekty powierzchni działki budowlanej nr 1234 gdyż ustalenie tych danych i poprawne ich odzwierciedlenie w ewidencji jest dla niej istotne, bo pozwalałoby zakończyć prowadzone postępowanie spadkowe po zmarłej matce. Równocześnie skarżąca wskazała, że uwzględnienie w postępowaniu odwoławczym jej zastrzeżeń do operatu jest możliwe, gdyż wszyscy współwłaściciele działek nr 1234 i 1113/2, którzy nie są rodzeństwem i spadkobiercami po S. R. bez przeszkód korzystają z drogi urządzonej na działce nr 1113/2 zgodnie z wyrokiem Sądu Powiatowego w M. od 1960 r. Z tych powodów skarżąca wniosła o wnikliwe przeanalizowanie jej sprawy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi i przywołał argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi J. P., gdyż skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r. Sąd administracyjny rozpoznając skargę stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej prawo o p.s.a. nie jest związany zarzutami skargi, jej podstaw prawna ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Oceniając merytorycznie zaskarżoną decyzję Sąd stwierdza, że decyzja ta narusza przepisy prawa. Z tego względu zaskarżona decyzja musi zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, a to oznacza, że skarga podlega uwzględnieniu, choć z innych powodów niż w niej podniesione. Podstawą orzekania organu odwoławczego był art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. stosownie do treści tego przepisu organ rozpoznający odwołanie po stwierdzeniu, że argumenty odwołania nie mogą zostać uwzględnione ma obowiązek utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego w ramach powołanego przepisu musi odnosić się do całego przedmiotu rozstrzyganego w postępowaniu I-wszo instancyjnym. To oznacza, że pomiędzy określeniem przedmiotu sprawy w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a ujęciem sprawy w postępowaniu odwoławczym musi być zachowana tożsamość. Analiza akt sprawy wskazuje, że przedmiotem rozstrzygnięcia w I instancji jest sprawa zatwierdzenia operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] w M. Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Starosta Powiatu [...] zatwierdził operat opisowo-kartograficzny, przy czym w uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał z jakich względów w trakcie postępowania ewidencyjnego zastrzeżenia niektórych podmiotów zostały uwzględnione oraz dlaczego zastrzeżenia innych uwzględnione być nie mogły. Taki zakres rozstrzygania przez organ I instancji zmuszał organ odwoławczy do wypowiedzenia się o całości przedmiotu, gdyż Sąd stwierdza, że przedmiotem postępowania modernizacyjnego jest zatwierdzenie operatu dla obszaru, który wyznaczony zostaje wszczęciem postępowania. Tak ustalony przedmiot jest niepodzielny, czyli jest prowadzone jedno postępowanie, w konsekwencji którego zapada jedna decyzja, a nie wiele decyzji. Przyjęcie takiego stanowiska skutkuje koniecznością rozstrzygania przez organ odwoławczy o całej decyzji /taki jest sens art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a./, a nie o zarzutach jednej z uczestniczek /stron/ postępowania i odnoszenie się w decyzji II-go instancyjnej tylko do fragmentu sprawy. Sąd konsekwentnie twierdzi, że art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. może być stosowany wtedy, gdy organ odwoławczy utrzymuje całą decyzję w mocy. Inne orzekanie /tylko o części sprawy/ prowadzi do tego, że w zakresie nie objętym odwołaniem organ nie wypowiada się o decyzji I instancji, a to narusza treść art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd zwraca także uwagę, że postępowanie odwoławcze musi wykazywać nie tylko przedmiotową tożsamość z postępowaniem pierwszoinstancyjnym. Zgodność taka musi istnieć także co do podmiotów biorących udział w postępowaniu przed I i II instancją. W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdza, że w postępowaniu odwoławczym udział wzięły tylko niektóre strony postępowania ewidencyjnego. Dziwić może to, że organ odwoławczy uznał, że przymiot strony w tym postępowaniu powinno mieć 26 podmiotów wskazanych w rozdzielniku do doręczeń, przy czym tylko jedna strona skarżąca odwoływała się. Zatem organ nie wykazał się konsekwencją, gdyż albo uznaje, że każdy uczestnik postępowania modernizacyjnego jest stroną i operat dotyczy takiej strony w części, a przez to stanowi odrębną sprawę administracyjną, albo też sprawa jest jedna, ale występuje w niej wiele stron. Sąd uznaje, że postępowanie modernizacyjne jest jedną sprawą z wielością stron, a to oznacza, że w postępowaniu odwoławczym wszystkie strony muszą brać udział. Brak udziału stron jest podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W konsekwencji już tanie uchybienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) prawa o p.s.a. stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i uwzględnienia skargi. Sąd jednak mając na uwadze to, że naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. ma charakter rażący, gdyż rozstrzygnięcie decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu postanowił stwierdzić nieważność decyzji odwoławczej. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak na wstępie. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 prawa o p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło