II SAB/Wa 109/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Adam Lipiński, Sędzia WSA - Janusz Walawski (spr.), Asesor WSA - Jarosław Trelka, Protokolant - Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi M. R. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2007 r. - oddala skargę - Pełnomocnik M. R. złożył do Komendanta Głównego Policji "wniosek o wydanie formalnej decyzji administracyjnej na podstawie Kpa". W swoim wniosku powołał się na art. 63, art. 104 i art. 107 Kpa i zażądał wydania decyzji administracyjnej stwierdzającej, iż od dnia 1 września 2004 r., tj. od śmierci matki – T. R., M. R. jest jedynym najemcą lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Wniósł również o stwierdzenie wstąpienia M. R. w stosunek najmu po śmierci poprzedniego najemcy. Ponadto wniósł o zastosowanie art. 65 § 1 lub art. 66 § 3 Kpa, w przypadku, gdy niniejsze "podanie" zostało wniesione do organu niewłaściwego lub w przypadku, gdy Komendant Główny Policji uzna, że w sprawie właściwy jest sąd powszechny. Pełnomocnik poinformował również, że wydanie decyzji egzekwował będzie w trybie art. 37 Kpa oraz art. 3 § 2 pkt 8, art. 149 i art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Na powyższy wniosek, Zastępca Dyrektora Biura Logistyki Policji w Komendzie Głównej Policji, w dniu 16 maja 2007 r. udzielił odpowiedzi podając, że ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277) oraz rozporządzenia wykonawcze nie zawierają podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej, orzekającej wstąpienie w stosunek najmu. Ponadto organ wyjaśnił, iż sprawa uprawnień M. R. do określonego we wniosku lokalu, pozostającego w dyspozycji Komendanta Głównego Policji, była już przedmiotem oceny w postępowaniu sądowym. W dniu 23 maja 2007 r. pełnomocnik M. R. złożył do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji "zażalenie na bezczynność (art. 37 Kpa) ewentualnie na zwrot podania (art. 66 § 3 Kpa)". W piśmie tym pełnomocnik ww. zarzucił Komendantowi Głównemu Policji bezczynność "przez niewydanie w terminie decyzji administracyjnej zgodnie z art. 104 i art. 107 Kpa w sprawie stwierdzenia stosunku najmu lokalu będącego w zasobach Policji bądź nie załatwienie sprawy w inny sposób, ale zgodnie z przepisami procedury administracyjnej, w szczególności przez nie wydanie postanowienia na podstawie art. 66 § 3 Kpa w zw. z art. 123-126 Kpa". Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, pismem z dnia 29 czerwca 2007 r. zobowiązał Komendanta Głównego Policji "do ustalenia podstawy prawnej do zajmowania przez M. R. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. oraz do bezzwłocznego wydania w oparciu o istniejący stan faktyczny i prawny właściwej decyzji w trybie administracyjnym". W dniu 7 sierpnia 2007 r. pełnomocnik ww. złożył do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji ponowne zażalenie, w którym powtórzył argumenty przedstawione w zażaleniu z dnia 23 maja 2007 r. Złożył również wniosek o zawieszenie postępowania, powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Zastępca Dyrektora Biura Logistyki w Komendzie Głównej Policji pismem z dnia 10 września 2007 r. skierowanym do pełnomocnika M. R. poinformował m.in., że żądanie zawarte we wnioskach nie może zostać spełnione, o czym wnioskodawca był wielokrotnie informowany i zostało to szczegółowo wyjaśnione w poprzednich pismach. Pełnomocnik ww., w dniu 18 września 2007 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Głównego Policji w związku z niezałatwieniem sprawy podania z dnia 16 kwietnia 2007 r. w zakresie w nim określonym. Pełnomocnik skarżącego wniósł o nakazanie organowi załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem zawartym w podaniu. W odpowiedzi na skargę organ odniósł się wyczerpująco do zarzutów podniesionych przez pełnomocnika skarżącej i wyjaśnił, że sprawy wynikające ze stosunku najmu na podstawie art. 691 Kodeksu cywilnego, rozpatrywane są według procedury określonej w Kodeksie postępowania cywilnego, tj. przed sądami powszechnymi. W odniesieniu do mieszkań pozostających w dyspozycji Policji ich zasiedlanie i opróżnianie odbywa się w trybie administracyjnym (art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji – Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277). Przedłożone żądanie nie znajduje się w katalogu spraw określonych w tym przepisie. Żądanie załatwienia sprawy w zakresie objętym wnioskiem w świetle art. 1 ust. 1 pkt 1 Kpa nie jest możliwe, gdyż nie jest to sprawa z zakresu administracji i nie może być rozstrzygnięta przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej. Zdaniem organu brak jest podstaw do zastosowania art. 66 § 3 Kpa, gdyż nie zachodzą przesłanki z tego przepisu. Przesłankami rozstrzygnięcia sprawy na podstawie tego przepisu jest możliwość ustalenia, czy sprawa powinna być rozpatrywana w trybie cywilnym, czy administracyjnym. Jednocześnie z uwagi na treść art. 66 § 4 Kpa nie było możliwe zwrócenie podania. W takiej sytuacji możliwe było jedynie poinformowanie skarżącej o braku podstaw prawnych do załatwienia sprawy w formie decyzji administracyjnej lub postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w przypadkach określonych w pkt 1-4. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wniesienie skargi na bezczynność jest uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania przez organ terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku niewykonania przez niego obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Zgodnie z art. 1 pkt 1 Kpa, kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej, w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych, w drodze decyzji administracyjnej. Obowiązkiem organu jest ustalenie, czy konkretna sprawa jest sprawą indywidualną, czy sprawa ta należy do właściwości organów administracji publicznej lub organów wymienionych w art. 1 pkt 2 Kpa i czy jest sprawą podlegającą rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 104 § 1 Kpa, organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Z powyżej przytoczonego przepisu wynika, że celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy poprzez wydanie decyzji, która znajduje umocowanie w przepisach prawa materialnego. Można więc powiedzieć, że decyzja administracyjna jest zewnętrznym aktem władczym organu administracji publicznej, skierowanym na wywołanie skutków prawnych, określających sytuację prawną konkretnie oznaczonego podmiotu, w konkretnie oznaczonej sprawie. O tym, że określone sprawy rozstrzygane są w formie decyzji administracyjnej, przesądzają przepisy prawa materialnego regulujące określone stosunki z zakresu administracji publicznej. Skarżąca zażądała od Komendanta Głównego Policji wydania decyzji administracyjnej potwierdzającej wstąpienie przez nią w stosunek najmu lokalu po śmierci poprzedniego najemcy. Organ zasadnie odmówił wydania żądanej decyzji, gdyż taki obowiązek nie wynikał z przepisów prawa, a w szczególności z ustawy z dnia z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277), jak również aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie. Zgodnie z artykułem 65 § 1 Kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego (...). Przepis ten stanowi wyłącznie podstawę przekazywania według właściwości spraw indywidualnych, załatwianych przez organy administracji w drodze decyzji, w rozumieniu art. 1 pkt 1 Kpa. Sprawa wstąpienia w stosunek najmu lokalu po zmarłym najemcy będącego w dyspozycji Komendanta Głównego Policji do takich nie należy. Natomiast art. 66 § 3 Kpa stanowi, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania albo, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Wskazać należy, że art. 66 § 3 Kpa znajduje zastosowanie dopiero po zaistnieniu wymaganych przez ten przepis przesłanek. Należy do nich m.in. właściwość sądu powszechnego w sprawie, przy czym właściwość ta wynikać powinna z istnienia sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 Kpc i możliwości jej rozpatrzenia przez sąd powszechny. Nie chodzi jednak o "sprawę" opartą na idei tzw. roszczenia procesowego, która oznacza, że o dopuszczalności drogi sądowej nie decyduje obiektywne istnienie prawa podmiotowego, lecz jedynie twierdzenie strony o jego istnieniu. W przeciwnym przypadku, tzn. w razie przyjęcia, że w art. 66 § 3 Kpa chodzi o szeroko rozumianą "sprawę" i wynikającą z takiego rozumienia właściwość sądu powszechnego, uznać należałoby, że przepis ten obejmuje wszystkie przypadki, w których organ administracji nie jest właściwy do rozpatrzenia podania. Tymczasem art. 66 § 3 Kpa dotyczy jedynie tych przypadków, gdy w sprawie właściwy jest sąd powszechny z uwagi na zaistnienie "sprawy" w rozumieniu art. 1 Kpc. Z podania skarżącej nie wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, tym samym organ nie był zobowiązany do wykonania dyspozycji zawartej w art. 63 § 3 Kpa. Reasumując, Sąd stwierdził, że organ nie pozostaje w bezczynności i skargę należało oddalić. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.