IV SA/Wr 228/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Witkowska-Ilków Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (sprawozdawca) Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV. na rozprawie w dniu 8 stycznia 2008r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej przy Akademii Medycznej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wyniki w nauce I. uchyla decyzję I i II instancji; II. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej przy Akademii Medycznej we W. na rzecz skarżącej kwotę 140,03 (słownie: sto czterdzieści 3/100)zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją nr [...] z dnia [...] Wydziałowa Komisja Stypendialna przy Wydziale Zdrowia Publicznego Akademii Medycznej we W. nie przyznała B. D. stypendium za wyniki w nauce na okres od miesiąca października 2006r. do miesiąca czerwca 2007r. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 175 ust. 3 w zw. z art. 173 ust. 1 pkt 1, 6, 7 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym /Dz.U. nr 164, poz. 1365 ze zm./ i regulamin przyznawania i wypłacania świadczeń z pomocy materialnej dla studentów Akademii Medycznej we W. /zarządzenie nr 47/XIV Rektora Akademii Medycznej we W. z dnia 28 lipca 2006r./. Jako powód wskazano, iż termin składania wniosków był wyznaczony na dzień 6 października 2006r., tymczasem strona złożyła wniosek w dniu 27 października 2006r., a wskazana przyczyna opóźnienia nie zezwala na pozytywne rozpatrzenie wniosku. W odwołaniu od tej decyzji B. D. podniosła, że uchybienie terminu do złożenia wniosku wynikało z braku rzetelnej informacji na ten temat. Pierwsze zajęcia odbyły się w dniu 14 października 2006r. i miały charakter informacyjny, a opiekun roku nie potrafił odpowiedzieć w sprawie zasad przyznawania stypendium, kierując studentów do Dziekanatu. Podczas rozmowy w dziekanacie w dniu 21 października 2006r. skarżąca dowiedziała się, że termin składania dokumentów upłynął w dniu 6 października 2006r., i taka też informacja została zamieszczona na stronie internetowej AM we W.. Zdaniem strony, tak ustalony termin nie brał pod uwagę studentów niestacjonarnych i był dla nich nierealny. Podniosła, że studia I stopnia kończyła poza Wrocławiem i nie była automatycznie brana pod uwagę przy rozpatrywaniu podań o stypendium. Zebranie stosownej dokumentacji też wymagało czasu. Uczelnia, przesyłając studentowi plik dokumentów, nie dołączyła doń adresu strony internetowej zawierającej informacje dotyczące stypendiów. Rozpatrując przedmiotową sprawę, decyzją nr [...] z dnia [...] r. Odwoławcza Komisja Stypendialna przy Akademii Medycznej im. [...] we W. podtrzymała decyzję nr [...] Wydziałowej Komisji Stypendialnej przy Wydziale Zdrowia Publicznego Akademii Medycznej we W. i nie przyznała B. D. stypendium za wyniki w nauce. Odwoławcza Komisja Stypendialna stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie stypendium za wyniki w nauce i tym samym niespełnienie warunków otrzymania stypendium przewidzianych w "Regulaminie przyznawania i wypłacania stypendium za wyniki w nauce oraz zapomóg dla studentów Wydziału Zdrowia Publicznego AM we W.". W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 173 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz regulamin przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Akademii Medycznej /zarządzenie Rektora Akademii Medycznej nr 3/XIVR/2005r. z dnia 19 października 2005r./. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję B. D. zarzuciła: brak podstawy prawnej rozstrzygnięcia odnośnie do regulaminu przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów AM we W.; sprzeczność logiczną w sentencji decyzji /nie można przyznać 0,0 i w uzasadnieniu odmówić przyznania świadczenia/; błąd proceduralny – z chwilą złożenia wniosku o stypendium wniosła o przywrócenie terminu do jego złożenia, który nie został rozpoznany; przewlekłość postępowania – organ decyzyjny rozstrzygał sprawę ponad 60 dni. Podniosła, że z chwilą złożenia podania o przyznanie stypendium w jego treści zawarła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wymaganych dokumentów, który do chwili obecnej nie został rozpoznany. Regulamin przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Akademii Medycznej we W. nie zawiera terminu składania wniosku, a jego treść wskazuje, że złożenie dokumentów jest niezależne od studenta. Wszystkie działania organów wydających decyzję naruszyły jej prawa i pozbawiły możliwości czynnego uczestnictwa w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Odwoławczej Komisji Stypendialnej przy Akademii Medycznej we W. wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty za bezpodstawne. Podniesiono, że stypendium za wyniki w nauce przyznawane jest na podstawie art. 173 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym oraz regulaminu przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Akademii Medycznej /zarządzenie Rektora Akademii Medycznej nr 3/XIV/R/2005 z dnia 19 października 2005 r./. Na podstawie §5 ww. regulaminu do uzyskania świadczeń pomocy materialnej, w tym stypendium za wyniki w nauce, uprawnieni są studenci kształcący się w systemie studiów: dziennych, wieczorowych i zaocznych, którzy dokonali wpisu na nowy rok akademicki i złożyli wniosek o przyznanie pomocy materialnej w terminie ustalonym przez rektora. Natomiast w odpowiedzi na zarzut dotyczący wpisania w decyzji kwoty ,,0,00 zł" strona przeciwna podnosi, że to system informatyczny automatycznie zadecydował o takim wpisaniu przedmiotowej kwoty w decyzji. Ponadto z zasady logicznego rozumowania wynika, że jeżeli kwota wynosi "0" to mamy do czynienia z decyzją negatywną. Skarżąca powołuje się na błąd proceduralny polegający na nierozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie stypendium naukowego. Akademia Medyczna zaznacza, że przywrócenie terminu nie było możliwe z uwagi na brzmienie art. 58 § 1 k.p.a., który stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Termin do złożenia wniosku o przyznanie stypendium za wyniki w nauce ogłoszony był na tablicy ogłoszeń przed Dziekanatem Wydziału Zdrowia Publicznego oraz na stronie Uczelni. Akademia Medyczna zaznacza, że nawet jeżeli skarżąca nie była na Uczelni do dnia 14.10.2006 r. to miała możliwość złożenia przedmiotowego wniosku od dnia 14.10.2006 r. Skarżąca natomiast złożyła wniosek dopiero 27.10.2006 r. wobec czego od dnia 14.10.2006 r. do dnia 27.10.2006 r. upłynęło więcej niż 7 dni. Mając na względzie powyższe organ odwoławczy uznał, że przywrócenie przedmiotowego terminu nie było możliwe. W odpowiedzi na zarzut skarżącej dotyczący naruszenia terminu do rozstrzygnięcia sprawy, Akademia Medyczna zwraca uwagę, że sprawa skarżącej rozpatrywana była w okresie od 15-go grudnia 2006 r. do 06 lutego 2007 r. Był to sezon urlopowy, w związku z czym występowały trudności w zebraniu kworum Komisji dla podjęcia decyzji. Natomiast na uwagę zasługuje fakt, że Odwoławcza Komisja Stypendialna przy Akademii Medycznej im. [...] we W. podjęła decyzję w pierwszym możliwym terminie. Skarżąca podnosi zarzut, iż termin 06.10.2006 r. nie jest wskazany w przepisach regulaminu przyznawania i wypłacania stypendium za wyniki w nauce oraz zapomóg dla studentów Wydziału Zdrowia Publicznego Akademii Medycznej we W. W odpowiedzi na powyższe Akademia Medyczna zwraca uwagę na brzmienie §5 regulaminu przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Akademii Medycznej /zarządzenie Rektora Akademii Medycznej nr 3/XIV/R/2005 z dnia 19 października 2005 r./. na podstawie, którego to rektor ustala termin do składania wniosków o przyznanie pomocy materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy /art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepis o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm./, zwanej dalej upsa. Ponadto po myśli art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Legalność decyzji bada zarówno pod względem formalnym jak i też materialno-prawnym. Podstawę materialno prawną skarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej, stanowią przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym /Dz.U. Nr 164, poz. 1365/ - w szczególności art. 173 ust. 1, art. 175, ust. 3, ponadto regulaminu przyznawania i wypłacania świadczeń z pomocy materialnej dla studentów AM we W.: z 28 lipca 2006r. i 19 października 2005r. Art. 173 w/w ustawy stanowi, że student może ubiegać się o pomoc materialną, ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa między innymi w formie stypendium za wyniki w nauce lub sporcie /art. 173 ust. 1 pkt 3/. Art. 175 wskazuje zaś organy uprawnione do przyznawania stypendium w tym stypendium za wyniki w nauce lub sporcie przyjmując jednocześnie, że ich przyznanie następuje na wniosek studenta, przy czym stypendium za wyniki w nauce może być także przyznane bez konieczności składania wniosku przez studenta. Art. 181 powołanej ustawy określa warunki Jakie powinien spełniać student aby otrzymać stypendium - ust. 4 tego - artykułu stanowi, że o przyznanie stypendium za wyniku w nauce lub sporcie, stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe może ubiegać się również student pierwszego roku studiów drugiego stopnia, rozpoczętych w ciągu roku od ukończenia studiów pierwszego stopnia, który spełnił kryteria określone w ust. 1 i 2 na ostatnim roku studiów pierwszego stopnia. W sprawie jest niesporne, że skarżąca ukończyła w 2006r. studia pierwszego stopnia, ze średnią ocen w ostatnich dwóch zaliczonych semestrach – 4,79. W 2006r. podjęła studia drugiego stopnia. Podstawą odmowy przyznania stypendium za okres październik 2006r. – czerwiec 2007r. był fakt złożenia przez skarżącą wniosku o stypendium w dniu 27 października 2006r., choć termin upływał w dniu 6 października 2006r. Należy zauważyć, że w podstawach prawnych rozstrzygnięć decyzji obu instancji powołano dwa różne regulaminy przyznawania i wypłacania świadczeń z pomocy materialnej dla studentów AM we W.: w I instancji regulamin z dnia 28 lipca 2006r., w II instancji z dnia 19 października 2005r. Nie wyjaśniono przy tym, skąd wynika ta różnica. Również na drugi z regulaminów – z dnia 19 października 2005r. – powołano się w odpowiedzi na skargę. W związku z tym, że żaden z tych regulaminów nie został dołączony do akt administracyjnych sprawy pismem Sądu z dnia 10 sierpnia 2007r. wezwano pełnomocnika organu do nadesłania obu regulaminów do akt postępowania /k. 74/. Mimo tak sformułowanego wezwania, w odpowiedzi nadesłano tylko jeden z regulaminów, mianowicie z dnia 19 października 2005r. Wprawdzie do odpowiedzi na skargę z dnia 5 listopada 2007r. w części: załączniki – wskazano zarządzenie nr 47/XIV/R/2006 Rektora Akademii Medycznej we W. z dnia 28 lipca 2006r., jednak dołączony regulamin przyznawania i wypłacania stypendium za wyniki w nauce oraz zapomóg dla studentów Wydziału Zdrowia Publicznego Akademii Medycznej we W. nie zawiera żadnych znamion identyfikujących, które pozwoliłyby uznać, iż jest ona aktem z 28 lipca 2006r., tzn. jego autora, daty wydania, numeru, itp. Należy zauważyć, że regulamin, na który powoływała się decyzja Wydziałowej Komisji Stypendialnej opisano jako regulamin przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Akademii Medycznej we W. /zarządzenie nr 47/XIVR/2006 Rektor AM we W. z dnia 28 lipca 2006r./. Tymczasem, regulamin dołączony do odpowiedzi na skargę ma inny tytuł i jest skierowany do innego kręgu adresatów /studenci Wydziału Zdrowia Publicznego AM we W./, co zdaje się potwierdzać, że są to dwa różne akty prawne. W tej sytuacji Sąd został pozbawiony realnej możliwości kontroli i oceny, który z regulaminów zastosowano w przedmiotowej sprawie i który z nich należało zastosować, zwłaszcza w aspekcie prawidłowości wykładni postanowień regulaminu z 28 lipca 2006r. dokonanych przez organ I instancji. Oceniając prawidłowość zastosowania w stosunku do skarżącej postanowień regulaminu przyznawania i wypłacania świadczeń z pomocy materialnej dla studentów AM we Wrocławiu z dnia 19 października 2005r. /powołanego w podstawie prawnej rozstrzygnięcia Odwoławczej Komisji Stypendialnej/ stwierdzić należy, co następuje. Zgodnie z § 5 ust. 1 powołanego regulaminu, do uzyskania świadczeń pomocy materialnej /w tym stypendium za wyniki w nauce/ uprawnieni są studenci kształcący się w systemie studiów : dziennych, wieczorowych, zaocznych, którzy dokonali wpisu na nowy rok akademicki i złożyli wniosek o przyznanie pomocy materialnej w terminie ustalonym przez rektora. W myśl ust. 2 § 5 w szczególnie uzasadnionych przypadkach Wydziałowa Komisja Stypendialna może przyznać pomoc materialną studentowi, który złożył wniosek o przyznanie pomocy materialnej po terminie ustalonym przez rektora. Z odpowiedzi na skargę wynika jednoznacznie, że – zdaniem organu – termin do złożenia wniosku o stypendium może być przywrócony na ogólnych zasadach określonych w art. 58 § 1 k.p.a. Należy jednak zauważyć, że – w myśl § 5 ust. 2 powołanego regulaminu, organ stypendialny, rozpatrując sprawę o przyznanie stypendium, powinien z urzędu zakresem swoich rozważań objąć kwestię, czy w okolicznościach sprawy nie występuje "szczególnie uzasadniony przypadek" przyznania pomocy materialnej studentowi, który złożył wniosek o przyznanie pomocy materialnej po terminie ustalonym przez rektora. Takiego postępowania nie prowadzono. Przeprowadzony przez Sąd wywód może mieć hipotetyczny charakter, gdyby okazało się, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie regulamin z 28 lipca 2006r. /lub regulamin dołączony do odpowiedzi na skargę/. W związku z tym organ powinien najpierw jednoznacznie rozstrzygnąć, który z regulaminów przyznawania i wypłacania świadczeń z pomocy materialnej dla studentów Akademii Medycznej we W. należy zastosować w sprawie. Po takim bezspornym ustaleniu należy – posiłkując się postanowieniami regulaminu, uznanego za obowiązujący rozstrzygnąć sprawę stypendium B. D. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 200 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ należało orzec jak wyżej.