VI SA/Wa 1774/07
WyrokWSA w Warszawie2008-01-08
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Andrzej Czarnecki, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oznakowanie produktu fermentowanego napoju winiarskiego jako "wino" (również w języku obcym "Vino") oraz użycie zwrotów zastrzeżonych dla win gronowych (np. "Superiore") może wprowadzać konsumenta w błąd co do tożsamości produktu, jego rodzaju i pochodzenia, naruszając tym samym przepisy ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz rozporządzeń unijnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że oznakowanie produktu fermentowanego napoju winiarskiego jako "wino" (także w języku obcym "Vino"), użycie zwrotów zastrzeżonych dla win gronowych (np. "Superiore"), umieszczenie na etykiecie zdjęcia sugerującego włoskie pochodzenie oraz przedstawienie nazwy rodzajowej produktu małym drukiem, może wprowadzać konsumenta w błąd co do tożsamości, rodzaju i pochodzenia produktu. Takie oznakowanie narusza przepisy ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz rozporządzeń unijnych, które mają na celu ochronę konsumentów przed wprowadzającymi w błąd praktykami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Inspektora i nakazała poddanie zabiegowi poprawnego oznakowania partii wina białego półsłodkiego. Kontrola wykazała, że oznakowanie produktu, wyprodukowanego na bazie skoncentrowanego soku winogronowego, zawierało napisy w języku włoskim, zdjęcie sugerujące włoskie pochodzenie, nazwę rodzajową podaną małą czcionką oraz użyto zwrotów zastrzeżonych dla win gronowych. Skarżąca spółka kwestionowała możliwość wprowadzenia konsumenta w błąd, wskazując na obecność danych producenta i miejsca produkcji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek(spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi "A. S.A. w W. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazania poddania zabiegowi poprawnego oznakowania partii wyrobu oddala skargę
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071, z późn. zm.), art. 29 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, póz. 1577, z późn. zm.), w związku z art. 6 ust. 2, 4 i 5 i art. 17 ust. l pkt l lit. a oraz art. 21 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych,
pkt C ust. l lit. a) załącznika VII do rozporządzenia Rady (WE) Nr 1493/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku wina (Dz. Urz. WE L 179 z 14.07.1999, str. l, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 26, str. 25, z późn. zm.),
- art. 24 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 753/2002 z dnia 29 kwietnia 2002 r. ustanawiającego niektóre zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1493/1999 odnośnie do opisu, oznaczania, prezentacji i ochrony niektórych produktów sektora wina (Dz. Urz. WE L 118 z 04.05.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 35, str. 455, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania "A. S.A., w W., od decyzji wydanej przez Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., nakazującej poddanie zabiegowi poprawnego oznakowania partii 8104 szt. butelek a'0,75 l [...] wina białego półsłodkiego [...] :
uchylił zaskarżoną decyzję w całości,
nakazał poddanie zabiegowi poprawnego oznakowania partii 8104 szt. butelek a'0,75 l [...] wina białego półsłodkiego [...], nr partii [...],
poprzez:
usunięcie z etykiety głównej napisów w języku włoskim [...],
usunięcie z etykiety głównej zdjęcia [...],
usunięcie napisu na kontretykiecie [...] albo
zmianę na napis [...],
wyraźne wyodrębnienie na kontretykiecie lub etykiecie głównej nazwy wyrobu
[...]
Decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Wskazano, że w dniach [...] lutego oraz [...] marca 2007 r. przeprowadzono kontrolę jakości handlowej wyrobów winiarskich w "A. S.A., w Zakładzie Produkcyjnym w [...]. Ustalono, że w podmiocie tym produkowany jest fermentowany napój winiarski, o którym mowa w art. 3 pkt l lit. c ustawy z dnia 22 stycznia 2004 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami organizacji rynku wina (Dz. U. Nr 34, póz. 292, z późn. zm.), [...] wino białe półsłodkie o nazwie [...]. Skontrolowano oznakowanie tego wyrobu w partii [...] liczbie butelek 8104 szt. o pojemności 0,75 l.
Ustalono, że oznakowanie zostało umieszczone na dwóch etykietach (etykiecie głównej i kontretykiecie) trwale przymocowanych do opakowania wyrobu (butelki). Na etykiecie głównej zamieszczono zdjęcie [...]
Zdaniem organu nazwa rodzajowa produktu została podana na kontretykiecie mało czytelną czcionką o wysokości 1 mm, poniżej innych informacji. Ponadto do oznaczenia ilości nominalnej produktu użyto cyfr i liter wielkości mniejszej niż 4 mm
W związku z powyższym Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] wydał w dniu [...] kwietnia 2007 r. decyzję, nakazującą poddanie zabiegowi poprawnego oznakowania partii [...] szt. butelek a' 0,75 l [...] wina białego półsłodkiego [...], bowiem w jego ocenie zachodzi uzasadnione podejrzenie niewłaściwego oznakowania ww. produktu i w konsekwencji nie spełniania przez niego wymagań jakości handlowej.
Od ww. decyzji odwołanie wniosła, skarżąca.
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zaskarżoną decyzją orzekł jak wyżej.
Organ stwierdził, że zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, jakość handlowa to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitamymi.
Wskazał, że odwołująca nie kwestionuje prawidłowości rozstrzygnięcia w zakresie stwierdzenia zbyt małej wielkości cyfr i liter w oznakowaniu ilości nominalnej towaru oraz nakazu zmiany oznakowania w tej części.
Jego zdaniem zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, oznakowanie obejmuje wszelkie informacje w postaci wyrazów, opisu, znaku towarowego, firmy, elementów graficznych lub symboli odnoszące się do artykułów rolno-spożywczych, umieszczone na opakowaniu, w dokumencie, na ulotce, etykiecie, obwolucie albo zawieszce, które są dołączone do danego artykułu rolno-spożywczego, lub też go dotyczą. Wskazał, że oznakowanie artykułu rolno-spożywczego nie może w szczególności wprowadzać w błąd konsumenta co do tożsamości tego artykułu, w tym jego rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, pochodzenia oraz sposobu produkcji, lub sugerować, że artykuł ten posiada specjalne właściwości, jeżeli ich nie posiada lub jeżeli inne podobne artykuły rolno-spożywcze posiadają takie właściwości (art. 6 ust. 5 ustawy).
Podniósł, że zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. l, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.), prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie:
oszukańczym lub podstępnym praktykom;
fałszowaniu żywności, oraz
wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd.
Jego zdaniem art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Wywiódł, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta. Wskazał, że zgodnie z § 23 d ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie znakowania środków spożywczych i dozwolonych substancji dodatkowych (Dz. U. Nr 220, póz. 1856, z późn. zm.), oznakowanie fermentowanego napoju winiarskiego nie może odnosić się do odmian winorośli lub wyrobów winiarskich gronowych. Powołując się na pkt C ust. l lit. a załącznika VII do rozporządzenia Rady (WE) Nr 1493/1999, określenie "wino" powinno być stosowane wyłącznie w przypadku produktów zgodnych z definicją podaną w punkcie 10, załącznik I. Przepis ten stanowi, że "wino" jest to produkt wyłącznie otrzymywany w drodze częściowej lub całkowitej fermentacji alkoholu ze świeżych winogron (miażdżonych lub nie) lub z moszczu gronowego.
Jego zdaniem nie jest dopuszczalne nazywanie "winem" produktu innego niż otrzymywany w drodze częściowej lub całkowitej fermentacji alkoholu ze świeżych winogron (miażdżonych lub nie) lub z moszczu gronowego. Wskazał, że zgodnie z art. 44 ust. 5 zd. 1 rozporządzenia (WE) Nr 1493/1999, sok winogronowy oraz koncentrat soku winogronowego pochodzące z państw Wspólnoty nie mogą być przetworzone na wino lub dodane do wina. Jednak stosownie do art. 44 ust. 6 rozporządzenia (WE) Nr 1493/1999, przepisu ust. 5 nie stosuje się do produktów przeznaczonych na produkcję w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Polsce produktów objętych kodem CN 2206 00, dla których, zgodnie z pkt C ust. 2, załącznika VII do tego rozporządzenia, Państwa Członkowskie mogą wydać zezwolenie na wykorzystanie złożonej nazwy zawierającej słowo "wino".
Podniósł, że zgodnie z pkt C ust. 2 tiret drugi załącznika VII do rozporządzenia (WE) Nr 1493/1999, bez uszczerbku dla przepisów dotyczących harmonizacji prawa, ust. l lit. a i ust. 3 lit. c nie stanowią przeszkody dla Państw Członkowskich w zezwoleniu na inne nazwy złożone zawierające słowo "wino", Polska może utrzymać stosowanie nazwy złożonej "Polskie wino/Polish wine" dla produktów fermentacji zgodnie z kodem CN 2206 00 wytwarzanych ze skoncentrowanego soku winogronowego lub ze skoncentrowanego moszczu winogronowego i z soku winogronowego lub moszczu winogronowego. Produkty takie etykietowane jako "Polskie wino/Polish wine", wprowadza się jedynie w Polsce.
Jego zdaniem polscy przedsiębiorcy mogą prowadzić produkcję fermentowanego napoju winiarskiego o nazwie "Polskie wino", uzupełniając tą nazwę rodzajową innymi dodatkowo wymaganymi określeniami, np. "Polskie wino białe półsłodkie". Wyrób taki można wprowadzać do obrotu wyłącznie w Polsce.
Ustalił, że wyrób został wyprodukowany, według opisanej w Protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2007 r. technologii, na bazie skoncentrowanego soku winogronowego, w związku z czym spełnia wymagania do znakowania go nazwą [...] wino białe półsłodkie". Nie oznacza to jednak w jego ocenie, że w oznakowaniu dopuszczalne jest używanie nazwy "wino", także w języku obcym "Vino". Nie uprawnia również do podania na etykiecie, że zostało ono "wyprodukowane na bazie winogron [...], ponieważ wyprodukowano je ze skoncentrowanego soku winogronowego. Nazywanie przedmiotowego wyrobu (także w treści odwołania) "winem" jest niewłaściwe, ponieważ nie jest to wino gronowe, tylko inny rodzajowo produkt "Polskie wino".
Wskazał, że na kontretykiecie artykułu został zamieszczony napis "Wino [...] wyprodukowane na bazie winogron [...]. Napis ten jednoznacznie sugeruje, że produkt jest winem wyprodukowanym z winogron z południowej Europy.
Jego zdaniem nie zwalnia to z obowiązku podania w sposób czytelny i widoczny podstawowej informacji o produkcie jaką jest jego nazwa, jak również informacji, wymaganej zgodnie z § 5 ust. 9 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych i dozwolonych substancji dodatkowych, że produkt zawiera siarczyny.
Podniósł, że stosownie do art. 23 i art. 24 oraz załącznika III do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 753/2002, termin "Superiore" należy do terminów zastrzeżonych dla win włoskich dla kategorii win gatunkowych psr (psr/por - tzn. produkowanych w określonych regionach), gatunkowych win musujących psr, gatunkowych win półmusujących psr oraz gatunkowych win likierowych psr. Użycie w oznakowaniu tego zwrotu nie jest dopuszczalne w stosunku do [...].
Wskazał, że nie można podzielić poglądu, że konsument ma możliwość zweryfikowania poglądu co do pochodzenia produktu, ponieważ na kontretykiecie zamieszczono nazwę i adres producenta. Podkreślono, że przy tej nazwie i adresie nie zamieszczono słowa "producent". Jego zdaniem "A. S.A. jest nie tylko producentem [...], ale również dystrybutorem win gronowych, m.in. win włoskich. Na etykietach win gronowych zamieszcza się także nazwę i adres dystrybutora lub importera. Biorąc to pod uwagę nie można zdaniem organu twierdzić, że w tym przypadku uważny konsument powinien zauważyć dane polskiego producenta.
Wskazał, że sposób znakowania wyrobu nawiązuje do znakowania importowanych win gronowych, w przypadku których etykieta główna jest znakowana w języku kraju producenta wina, zaś informacje w języku polskim są umieszczane na kontretykiecie i powinny odpowiadać informacjom umieszczonym na etykiecie w języku producenta. W stosunku do artykułów produkcji polskiej znakowanie winno być wykonane w języku polskim (art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych).
Niezależnie od możliwości wprowadzenia w błąd konsumenta, w oznakowaniu użyto słów takich jak "wino" (bez połączenia z wyrazem [...]), "vino" oraz "superiore", które są zastrzeżone wyłącznie do innych rodzajowo produktów.
Podniesiono, że zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, decyzjom, nakazującym poddanie artykułu niespełniającego wymagań jakości handlowej określonym zabiegom, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Przepis ten ma na celu ochronę konsumentów przez zapewnienie, że w obrocie nie znajdują się artykuły niespełniające wymagań jakości handlowej.
Skargę na powyższą decyzję w części nie obejmującej ppkt e pkt.2 wniosła skarżąca zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 80 KPA poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów polegającą na ustaleniu, że etykiety 8104 butelek [...], wchodzących w skład jednej partii w związku z zastosowaniem w nich określonych elementów słownych i graficznych mogą wprowadzić konsumenta w błąd co do pochodzenia lub rodzaju towaru na podstawie art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 21.12.2000r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (t.j.Dz.U. z 2005r., Nr 187, poz. 1577, ze zm., dalej jako u.jak.handl.). Jej zdaniem opis produktu zawiera wszystkie niezbędne oznaczenia i informacje co do właściwości opatrzonych nimi produktów, w szczególności wskazuje, że są to [...] wina, które zostały wyprodukowane w Polsce przez polskiego producenta i w związku z tym, wykluczające jakiekolwiek ryzyko pomyłki w zarzucanym znaczeniu.
Wskazując na to wnosiła o uchylenie ww. decyzji w zaskarżonej części. Wskazała, że w myśl art. 6 ust.5 ustawy oznakowanie artykułu rolno-spożywczego nie może w szczególności wprowadzać w błąd konsumenta co do tożsamości tego artykułu, w tym jego rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, pochodzenia oraz sposobu produkcji, lub sugerować, że artykuł ten posiada specjalne właściwości, jeżeli ich nie posiada lub jeżeli inne podobne artykuły rolno-spożywcze posiadają takie właściwości. Jej zdaniem z przepisu tego wynika, że oznakowanie artykułów rolno-spożywczych powinno być zgodne z prawdą. Wskazała, że nie może budzić wątpliwości, że ocena oznakowania artykułu rolno-spożywczego z punktu widzenia wystąpienia ryzyka pomyłki powinna być dokonana na podstawie wyglądu opakowania (etykiet) w jego całokształcie zaś punktem odniesienia do takiej oceny powinien być przeciętny odbiorca towarów w stosunku, do których ocenianego opakowania użyto. Uznała, że oznakowanie wyrobu powinno być oceniane "jako takie", z punktu widzenia wrażenia, jakie może wywołać na odbiorcy, który jest osobą przeciętnie (co nie znaczy źle) zorientowaną, świadomą swoich potrzeb i oczekiwań względem nabywanych produktów, racjonalną i uważną.
Jej zdaniem organ dokonał oceny opakowania wyrobu skarżącej wbrew przytoczonej wykładni art. 6 ust.5 ustawy. Traktując poszczególne elementy etykiety i kontretykiety w sposób analityczny i w oderwaniu od kontekstu przyjął, że są one zdolne do wywołania u konsumenta błędnych skojarzeń. Jej zdaniem organ nie tylko pominął oznaczenia - również zawarte w etykiecie - które mając ściśle informacyjny charakter wprost wskazują na rodzaj wyrobu, miejsce produkcji oraz producenta, ale także zlekceważył ich wpływ na ostateczną decyzję konsumenta o jego zakupie.
Zdaniem skarżącej z jednej strony, zakwestionowane przez organ etykiety i kontretykiety pełnią rolę dekoracyjną i estetyczną, służą przyciągnięciu uwagi konsumenta, z drugiej strony nie będą miały decydującego znaczenia dla decyzji konsumenta. Wskazała, że nie ulega wątpliwości, że w przypadku takich towarów jak napoje alkoholowe konsumenci są zawsze bardzo zainteresowani zarówno rodzajem takiego wyrobu jak i miejscem pochodzenia geograficznego wyrobu lub jego składników a także, kto jest ich producentem lub dystrybutorem. Powoduje to, że bardzo uważnie zapoznają się z informacjami zamieszczonymi zarówno na etykiecie jak i kontretykiecie.
Wskazała, że na wyrobach skarżącej, których oznakowanie zostało zakwestionowane, zostały zamieszczone wszystkie informacje wymagane na podstawie odpowiednich przepisów, w tym przepisów powołanych przez organ. Uznano, że podano także dane identyfikujące producenta, czyli firmę "A. S.A." oraz adres "ul. [...], a także wskazano na miejsce produkcji - "Zakład Produkcyjny [...]. Informacje te, biorąc pod uwagę, że w aktualnych warunkach rynkowych konsumenci świadomi są ogromnej różnorodności oferowanych im towarów i z rozwagą podchodzą do sposobu, w jaki są one prezentowane. Jej zdaniem konsument bez trudu spostrzeże te dane i to one będą miały zasadnicze znaczenie przy podejmowaniu przez niego decyzji o zakupie. Wskazując na powyższe wnoszono jak wyżej.
Na rozprawie strony podtrzymały stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, nakładająca na podmiot obowiązki lub karę, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Wymogi te spełnia zakwestionowana decyzja.
Zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, decyzjom, nakazującym poddanie artykułu niespełniającego wymagań jakości handlowej określonym zabiegom, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Tak więc w tym zakresie organ miał prawo skorzystać ze wskazanego rygoru.
Zgodnie z art. 6 ust. 2, 4 i 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, znakowanie artykułów rolno-spożywczych powinno być wykonane w języku polskim, w sposób czytelny, zrozumiały i widoczny, a w odniesieniu do artykułów rolno-spożywczych w opakowaniach jednostkowych - także w sposób nieusuwalny (ust.2.). Nadto (ust.4) oznakowanie obejmuje wszelkie informacje w postaci wyrazów, opisu, znaku towarowego, firmy, elementów graficznych lub symboli odnoszące się do artykułów rolno-spożywczych, umieszczone na opakowaniu, w dokumencie, na ulotce, etykiecie, obwolucie albo zawieszce, które są dołączone do danego artykułu rolno-spożywczego, lub też go dotyczą. Oznakowanie (ust. 5) artykułu rolno-spożywczego nie może w szczególności wprowadzać w błąd konsumenta co do tożsamości tego artykułu, w tym jego rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, pochodzenia oraz sposobu produkcji, lub sugerować, że artykuł ten posiada specjalne właściwości, jeżeli ich nie posiada lub jeżeli inne podobne artykuły rolno-spożywcze posiadają takie właściwości.
Na etykiecie głównej umieszczono napisy w języku włoskim [...].
Zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urzędowy Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.), prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Przepis art. 16 powołanego rozporządzenia wskazuje, iż bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd.
Zgodnie z § 23 d ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie znakowania środków spożywczych i dozwolonych substancji dodatkowych (Dz. U. Nr 220, póz. 1856, z późn. zm.), oznakowanie fermentowanego napoju winiarskiego nie może odnosić się do odmian winorośli lub wyrobów winiarskich gronowych. Pkt. C ust. l lit. a załącznika VII do rozporządzenia Rady (WE) Nr 1493/1999, określenie "wino" powinno być stosowane wyłącznie w przypadku produktów zgodnych z definicją podaną w punkcie 10, załącznik 1. Przepis ten stanowi, że "wino" jest to produkt wyłącznie otrzymywany w drodze częściowej lub całkowitej fermentacji alkoholu ze świeżych winogron (miażdżonych lub nie) lub z moszczu gronowego.
W tym stanie rzeczy prawidłowe jest rozumowanie organu, iż nie jest dopuszczalne nazywanie "winem" produktu innego niż otrzymywany w drodze częściowej lub całkowitej fermentacji alkoholu ze świeżych winogron (miażdżonych lub nie) lub z moszczu gronowego. Zgodnie z art. 44 ust. 5 zd. l rozporządzenia (WE) Nr 1493/1999, sok winogronowy oraz koncentrat soku winogronowego pochodzące z państw Wspólnoty nie mogą być przetworzone na wino lub dodane do wina. Jednak stosownie do art. 44 ust. 6 rozporządzenia (WE) Nr 1493/1999, przepisu ust. 5 nie stosuje się do produktów przeznaczonych na produkcję m.in. w Polsce produktów objętych kodem CN 2206 00, dla których, zgodnie z pkt C ust. 2, załącznika VII do tego rozporządzenia, Państwa Członkowskie mogą wydać zezwolenie na wykorzystanie złożonej nazwy zawierającej słowo "wino".
Zgodnie z pkt C ust. 2 tiret drugi załącznika VII do rozporządzenia (WE) Nr 1493/1999, bez uszczerbku dla przepisów dotyczących harmonizacji prawa, ust. 1 lit. a i ust. 3 lit. c nie stanowią przeszkody dla Państw Członkowskich w zezwoleniu na inne nazwy złożone zawierające słowo "wino". Jak wskazano wyżej jest możliwe użycie innej nazwy złożonej zawierające słowo "wino". Polska może więc utrzymać stosowanie nazwy złożonej "Polskie wino/Polish wine" dla produktów fermentacji zgodnie z kodem CN 2206 00 wytwarzanych ze skoncentrowanego soku winogronowego lub ze skoncentrowanego moszczu winogronowego i z soku winogronowego lub moszczu winogronowego tak jak to ma miejsce w przypadku niniejszego produktu.
Polscy przedsiębiorcy mogą prowadzić produkcję fermentowanego napoju winiarskiego o nazwie złożonej np. "Polskie wino", uzupełniając tą nazwę rodzajową innymi dodatkowo wymaganymi określeniami, np. "[....] wino białe półsłodkie" a wyrób taki można wprowadzać do obrotu wyłącznie w Polsce.
Wyrób został wyprodukowany, według opisanej w Protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2007 r. technologii, na bazie skoncentrowanego soku winogronowego. Wobec powyższego spełnia on wymagania do znakowania go nazwą złożoną [...]. Słusznie organ zauważył, że nie oznacza to, że w oznakowaniu dopuszczalne jest używanie nazwy "wino", także w języku obcym "Vino". Nie uprawnia również do podania na etykiecie, że zostało ono "wyprodukowane na bazie winogron dojrzewających na słonecznych stokach [...]. Produkt ten wyprodukowano ze skoncentrowanego soku winogronowego. Nazywanie przedmiotowego wyrobu "winem" jest niewłaściwe, ponieważ nie jest to wino gronowe, tylko inny rodzajowo produkt [...]. Na kontretykiecie artykułu został zamieszczony napis [...]. Napis ten jednoznacznie sugeruje, że produkt jest winem wyprodukowanym z winogron z południowej Europy. Tak nie jest. Jak wskazano wyżej produkt ten jest to inny rodzajowo produkt, którego nazwa jest ściśle określona i nie może być użyta nazwa "wino"
Obowiązek podania w sposób czytelny i widoczny podstawowej informacji o produkcie jaką jest jego nazwa, jak również informacji, wymaganej zgodnie z § 5 ust. 9 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych i dozwolonych substancji dodatkowych, że produkt zawiera siarczyny jest konieczny z uwagi na cytowane wyżej przepisy zarówno krajowe jak i europejskie.
Zasadne jest twierdzenie, że Konsument nie ma możliwość zweryfikowania poglądu co do pochodzenia produktu, poprzez umieszenie na kontretykiecie nazwy i adresu producenta. Jak ustalono przy nazwie i adresie nie zamieszczono słowa "producent" "A. S.A. Słuszne jest wskazanie, że Skarżąca jest nie tylko producentem [...], ale również dystrybutorem win gronowych, m.in. win włoskich. Na etykietach win gronowych zamieszcza się także nazwę i adres dystrybutora lub importera. Nie można zatem twierdzić, że w tym przypadku uważny konsument powinien zauważyć dane polskiego producenta. A nawet gdyby zauważył to i tak inne zapisy zawierają nieuprawnione sugestie zarówno co do pochodzenia produkcji jak i samego produktu.
Słuszny jest pogląd organu, że znakowanie wyrobu nawiązuje do znakowania importowanych win gronowych, w przypadku których etykieta główna jest znakowana w języku kraju producenta wina, zaś informacje w języku polskim są umieszczane na kontretykiecie. Informacje zawarte na kontretykiecie powinny odpowiadać informacjom umieszczonym na etykiecie głównej i być przedstawiane w języku producenta (art. 6 ust.2 powołanej ustawy o o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych).
Stosownie do art. 23 i art. 24 oraz załącznika III do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 753/2002, termin [...] należy do terminów zastrzeżonych dla win włoskich dla kategorii win gatunkowych psr (psr/por - tzn. produkowanych w określonych regionach), gatunkowych win musujących psr, gatunkowych win półmusujących psr oraz gatunkowych win likierowych psr. Użycie w oznakowaniu tego zwrotu nie jest dopuszczalne w stosunku do "Polskiego wina" i jakiegokolwiek innego produktu.
Znakowanie wyrazami i zwrotami obcojęzycznymi (włoskimi) [...], wyrobu narusza obowiązek znakowania artykułu w języku polskim, tj. art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Również element graficzny oznakowania, tj. umieszczone na etykiecie głównej zdjęcie [...] może sugerować konsumentowi, że produkt ma włoskie pochodzenie, a więc poprzez obcobrzmiące napisy i znane zdjęcie [...] jest wprowadzeniem w błąd konsumenta co do tożsamości tego artykułu i z tego powodu narusza przepis art. 6 ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.
Wbrew twierdzeniom skarżącej organ dokonał oceny opakowania zgodnie z wykładnią art. 6 ust.5 ustawy. Organ analizując poszczególne elementy etykiety i kontretykiety nie oderwał się od kontekstu. Słusznie wywiedziono, że całościowe spojrzenie na zawarte na etykiecie i kontretykiecie informacje jest umożliwia wywołanie błędnych skojarzeń u konsumenta. Etykiety i kontretykiety mają znaczenie dla decyzji konsumenta. Faktem jest, że w aktualnych warunkach rynkowych konsumenci świadomi są ogromnej różnorodności oferowanych im towarów i z rozwagą podchodzą do sposobu, w jaki są one prezentowane, ale producent nie może wykorzystywać oznaczeń do wywoływania skojarzeń z zupełnie innym produktem.
Przeciętny konsument jest wprawdzie osobą należycie poinformowaną, uważną i racjonalną, posiada zatem pewien zasób informacji, który potrafi wykorzystać dla samodzielnej analizy adresowanych do niego przekazów rynkowych, ale nie oznacza to, że producent może stosować oznaczenia, które z jednej strony wprowadzą w błąd konsumenta co do rodzaju i pochodzenia produktu a z drugiej są zastrzeżone dla innego produktu. W tym przypadku producent przez sugestywną grafikę, stosowanie obcojęzycznych (włoskich) zwrotów, jak również przez umieszczenie na kontretykiecie napisu [...] oraz zamieszczenie nazwy rodzajowej produktu małym, niewyraźnym drukiem, wprowadza nawet uważnego konsumenta w błąd. Nieprawidłowe znakowanie powinno być poprawione niezależnie od tego czy fakt pomyłki konsumenta już nastąpił. Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, oznakowanie obejmuje wszelkie informacje w postaci wyrazów, opisu, znaku towarowego, firmy, elementów graficznych lub symboli odnoszące się do artykułów rolno-spożywczych, umieszczone na opakowaniu, w dokumencie, na ulotce, etykiecie, obwolucie albo zawieszce, które są dołączone do danego artykułu rolno-spożywczego, lub też go dotyczą. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że w oznakowaniu użyto słów takich jak "wino" (bez połączenia z wyrazem "Polskie"), [...], które są zastrzeżone wyłącznie do innych rodzajowo produktów.
Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ wyjaśnił sprawę w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 kpa.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło