I SA/Wr 1822/06

WyrokWSA we Wrocławiu2008-01-08

Skład orzekający: Maria Tkacz-Rutkowska, Zbigniew Łoboda, Tomasz Świetlikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż samochodu ciężarowego w częściach, jako złomu, prowadzi do wygaśnięcia obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych?
Ratio decidendi
Sprzedaż samochodu ciężarowego w częściach, jako złomu, nie jest równoznaczna z przeniesieniem własności zarejestrowanego środka transportowego ani z jego wyrejestrowaniem. W związku z tym obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych nie wygasa, a podatnik pozostaje zobowiązany do jego zapłaty.
Stan faktyczny
Skarżący sprzedał samochód ciężarowy, który był w złym stanie technicznym, jako złom. Organy podatkowe uznały, że transakcja ta nie stanowiła przeniesienia własności zarejestrowanego pojazdu, a jedynie sprzedaż złomu, w związku z czym obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych nie wygasł. Skarżący zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, argumentując, że sprzedaż wszystkich części pojazdu powinna być traktowana jako zbycie pojazdu i skutkować wygaśnięciem obowiązku podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda,, Asesor WSA Tomasz Świetlikowski (spr.), Protokolant Aleksandra Słomian, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 stycznia 2008 r. przy udziale --- sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2004 r. I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – na rzecz adwokata P. N. - tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu łączną kwotę 90,20 (dziewięćdziesiąt 20/100) złotych, stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 60,00 (sześćdziesiąt) złotych wraz z podatkiem VAT w kwocie 13,20 (trzynaście 20/100) złotych oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wynoszącej 17,00 (siedemnaście) złotych. Przedmiotem zaskarżenia jest powołana w sentencji wyroku decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta W. z [...] nr [...], określającą M. P. (dalej: skarżący) wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2004 r. (II ratę) w kwocie 283,00 zł. Skierowana do rozstrzygnięcia przez Sąd sprawa jest następstwem opisanego niżej stanu faktycznego i prawnego. Burmistrz Gminy i Miasta W. - w następstwie przeprowadzonego postępowania podatkowego - ustalił, iż skarżący pozostaje właścicielem samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] , podlegając z tego tytułu opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych. Argumentował, że przedłożona przez skarżącego umowa kupna - sprzedaży z [...] (zawarta między skarżącym a R. P. trudniącym się skupem i sprzedażą surowców wtórnych) wskazuje, iż przedmiotem transakcji nie był samochód ciężarowy, lecz towar - złom - pod nazwą [....] o wadze 4.000 kg z podanymi numerami nadwozia oraz silnika. Dowodził, iż z treści umowy nie wynikają podstawowe dane identyfikacyjne pojazdu (np. numer rejestracyjny) pozwalające na stwierdzenie, że transakcja dotyczyła sprzedaży samochodu ciężarowego. Podniósł, że poczynione ustalenia wskazują, iż sprzedawca (skarżący) miał świadomość sprzedaży elementów złomu samochodowego o określonych cechach identyfikacyjnych nie zaś kompletnego pojazdu, o czym świadczy m. in. jego oświadczenie zamieszczone na umowie. Organ pierwszej instancji podsumował, iż z brzmienia art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm. - dalej: u.p.o.l.) jednoznacznie wynika, że wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych uzależnione jest od przeniesienia prawa własności pojazdu, co w sprawie nie miało miejsca. Burmistrz Gminy i Miasta W. wywiódł równocześnie, że stosownie do art. 9 ust. 5 u.p.o.l. obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych wygasa także z końcem miesiąca, w którym środek transportu został wyrejestrowany. Wskazał, iż z treści art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 515 ze zm. - dalej: u.p.r.d.) - zawierającego wyczerpujący katalog sytuacji, w następstwie których może nastąpić wyrejestrowanie pojazdu - nie wynika, że samo zawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu, co miało miejsce w sprawie, jest tożsame z wyrejestrowaniem pojazdu. Dowodził, że wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych uzależnione jest od daty wyrejestrowania pojazdu, którą określa w decyzji o wyrejestrowaniu właściwy organ rejestrujący. Reasumując, organ pierwszej instancji rozstrzygnął, iż w stanie faktycznym sprawy nie wystąpiły okoliczności mające wpływ na ustanie obowiązku podatkowego, tzn. zbycie lub wyrejestrowanie pojazdu, w konsekwencji czego organ podatkowy określił zobowiązanie w podatku od środków transportowych za 2004 r. (II ratę) w kwocie 283,00 zł. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Argumentował, iż w następstwie sprzedaży w dniu [...] samochodu ciężarowego marki [...] przestał być właścicielem przedmiotu podlegającego opodatkowaniu. Skarżący utrzymywał, że umowa sprzedaży zawiera dane jednoznacznie identyfikujące objęty umową pojazd. Uzasadniał, iż Wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego w Z. uznał przedłożoną przez niego umowę za transakcję zbycia samochodu ciężarowego, co zostało potwierdzone stosowną pieczęcią widniejącą na umowie. Dowodził, że gdyby nabywca pojazdu zakładał, iż kupuje pojazd w celu złomowania, powinien wydać zaświadczenie o utylizacji pojazdu lub zaświadczenie przyjęcia do składnicy złomu wyznaczonej przez wojewodę, czego jednak nie uczynił. Oświadczył, iż w następstwie przeniesienia własności pojazdu na kupującego opłacił należny podatek od środków transportowych oraz złożył wymaganą deklarację. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W ocenie składu orzekającego Kolegium, podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miało wyjaśnienie kwestii charakteru transakcji kupna - sprzedaży, do której doszło [...]. Organ drugiej instancji zauważył, że w sprawie strony tej transakcji prezentują całkowicie rozbieżne stanowiska. Skarżący (sprzedawca) stwierdza, iż dokonał zbycia pojazdu, tj. samochodu ciężarowego, natomiast kupujący oświadcza, że dokonał zakupu złomu, tzn. pozostałości po samochodzie ciężarowym. Dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że treść zawartej [...] umowy sprzedaży dokumentuje jedynie fakt zakupu złomu w ilości 4.000 kg o wartości jednostkowej 0,25 zł za 1 kg. W jego opinii informacje dodatkowe znajdujące się na tym dokumencie mają jedynie na celu identyfikację zakupionego towaru i nie przesądzają ani o charakterze, ani o przedmiocie transakcji. Za przyjęciem, iż doszło do sprzedaży złomu a nie sprzedaży pojazdu samochodowego przemawia również - według tego organu - widniejąca na umowie treść złożonego i podpisanego przez sprzedającego oświadczenia "...że złom dostarczony do punktu jest moją własnością i nie pochodzi z kradzieży. Potwierdzam zgodność danych osobowych i odbiór gotówki". Organ orzekający dowodził, że na prawidłowość powyższych ustaleń wskazują także pozostałe okoliczności zawarcia umowy, tzn.: określenie wartości pojazdu według ceny za 1 kg, co nie jest typowym i standartowym postępowaniem przy sprzedaży pojazdów; pominięcie w umowie cech identyfikacyjnych pojazdu, tj. jego numeru rejestracyjnego; brak przekazania w dniu zawarcia transakcji tablic i dokumentów rejestracyjnych pojazdu; dostarczenie "pojazdu" do punktu skupu złomu jako pociętych elementów ramy i karoserii pojazdu oraz silnika; logiczne i spójne zeznania świadków potwierdzających powyższe okoliczności. Odnosząc się do treści art. 9 ust. 3 u.p.o.l. organ orzekający dowodził, że zgodnie z tym przepisem wygaśnięcie obowiązku podatkowego u właściciela zarejestrowanego środka transportowego następuje z końcem miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności tego środka transportowego. Podkreślił, iż okoliczności niniejszej sprawy wskazują natomiast, iż w dniu [...] nie miała miejsca określona w tym przepisie zmiana właściciela zarejestrowanego środka transportowego, lecz jedynie sprzedaż złomu, stanowiącego pozostałości po samochodzie ciężarowym marki [...]. Organ odwoławczy podsumował, że w następstwie ustalenia po stronie skarżącego obowiązku w podatku od środków transportowych i nie wykonania przez niego tego obowiązku, organ pierwszej instancji postąpił prawidłowo wydając decyzję określającą wysokość zobowiązania w tym podatku. Dodał, iż przeprowadzone przez ten organ postępowanie podatkowe oraz wydana - na podstawie poczynionych w tym postępowaniu ustaleń - decyzja, czyniły zadość uregulowaniom ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r., Nr 8 poz. 60 ze zm. - dalej: O.p.), zawartym między innymi w art. 187 O.p. - nakładającym na organ podatkowy obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, art. 121 O.p. - sankcjonującym obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz art. 122 O.p. - nakazującym podejmowanie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stała się w całości przedmiotem skargi wniesionej przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1. prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 1 u.p.o.l., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; 2. przepisów postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, tzn. art. 122, 187 § 1 art. 210 § 4 O.p., przez wydanie decyzji wymierzającej podatek od środków transportowych podjętej w wyniku nieprawidłowego ustalenia, że skarżący jest nadal właścicielem samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...], a tym samym naruszenie zasady prawdy obiektywnej; 3. art. 120, 121 i 124 O.p. oraz art. 2 Konstytucji RP w następstwie naruszenia zasady praworządności, zasady zaufania do organów podatkowych oraz zasady przekonywania. W konsekwencji tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy i Miasta W. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, skarżący nie zgodził się z dokonanymi przez organy podatkowe ustaleniami, iż przedmiotem zawartej między nim a R. P. umowy kupna - sprzedaży był złom w ilości 4.000 kg o wartości jednostkowej 0,25 zł za 1 kg. Stwierdził, że faktycznie przedmiotem transakcji był kompletny samochód marki [...] zidentyfikowany przez wskazanie numeru silnika i nadwozia. Skarżący nie kwestionował zarazem, że pojazd był rozmontowany, nie nadawał się do dalszej eksploatacji ani do naprawy, mogąc być przeznaczonym wyłącznie na części zamienne lub na złom, co zostało w umowie potwierdzone. Powyższe nie zmienia - jego zdaniem - faktu, iż nadal pozostawał on pojazdem samochodowym zarejestrowanym. Według skarżącego, przyjęcie przez organy orzekające, że sprzedaż złomu - pochodzącego w całości z konkretnego pojazdu samochodowego - nie jest równoznaczna ze sprzedażą pojazdu prowadzi do sytuacji, w której powstaje abstrakcyjny pojazd samochodowy - w rzeczywistości nieistniejący, bo jako złom został zbyty i w konsekwencji utylizowany i za taki wirtualny pojazd skarżący obciążony jest podatkiem. Skarżący argumentował, iż w jego sytuacji nie ma zastosowania art. 9 ust. 1 u.p.o.l. odnoszący się do osób będących właścicielami środków transportu. Sprzedając wszystkie elementy (części), które składały się na sporny w sprawie samochód, przestał on bowiem być właścicielem tego pojazdu. Zdaniem skarżącego, w umowie wskazano cechy pojazdu umożliwiając jego bezsporną identyfikację (numer nadwozia i ramy). W opinii skarżącego, z jego strony, zostały dopełnione wszelkie ciążące na zbywcy pojazdu obowiązki tzn. przedłożył on umowę sprzedaży w Wydziale Komunikacji w Starostwie Powiatowym w Z. informując, w jakim stanie znajdował się pojazd w momencie sprzedaży. Skarżący dodał, iż uprawniony organ zakwalifikował umowę, jako umowę sprzedaży spornego samochodu, umieszczając na umowie stosowną klauzulę oraz poinformował go, że do dokonania dalszych czynności związanych z wyrejestrowaniem pojazdu zobligowany był nabywca (właśnie celem umożliwienia wyrejestrowania pojazdu skarżący podjął próbę dostarczenia nabywcy tablic rejestracyjnych i dowodu rejestracyjnego). Skarżący podkreślił, iż skoro kupujący - przyjmując samochód do złomowania - nie wystawił stosownego zaświadczenia o przyjęciu pojazdu do utylizacji, o którym mowa w art. 75 ust. 3 u.p.r.d., to tym samym zobowiązał się do dopełnienia formalności związanych z wyrejestrowaniem pojazdu. Skarżący zaś - nie dysponując zaświadczeniem - nie mógł złożyć wniosku o wyrejestrowanie pojazdu. Według skarżącego, sporna w sprawie umowa sprzedaży czyniła zadość regulacjom Kodeksu cywilnego. W wyniku jej zawarcia nastąpiło przeniesienie własności przedmiotu objętego umową. Skarżący zaznaczył, iż nie przekazał nabywcy dowodu rejestracyjnego oraz tablic rejestracyjnych gdyż ten odmówił ich przyjęcia. W skardze podniesiono także, że działanie organów orzekających w sprawie narusza zasadę zaufania do organów państwa wyrażoną w Konstytucji RP. Skarżący pozostawał bowiem w przekonaniu, iż dopełnił wszelkich formalności związanych ze zbyciem pojazdu a fakt zbycia pojazdu został potwierdzony przez uprawniony organ. Jego zdaniem nie jest dopuszczalna sytuacja, w której jeden organ państwowy potwierdza istnienie transakcji sprzedaży pojazdu a drugi dokonuje całkowicie odmiennej interpretacji tej transakcji. Autor skargi wskazał, że przyjmując za słuszne stanowisko organów podatkowych skarżący nie miałby możliwości uwolnienia się od obowiązku podatkowego za kolejne lata. Nie istnieje bowiem fizycznie pojazd, który mógłby być przedmiotem zbycia bądź wyrejestrowania. Ustanowiony z urzędu - w osobie adwokata - pełnomocnik skarżącego, w piśmie z 18 października 2007 r., podtrzymał zarzuty i wnioski sformułowane w skardze, uzupełniając jej treść o zarzut naruszenia art. 193 § 3 O.p. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uznając zarzuty skargi za niezasadne, wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Skarga okazała się nieuzasadniona. W poddanej kognicji Sądu sprawie, spór między stronami sprowadza się zasadniczo do kwestii istnienia bądź też ustania po stronie skarżącego obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Skarżący stoi na stanowisku, iż obowiązek ten wygasł w związku ze sprzedażą przez niego samochodu ciężarowego i wyzbyciem się w ten sposób atrybutu właściciela środka transportowego. Natomiast zdaniem orzekających w sprawie organów podatkowych skarżący nie dokonał faktycznie zbycia (przeniesienia własności) środka transportowego, lecz złomu, stanowiącego pozostałość po spornym w sprawie samochodzie ciężarowym. Mając na uwadze sformułowane w skardze zarzuty oraz wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu podatkowego wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem dostateczne podstawy w prawie materialnym, jej zaś wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom proceduralnym w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pogłębiona analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przemawia za odrzuceniem - jako bezzasadnych - zarzutów dotyczących naruszenia przepisów procedury podatkowej, w tym postępowania dowodowego, powołanych w skardze jak i dodatkowym piśmie procesowym złożonym przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika. Rozpoznając zarzuty skargi natury procesowej, Sąd wskazuje na szczególną rolę tzw. zasad ogólnych, które winny znaleźć odzwierciedlenie w każdym postępowaniu podatkowym, od jego wszczęcia do ostatecznego zakończenia, niezależnie od przedmiotu postępowania, także w tej jego części, która dotyczy zbierania i oceny materiału dowodowego. Katalog tych zasad otwiera art. 120 O.p. statuujący zasadę praworządności (legalizmu). Wyrażona w powołanym artykule norma prawna nakazuje organom podatkowym działanie na podstawie przepisów prawa, tj. do aktywności w granicach określonych przez ustawę procesową oraz podejmowania rozstrzygnięć zgodnych z przepisami prawa materialnego. Uczynienie zadość w/w zasadzie stanowi wymóg urzeczywistnienia kolejnej ogólnej zasady postępowania podatkowego, a mianowicie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.) oraz zasady udzielania przez organy podatkowe informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego (art. 121 § 2 O.p.). Zasada zaufania wyraża się między innymi w tym, że uchybienia organów prowadzących postępowanie nie mogą powodować ujemnych następstw dla podatnika. Zasada ta ma zastosowanie zarówno w zakresie prawidłowego stosowania przepisów materialnych, jak i procesowych. W myśl analizowanej zasady, stosując obowiązujące przepisy, organ podatkowy nie może w razie wątpliwości co do rozumienia konkretnego przepisu stosować wykładni krzywdzącej dla podatnika (działającego zgodnie z obowiązującym prawem), rozstrzygając w każdym przypadku na korzyść Skarbu Państwa. Zasada udzielenia informacji znajdzie urzeczywistnienie w przypadku, gdy organy podatkowe będą udzielać niezbędnych informacji o przepisach prawa podatkowego (zarówno materialnych jak i procesowych), które mogą mieć wpływ na materialno-prawną sytuację stron postępowania. Z analizowanymi wyżej zasadami ogólnymi nieodłącznie związana jest zasada przekonywania ukonstytuowana w art. 124 O.p., która nakazuje organom podatkowym wyjaśniać stronom postępowania przesłanki, które stały u podstaw takiego a nie innego rozstrzygnięcia, w taki sposób, aby wytworzyć przekonanie, że sprawa nie mogła być załatwiona inaczej. Wcielając w życie powołane zasady organy podatkowe muszą mieć na względzie, że celem każdego postępowania podatkowego, bez względu na jego przedmiot, winno być dążenie do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu najbardziej zbliżonym do rzeczywistości (zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 122 O.p.). Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, w następstwie przeprowadzenia postępowania podatkowego, zgodnie z przepisami procedury podatkowej określonymi w O.p., pozwala dopiero na ocenę sytuacji podatnika w kontekście przepisów materialnych. Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organy podatkowe obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Uzupełnienie tej zasady stanowi zapis art. 187 § 1 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 199 § 3 O.p., jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa. Podkreślenia wymaga, iż to na podstawie zebranego materiału dowodowego organy podatkowe oceniają, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 191 O.p.). Zgodnie z art. 210 § 4 O.p. wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym, stanowiącej kwintesencję postępowania podatkowego, decyzji podatkowej. W uzasadnieniu prawnym zaś należy zawrzeć wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, postępowanie podatkowe - obejmujące także czynności dowodowe - zostało przeprowadzone w granicach ustalonych przywołanymi wyżej przepisami. W toku tego postępowania zebrano kompletny materiał dowodowy wskazujący, że w przypadku skarżącego zaistniała materialno-prawna sytuacja nakazująca objęcie go obowiązkiem podatkowym w podatku od środków transportowych. Zdaniem Sądu, w sprawie, w zakresie prowadzonego postępowania podatkowego (dowodowego), uczyniono zadość obowiązującym regulacjom, określonym w art. 120, 121, 122, 124, 187 oraz 191 O.p., respektując także prawa przynależne stronie postępowania. W opinii Sądu, orzekające w sprawie organy podatkowe zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, czym uczyniły zadość uregulowaniom zawartym w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej (O.p.) w związku ze statuującym zasadę prawdy obiektywnej art. 122 O.p. Według składu orzekającego, okoliczności dotyczące istniejącego po stronie skarżącego obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych zostały niewątpliwie ustalone. I tak, słusznie przyjęto, iż skarżący faktycznie nie dokonał zbycia przedmiotu opodatkowania w postaci zarejestrowanego pojazdu - samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...]. Poczynione ustalenia były kwintesencją dogłębnej analizy datowanej na [...] umowy sprzedaży zawartej między skarżącym (sprzedawcą) a R. P. (kupującym). Zapisy tejże umowy wskazują - wbrew zarzutom skargi, że przedmiotem sprzedaży był faktycznie towar (złom) w postaci złomowanych części samochodowych pojazdu marki [...]. O tym, że dokonując sprzedaży także skarżący działał w przekonaniu, iż zbywa złom, świadczy - co słusznie zauważyły organy podatkowe - jego oświadczenie widniejące na umowie, że złom dostarczony do punktu jest jego własnością i nie pochodzi z kradzieży. Również inne elementy umowy, m. in. określenie wartości transakcji według ceny za 1 kg stanowią, iż skarżący faktycznie dokonał sprzedaży złomu. Nie bez znaczenia jest poza tym okoliczność braku w umowie numeru rejestracyjnego pojazdu, co stanowi standard przy umowach sprzedaży pojazdów samochodowych. Także fakt nie przekazania nabywcy dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych w momencie zawarcia umowy czy też niezwłocznie po jej zawarciu (tj. w terminie przewidzianym dla przerejestrowania pojazdu) wskazuje, że przedmiotem sprzedaży nie był zarejestrowany pojazd samochodowy lecz złom. Na korzyść skarżącego nie przemawia równocześnie to, że podjął on próbę przekazania nabywcy za pośrednictwem osoby trzeciej (A. M.) dowodu oraz tablic rejestracyjnych i odmowa ich przyjęcia przez nabywcę. Stwierdza się, iż - co wynika z zeznań A. M. - próba przekazania w/w urządzeń niezbędnych do ewentualnej rejestracji pojazdu przez nabywcę nastąpiła na wiosnę 2005 r., czyli po okresie znacznie przekraczającym czas jednego miesiąca, jaki nabywca miał na ewentualne zarejestrowanie pojazdu (umowa datowana była na dzień [...]). Zauważa się, czego zresztą nie kwestionuje a wręcz potwierdza skarżący, że sporny w sprawie pojazd nie nadawał się do użytku lecz na złom. Podczas przesłuchania w dniu 2 września 2005 r. zeznał on do protokołu, iż pojazd został dostarczony na przyczepie w postaci rozmontowanych - pociętych - elementów (poz. 11 akt administracyjnych). Opisany wyżej stan pojazdu w momencie jego sprzedaży potwierdził także obecny przy transakcji A. M. Logiczne tym samym wydaje się, że nabywca nie miał żadnego interesu w tym, aby rejestrować pojazd chociażby z tego tylko powodu, iż rejestracja pojazdów ma służyć identyfikacji pojazdu i jego właściciela a jednocześnie stanowić jeden z warunków dopuszczenia pojazdu do ruchu. Na okoliczność, iż faktycznie przedmiotem sprzedaży był złom wskazują zeznania kupującego, tj. trudniącego się skupem surowców wtórnych R. P. - przesłuchanego dwukrotnie w charakterze świadka. Zeznał on, że nabył od skarżącego złom stalowy części samochodowych w ilości podanej na umowie (pocięte elementy ramy i karoserii oraz w całości silnik) nie zaś samochód ciężarowy marki [...]. Z jego zeznań wynika, iż identyfikując szczegółowo zakupiony towar poprzez wskazanie nazwy złomowanego pojazdu oraz numeru jego ramy i silnika wykonywał zalecenia kontrolującej jego skład złomu policji oraz Wojewody. W opinii Sądu, organy podatkowe słusznie dały wiarę opisanym zeznaniom, albowiem były one logiczne i zbieżne z pozostałymi ustaleniami. Skład orzekający wskazuje na prawidłowość rozstrzygnięcia tychże organów, które zakwestionowały późniejsze stanowisko skarżącego, że w następstwie umowy sprzedaży przeniósł on na nabywcę kompletny, lecz tylko rozmontowany samochód ciężarowy. Odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii, że poddana analizie umowa sprzedaży z [...] przenosząca - zdaniem skarżącego - własność środka transportu czyniła zadość regulacjom Kodeksu cywilnego, Sąd zauważa j/n. Poczynione, z udziałem skarżącego, ustalenia wskazują, iż w momencie sprzedaży, potwierdzonej umową, faktycznie nie istniał przedmiot sprzedaży, który można byłoby określić mianem środka transportowego w postaci samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym[...] , a więc silnikowego pojazdu samochodowego, którego konstrukcja umożliwia jazdę oraz przewóz ładunków (powołana definicja samochodu ciężarowego zawarta została w art. 2 pkt 33 i 42 u.p.r.d.). W opinii Sądu, zebrane w sprawie dowody wskazują jednoznacznie, że na dzień zawarcia umowy sprzedaży nie istniał już środek transportu, jako taki, gdyż poprzez wcześniejsze rozmontowanie oraz pocięcie nastąpiło przekształcenie jego konstrukcji w inną substancję (nową rzecz), którą stanowił zidentyfikowany złom samochodowy. Tym samym należy przyjąć, iż analizowana umowa zawierała essentialia negotii umowy sprzedaży, której przedmiot obejmował złom samochodowy nie zaś samochód ciężarowy. Dlatego też chybiony jest zarzut pominięcia przez organy podatkowe faktu, że w wyniku sprzedaży nastąpiło przeniesienie własności środka transportowego. Według Sądu organy podatkowe - na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego - słusznie uznały za udowodnioną okoliczność, iż w sytuacji skarżącego nie wygasł obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych (nie miało miejsca zbycie pojazdu) oraz że skarżący pozostawał podmiotem opodatkowanym tym podatkiem. Powyższe rozstrzygnięcie znajduje oparcie w art. 191 O.p., statuującym zasadę swobodnej oceny dowodów. Dokonana przez organy podatkowe ocena dowodów nie stanowi w żadnym razie oceny dowolnej. Poczynione w sprawie ustalenia są rezultatem analizy zebranego materiału dowodowego (umowy kupna - sprzedaży, zeznań świadków, informacji uzyskanych od prowadzącego ewidencję pojazdów Starostwa Powiatowego w Z.) przeprowadzonej w ramach postępowań prowadzonych w obu instancjach, jak i badania wzajemnych związków pomiędzy poszczególnymi dowodami bez pomijania któregokolwiek z nich. Za zmianą podjętego w sprawie rozstrzygnięcia nie przemawia także aktywność skarżącego, który przedłożył w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w Z. i Urzędzie Gminy i Miasta W. - będącą sporną w sprawie - umowę sprzedaży, jak i adnotacja Wydziału Komunikacji umieszczona na w/w umowie, iż skarżący zawiadomił o zbyciu pojazdu. Zauważa się bowiem, że w/w organy nie dokonywały weryfikacji umowy pod względem jej zgodności ze stanem rzeczywistym. Ustaleń, iż faktycznie przedmiotem sprzedaży nie był środek transportu, tj. pojazd przeznaczony do poruszania się po drodze, lecz złom (złomowane zespoły pojazdu posiadające cechy identyfikacyjne) organy podatkowe poczyniły w następstwie przeprowadzenia postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenie faktycznej treści czynności prawnej (umowy sprzedaży), obejmującego między innymi przesłuchania stron kwestionowanej umowy. W tej sytuacji trudno jest zatem podzielić zarzut, że w sprawie naruszono zasadę zaufania do organów podatkowych zawartą w art. 121 § 1 O.p. oraz Konstytucji RP. Analiza akt administracyjnych wskazuje, że prowadząc postępowanie w pierwszej instancji organ podatkowy - przywołując stosowne przepisy - informował skarżącego o istniejącym u niego obowiązku podatkowym w podatku od środków transportowych, czyniąc zadość zasadzie udzielania stronom postępowania informacji, określonej w art. 121 § 2 O.p. (patrz: poz. nr 5 akt administracyjnych). Sąd nie stwierdził ponadto naruszenia w sprawie art. 199a § 3 O.p. Analiza podjętych przez organy podatkowe obu instancji rozstrzygnięć wskazuje bowiem, że organy te nie miały wątpliwości co do treści stosunku zobowiązaniowego wynikającego z datowanej na [...] umowy sprzedaży. Dokonanie przez organy podatkowe ustalenia faktycznej treści umowy znajdowało natomiast uzasadnienie w przepisach procesowych, tj. w art. 199a § 1 O.p. W sprawie znalazła także zastosowanie zasada przekonywania zawarta w art. 124 O.p. Organy podatkowe zgromadziły bowiem wyczerpujący materiał dowodowy jak i uzasadniły w sposób przekonujący dlaczego po stronie skarżącego wystąpił obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Naruszenia tego przepisu nie stanowi zaś okoliczność podjęcia rozstrzygnięcia zgodnego ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami lecz niezgodnego z oczekiwaniami skarżącego. Zdaniem Sądu, w sprawie nie miało miejsca naruszenie art. 210 § 4 O.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawiera bowiem wskazanie udowodnionych faktów - uzasadnienie prawne zaś wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. W decyzji tej organ podatkowy wyraźnie wskazuje także, którym dowodom (zeznaniom) i dlaczego dał wiarę, a którym umówił wiarygodności. Sąd zauważa, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji (zarówno faktyczne jak i prawne) zawiera niezbędne elementy określone w art. 210 § 1 O.p. Sąd stwierdza, że prowadząc postępowanie podatkowe w opisany wyżej sposób a następnie wydając decyzje, organy podatkowe uczyniły zadość obowiązującym przepisom, a co za tym idzie zasadzie praworządności wyrażonej w art. 120 O.p. oraz art. 7 Konstytucji RP. Sąd nie podziela równocześnie zarzutów wskazujących na naruszenie przepisów prawa materialnego. I tak, art. 9 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych nakłada na osoby fizyczne będące właścicielami środków transportowych. W opinii Sądu, orzekające w sprawie organy podatkowe prawidłowo zastosowały do sytuacji skarżącego powołaną regulację. Brzmienie tego przepisu wskazuje, że decydujące znaczenie dla opodatkowania podatkiem od środków transportowych ma przymiot właściciela środka transportowego. Skarżący pozostawał od 1994 r. właścicielem zarejestrowanego środka transportu - samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...], będąc zarazem obowiązany do opłacania z tego tytułu podatku od środków transportowych. Odnosząc się do kwestii wygaśnięcia obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych zauważa się, że zgodnie z art. 9 ust. 3 i 5 u.p.o.l., w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, obowiązek ten wygasa z końcem miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności środka transportowego zarejestrowanego (ust. 3) bądź z końcem miesiąca, w którym środek ten został wyrejestrowany (ust. 5). Brzmienie powołanych przepisów wskazuje, iż wygaśnięcie obowiązku podatkowego uzależnione jest od zaistnienia jednego z dwóch taksatywnie wymienionych zdarzeń, czyli przeniesienia własności lub wyrejestrowania środka transportu. Sama natomiast fizyczna likwidacja pojazdu, poprzez jego rozmontowanie, pocięcie i sprzedaż na złom, nie powoduje wygaśnięcia tego obowiązku. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że w sytuacji skarżącego nie zaistniała żadna z dwóch sytuacji powodujących wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Mając na uwadze okoliczność, iż w niniejszej sprawie nie miało miejsca przeniesienie własności środka transportu (a więc nie miał zastosowania ust. 3 art. 9 u.p.o.l.), skarżący, chcąc uwolnić się od nałożonego na niego obowiązku podatkowego i posiadając dowód rejestracyjny jak i tablice rejestracyjne winien, składając stosowny wniosek, dokonać jego wyrejestrowania, zgodnie z art. 79 ust. 1 u.p.r.d., czego jednak nie uczynił a co spowodowało, iż w dalszym ciągu ciążył na nim obowiązek podatkowy, którego wyrazem jest zaskarżona decyzja. Na korzyść skarżącego - w kontekście rozpoznawanej sprawy podatkowej - nie przemawia to, że nabywca złomu nie przekazał mu zaświadczenia potwierdzającego fakt przyjęcia złomu samochodowego do utylizacji, które to zaświadczenie jest niezbędne dla wyrejestrowania pojazdu, gdyż to skarżący, dbając o własne interesy, powinien zwrócić się o wydanie niniejszego zaświadczenia. Nie posiadając zaświadczenia o przekazaniu pojazdu do utylizacji, a jednocześnie dopuszczając się utraty pojazdu poprzez złomowanie jego części (bez zmian w zakresie prawa do własności pojazdu) skarżący mógł skorzystać np. z regulacji art. 79 ust. 1 pkt 5 u.p.r.d., w brzmieniu obowiązującym w momencie utraty pojazdu, i złożyć stosowny wniosek o wyrejestrowanie pojazdu. Na marginesie zauważa się, że skarżący chcąc zdjąć nałożony na niego przez ustawę obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych winien wystąpić do właściwego organu rejestrowego celem wyrejestrowania spornego pojazdu, dokumentując trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu, na co zezwala mu art. 79 ust. 1 u.p.r.d., w obecnie obowiązującym brzmieniu. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił. O kosztach postępowania, w zakresie pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a/ i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło