IV SA/Wa 2214/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Asesor WSA Marta Laskowska, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2008 roku sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr - w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zaświadczenia uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia (...) sierpnia 2007 roku. Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2007 r. prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia (...) sierpnia 2007 r., którym odmówiono, na podstawie art. 59 § 1 kpa, T. B. przywrócenia terminu do złożenia zaświadczenia o wysokości należnego podatku za 2004 i 2005 r. W uzasadnieniu postanowienia podano, że w dniu (...) lipca 2007 r. T. B. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zaświadczeń o wysokości należnego podatku dochodowego za 2004 i 2005 z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Jako powód uchybienia terminu wskazała depresję trwającą od 1997 r., przedkładając przy tym stosowne zaświadczenie lekarskie. Postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2007 r. odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do złożenia zaświadczeń o wysokości należnego podatku za 2004 i 2005 r. Rozpatrując zażalenie na powyższe postanowienie Prezes KRUS utrzymał je w mocy uzasadniając, że art. 58 § 2 zdanie drugie kpa wymaga, by jednocześnie z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu dopełniono czynności, dla której określony był termin. Wnioskodawczyni nie dopełniła jednak obowiązku wynikającego z art. 58 § 2 kpa, bowiem nie złożyła jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu wymaganych zaświadczeń o wysokości należnego podatku. Organ podtrzymał ocenę zawartą w zaskarżonym postanowieniu wskazując, iż lecząc się od 1997 r. na depresję skarżąca wymagała opieki lekarskiej zgodnie z zaświadczeniem lekarskim z dnia (...) lipca 2007 r. Jednakże choroba nie była przeszkodzą do złożenia stosownych zaświadczeń przez cały okres tj. od (...) lutego 2005 r. do (...) sierpnia 2007 r. zwłaszcza, iż lecząc się na depresję od 1997 r. skarżąca mogła rozpocząć i prowadzić działalność gospodarczą oraz podejmować inne czynności w administracyjnym toku postępowania. Okoliczność, iż skarżąca nie znała terminów z kpa, czy też terminów do złożenia stosownych zaświadczeń obowiązujących na podstawie art. 5a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników nie jest, w ocenie organu, okolicznością wyłączającą winę w uchybieniu terminowi do złożenia stosownych zaświadczeń. Zdaniem organu podniesione w zażaleniu na postanowienie z dnia (...) sierpnia 2007 r. okoliczności nie uzasadniają oceny, iż postanowienie to było wadliwe. sygn. akt IV SA/Wa 2214/07 Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła T. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, z uwagi na naruszenie art. 77 § 1 kpa polegającego na braku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz art. 58 kpa poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że obowiązkiem organu administracji jest wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co oznacza konieczność ustosunkowania się przez organ do wszystkich dowodów zebranych w sprawie. Ponadto oparcie rozstrzygnięcia tylko na niektórych dowodach i pominięcie innych jest niedopuszczalne. Skarżąca zarzuciła także, iż przed wydaniem zaskarżonych postanowień nie doręczono jej zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w postępowaniu dowodów i materiałów, co jej zdaniem stanowi naruszenie art. 10 kpa. Obowiązkiem organu było pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia. W niniejszej sprawie zdaniem skarżącej organy administracji zaniechały tego obowiązku, a postanowienia zostały wydane bez uzyskania od skarżącej stosownych oświadczeń. Na poparcie swoich zarzutów skarżąca powołała szereg wyroków sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Należy zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Mając na uwadze powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga jest zasadna, jednak z innych przyczyn niż podnoszone przez skarżącą. sygn. akt IV SA/Wa 2214/07 Na wstępie wyjaśnić należy, iż instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych, wynikłych w następstwie uchybienia terminu procesowego" (zob. wyr. NSA z dnia 24 listopada 1994 r., SA/Ka 1230/94, Lex 26528). Przywrócenie terminu określone w art. 58 kpa stwarza stronie możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Na podstawie tego przepisu mogą być jednak przywracane terminy przewidziane przepisami prawa procesowego, a nie prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił T. B. przywrócenia terminu do złożenia zaświadczenia, o którym w art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm., zwanej dalej: u.s.r.), podając jako podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia art. 58 kpa. Co prawda skarżąca pierwotnie wniosła o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o kontynuowaniu ubezpieczenia społecznego rolników, jednakże organ trafnie potraktował powyższy wniosek jako żądanie przywrócenia terminu do złożenia zaświadczenia z urzędu skarbowego. Powołana podstawa prawna jest błędna, bowiem termin do złożenia wyżej wymienionego zaświadczenia, określony w art. 5a ust. 4 ustawy o u.s.r. jest terminem prawa materialnego. Wskazuje bowiem czas, w jakim podmiot obowiązany jest dokonać czynności, której dokonanie w tym czasie pozostawi prawo podmiotu (podleganie ubezpieczeniu) w stanie niezmienionym zaś niedokonanie spowoduje wygaśnięcie prawa. Termin ten może zostać przywrócony albowiem ustawodawca w ust. 7 art. 5 a ustawy o u.s.r. zastrzegł taką możliwość. W myśl wyżej wymienionego przepisu termin określony w art. 5 a ust. 4 ustawy o u.s.r. może zostać przywrócony na wniosek zainteresowanego rolnika lub domownika jeżeli wnioskodawca udowodni, że niezachowanie terminu nastąpiło wskutek zdarzeń losowych. Powołany przepis stanowi szczegółowe unormowanie odnoszące się do możliwości przywrócenia uchybionego terminu, zatem wyłącza stosowanie ogólnego przepisu art. 58 kpa. Ponadto wymienione przepisy opierają możliwość przywrócenia uchybionego terminu o inne przesłanki. Przesłanki z art. 58 kpa warunkujące możliwością skutecznego przywrócenia terminu to: uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, jednoczesne z wniesieniem prośby dokonanie czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, wniesienie prośby o przywrócenie terminu i dokonanie czynności, dla której przewidziany był sygn. akt IV SA/Wa 2214/07 uchybiony termin, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Natomiast ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników w art. 5a ust. 7 przewiduje jako przesłanki do skutecznego przywrócenia terminu do złożenia określonych zaświadczeń jedynie złożenie przez zainteresowanego rolnika lub domownika wniosku oraz udowodnienie, że niezachowanie terminu nastąpiło wskutek zdarzeń losowych. Jak widać z powyższego porównania przepisy kpa dużo bardziej rygorystycznie traktują instytucję przywrócenia uchybionego terminu niż u.s.r. Reasumując, jeżeli skarżąca wniosła do organu o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego zaświadczenia, a organ uznał, że uzasadnienie wniosku nie daje podstaw do wydania postanowienia o przywróceniu terminu, to mógł wydać postanowienie o odmowie przywrócenia terminu wyłącznie w oparciu o normę prawa materialnego tj. powołany wyżej art. 5 a ust. 7 ustawy o u.s.r. Wydanie zaś postanowienia o odmowie przywrócenia terminu materialnego do złożenia oświadczenia, o którym mowa wyżej, w oparciu normę prawa procesowego -art. 58 kpa stanowi naruszenie prawa i w konsekwencji skutkować musiało wyeliminowaniem zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.