II GZ 206/07

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-01-09

Skład orzekający: Kazimierz Brzeziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji, gdy skarżący jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, a wniosek o przyznanie płatności dotyczy tego gospodarstwa, podczas gdy postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym dotyczy niezgodności przepisu z Konstytucją w zakresie ograniczenia prawa do płatności dla producentów rolnych prowadzących działalność w gospodarstwie rolnym stanowiącym przedmiot odrębnej własności lub wspólności, a nie dla posiadaczy?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o zawieszeniu postępowania, uznając, że argumenty sądu pierwszej instancji nie stanowiły wystarczającej podstawy do zawieszenia. Sąd I instancji nie ustalił jednoznacznie, czy skarżący jest jedynie posiadaczem gospodarstwa rolnego, czy też jego współwłaścicielem w kontekście korekty wniosku, co ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i ewentualnej zależności od postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie odmowy przyznania płatności dla gospodarstw niskotowarowych, uznając, że rozstrzygnięcie zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym dotyczącego zgodności przepisu § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z Konstytucją. Skarżący wniósł zażalenie, argumentując, że jest współwłaścicielem gospodarstwa, a zakwestionowany przepis nie ogranicza jego sytuacji prawnej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 27 września 2007 r.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Kazimierz Brzeziński po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 27 września 2007 r., sygn. akt II SA/Wr 494/06 w zakresie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] maja 2006 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla gospodarstw niskotowarowych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. sygn. akt II SA/Wr 494/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu płatności do gospodarstwa niskotowarowego - zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisu § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.). W związku z powołaniem tego przepisu w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji Sąd I instancji stwierdził, że istotne znaczenie w sprawie ma fakt, że Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskiem dnia 6 czerwca 2007 r. wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie, że § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) powołanego rozporządzenia Rady Ministrów jest niezgodny z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przez to, że ograniczył prawo do otrzymania płatności na wspieranie gospodarstw niskotowarowych wyłącznie do producentów rolnych prowadzących działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich wspólnej własności. Sąd I instancji uznał, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku toczącego się postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Prezesa NSA w związku z tym na podstawie art. 125 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne. W zażaleniu na to postanowienie T. G. wniósł o jego uchylenie zarzucając, że powyższy wniosek Prezesa NSA nie dotyczy kwestii spornych będących przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. Skarżący podniósł, że złożony przez niego wniosek o przyznanie płatności dotyczy gospodarstwa niskotowarowego stanowiącego przedmiot współwłasności. W związku z tym rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, ponieważ zdaniem skarżącego, nie należy on do grupy osób, którym zakwestionowany przepis § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów ogranicza prawo do otrzymania płatności. Skarżący podniósł, że ewentualne uznanie przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności tego przepisu i wyeliminowanie wprowadzonego nim ograniczenia kręgu beneficjentów płatności, zgodnie z wnioskiem Prezesa NSA, w żaden sposób nie wpłynie na jego sytuacje prawną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zastosowany przez Sąd I instancji przepis art. 125 § 1 p.p.s.a. stanowi fakultatywną podstawę zawieszenia postępowania. O zawieszeniu postępowania w tym przypadku decydują względy celowościowe, pozostawione ocenie sądu. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania wówczas, jeśli orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w zawieszanym postępowaniu sądowoadminstracyjnym. W takim przypadku w sprawie sądowoadminstracyjnej występuje zagadnienie wstępne (prejudycjalne), czyli sytuacja, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik postępowania, a tym samym uzasadnia celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumenty wskazane w motywach zaskarżonego postanowienia nie stanowią wystarczającej podstawy do przyjęcia, że w sprawie celowe było zawieszenie postępowania sdowoadministracyjnego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy podzielając stanowisko organu I instancji w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu płatności stanął na stanowisku, że z treści § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) powołanego rozporządzenia Rady Ministrów wynika jednoznacznie, że w dniu złożenia wniosku producent rolny powinien wskazać we wniosku całe gospodarstwo rolne, na którym prowadzi działalność rolniczą, stanowiące przedmiot odrębnej własności wnioskodawcy albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności. Akcentowana w tym stanowisku kwestia objęcia wnioskiem całego gospodarstwa nie jest objęta przedmiotem pytania skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego przez Prezesa NSA w związku z tym nie może uzasadniać celowości zawieszenia postępowania. Z osnowy decyzji organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2006 r., utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy wynika, że dotyczy ona wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2005 r. We wniosku tym skarżący podał numery działek ewidencyjnych wchodzących w skład prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego. Z dołączonych do wniosku aktów notarialnych wynika, że skarżący jest współwłaścicielem tych działek. Skierowane przez Prezesa NSA do Trybunału Konstytucyjnego pytanie upatruje niekonstytucyjności przepisu § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów w tym, że ogranicza on prawo do otrzymania płatności na wspieranie gospodarstw niskotowarowych wyłącznie do producentów rolnych prowadzących działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich wspólnej własności, pomijając producentów rolnych będących posiadaczami gospodarstwa rolnego. W związku z tym, że skarżący udokumentował, że jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego wymienionego we wniosku z dnia [...] marca 2005 r. nie można przyjąć by rozstrzygnięcie wniesionej przez niego skargi zależało od wyniku toczącego się postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Prezesa NSA. Należy jednakże zauważyć, że po złożeniu wniosku skarżący dokonywał jego korekty wskazując inne działki ewidencyjne, na których prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym. Sąd I instancji nie ustalił jednak czy działki te stanowią gospodarstwo rolne będące przedmiotem współwłasności skarżącego, czy też skarżący jest tylko posiadaczem tego gospodarstwa. Ustalenie tej okoliczności ma istotne znaczenie w sprawie, gdyż w wypadku ustalenia, że skarżący jest tylko posiadaczem gospodarstwa rolnego, rozstrzygnięcie sprawy może zależeć od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Prezesa NSA, co uzasadniałoby potrzebę rozważenia przez Sąd I instancji celowości zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło