II SA/Kr 1109/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Piotr Głowacki (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Z. C. i P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa skargę oddala Sygn. akt II SA / Kr 1109 / 06. Uzasadnienie Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta [...] orzekł o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji J. M. "rozbudowa i adaptacja budynku gospodarczego na budynek mieszkalny na działce [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]" Pismem z dnia [...]r. Urząd Miasta i [...] Wydział Architektury i Urbanistyki przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, jako organowi właściwemu, pismo skarżących z dnia [...] r. Pismo to zostało, zgodnie z intencją skarżących, uznane za wniosek o stwierdzenie nieważności wyżej opisanej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. W wyniku przeprowadzonego w sprawie postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. stwierdziło, że decyzja z Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. została wydana z naruszeniem prawa, bowiem decyzję skierowano do nieżyjącej H. C., zamiast do jej spadkobierców – właściwych stron postępowania. Jednakże w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie wydania decyzji przez Prezydenta Miasta [...] z rażącym naruszeniem prawa, a stan faktyczny pozwalał zakwalifikować wadliwość postępowania w oparciu o art. 156§1 pkt. 4 KPA, tj. wobec skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną postępowania. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że kwalifikacja wadliwości na podstawie w/w wskazanego przepisu uniemożliwia stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] wobec spełnienia negatywnej przesłanki z art. 156§2 KPA, to jest upływu 10 lat od dnia jej doręczenia stronom postępowania. W związku z powyższym możliwe było jedynie stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa. W dniu [...] r. skarżący odwołali się od decyzji z dnia [...] r. składając do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku skarżący zarzucili Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] brak wszechstronnego rozpatrzenia sprawy, w szczególności co do naruszeń prawa materialnego polegających na wydaniu decyzji o warunkach zabudowy pomimo braku ustalenia ścisłych granic, dostępu do działek sąsiednich, braku ustalenia normatywnej drogi dojazdowej dla skarżących, licznych fałszerstw oraz wątpliwości co do rzeczywistego stanu geodezyjnego gruntu ,a także naruszenia procedury administracyjnej poprzez nieinformowanie stron o biegu postępowania – co wszystko stanowi, zdaniem skarżących, podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 §1 pkt. 2 KPA. Wobec złożenia w/w wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wszczęło postępowanie, w wyniku którego wydano decyzję z dnia [...] r. utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. Na uzasadnienie Kolegium podało, że decyzja Prezydenta Miasta [...] faktycznie jest obarczona wadą kwalifikowaną ujętą w art. 156§4 KPA, jednakże w związku z upływem terminu 10 lat od daty jej doręczenia niemożliwym jest stwierdzenie jej nieważności – stosownie do art. 156§2 KPA. Nadto podkreślono, iż w sprawie występują nieodwracalne skutki prawne, bowiem decyzja została w całości wykonana, czego dowodzi pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego z dnia [...] r. Zdaniem Kolegium nie zachodziły w sprawie inne przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, bowiem przedmiotowa działka znajdowała się na terenie przeznaczonym, wedle obowiązującego w dacie wydania decyzji WZiZT planu zagospodarowania przestrzennego, pod zabudowę mieszkalną, została wydana przez właściwy organ oraz spełnia wszystkie wymagania formalne określone przez wówczas obowiązującą ustawę o zagospodarowaniu przestrzennym. W kategoriach zarzutów uzasadniających wznowienie postępowania Kolegium rozpatrzyło zarzut naruszenia art. 145§1 pkt. 4 KPA, tj. niezapewnienia udziału w postępowaniu stronie, oraz zarzut oparcia rozstrzygnięcia na fałszywej dokumentacji geodezyjnej. Jednocześnie Kolegium wskazało, że nie może ono rozpatrywać sprawy przy zastosowaniu dwóch, konkurencyjnych trybów – wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności decyzji. W związku z faktem, iż skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium nie mogło stosować procedury odnoszącej się do wznowienia postępowania. Od powyższej decyzji skarżący w dniu [...] r. złożyli skargę oraz wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Swoje stanowisko poparli wskazując na zaistnienie bezwzględnej przesłanki nieważności postępowania , a mianowicie niezapewnienie stronie udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym oraz skierowanie przez Prezydenta Miasta [...] decyzji administracyjnej do osoby zmarłej oraz błędną subsumcję dokonaną przez SKO w [...] poprzez kwalifikowanie wady decyzji z art. 156 §1 pkt.4 KPA W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosiło o oddalenie skargi przywołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm., dalej oznaczonej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 ustawy). Zgodnie zaś z treścią art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa wymienia art. 145 p.p.s.a. W wypadku braku podstaw do uchylenia, stwierdzenia nieważności albo stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, sąd skargę oddala w myśl art. 151 p.p.s.a. Po dokonaniu kontroli przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego oraz zapadłych decyzji, a także rozważeniu podniesionych przez skarżących zarzutów, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcia organów administracji publicznej są zgodne z przepisami prawa, a skarga, jako bezzasadna, zasługuje na oddalenie Stosownie do art. 29 KPA stroną może być osoba fizyczna lub osoba prawna, a w odniesieniu do państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych i organizacji społecznych – również jednostka nie posiadająca osobowości prawnej. W powyższym kontekście podkreślić należy, że podmiotem postępowania administracyjnego może być jedynie osoba posiadająca zdolność prawną – to ta zdolność rozstrzyga, czy dana osoba posiada podmiotowość prawną w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego (art. 8 i następne KC), a zatem, czy predestynowana jest do bycia stroną stosownie do definicji z art. 29 KPA. Zmarła nie posiada podmiotowości prawnej, a zatem nie może być traktowana jako strona postępowania w ujęciu w/w przepisu. Fakt iż H. C. zmarła przed wydaniem kontestowanej decyzji, w związku z przedłożeniem przez skarżącą odpisu aktu zgonu (k.[...]) nie może budzić najmniejszych wątpliwości. Skoro zatem osoba zmarła, co wywiedziono powyżej, nie może być traktowana jako strona postępowania, to wydanie decyzji administracyjnej skierowanej do zmarłej, która stroną w sprawie nie jest i nigdy być nie mogła, musi być traktowane jako uchybienie określone w art. 156§1 pkt.4 KPA. Decyzja obarczona powyższą wadą jest nieważna. Jednakże w myśl art. 156§2 KPA, nie stwierdza się nieważności decyzji administracyjnej w przypadku skierowania jej do osoby nie będącej stroną w sprawie, jeśli od jej ogłoszenia lub doręczenia upłynęło 10 lat. Sporna decyzja Prezydenta Miasta [...] została wydana [...] r. Wobec faktu, że na jej podstawie w dniu [...] r. została wydana decyzja nr [...] o pozwoleniu na budowę, to przyjąć należy, że została ona doręczona ustalonym stronom postępowania przed tą datą. Oczywistym jest, że zmarła H. C. nie otrzymała w/w decyzji. Jednakże w sytuacji, gdy po podwójnym awizowaniu przesyłki, decyzja po upływie 14 dni od daty pierwszego awiza dalej będzie zalegała w urzędzie pocztowym, to pozostawia się ją w aktach sprawy i uznaje za doręczoną (art. 44§4 KPA) – w przeciwnym bowiem przypadku decyzje takie nigdy nie mogłyby ulec wykonaniu. Nawet gdyby zachowawczo przyjąć, że decyzja została awizowana po raz pierwszy dopiero w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, to uznanie jej za doręczoną nastąpiło 14 dni po tej dacie, a więc [...] r. W związku z faktem, że strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej [...] przez Prezydenta Miasta [...] dopiero [...] r., a więc po upływie 10 lat od uznania jej za doręczoną, SKO w [...] prawidłowo ograniczyło się jedynie do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa – zgodnie ze wskazanym powyżej przepisem z art. 156§2 KPA. Jako, że sąd nie stwierdził innych wadliwości postępowania, które uwzględnia się z urzędu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.